Chua me đất hoa tím: ‘Thần dược’ cho hệ tiêu hóa
Chua me đất hoa tím chứa acid oxalic, flavonoid và vitamin C, giúp thanh nhiệt, giải khát và kích thích tiêu hóa qua các món canh chua. Theo TS Ngô Đức Phương (Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam), cây chua me đất còn hỗ trợ trị khó tiêu, bí đại tiểu tiện và bệnh trĩ.
Tuy nhiên, hàm lượng acid oxalic trong cây chua me đất hoa tím cao dễ ảnh hưởng hệ tiết niệu, người bị sỏi thận và trẻ nhỏ/người yếu không nên lạm dụng. Người dân nên dùng như rau ăn kèm với lượng vừa phải, tránh uống nước ép kéo dài.
Rau sam: Hỗ trợ đào thải sỏi thận
Loại rau dại này dồi dào Omega-3 và chất chống oxy hóa, được coi là “liều thuốc” tự nhiên giúp thanh nhiệt và “rửa” đường tiết niệu. TS Ngô Đức Phương chia sẻ, rau sam giúp lợi tiểu, hỗ trợ đẩy cặn sỏi nhỏ nhờ khả năng kháng viêm.
Dù vậy, chuyên gia cảnh báo loại rau này không làm tan được sỏi kích thước lớn. Đặc biệt, do rau có tính mát mạnh, người có thể trạng lạnh và phụ nữ mang thai cần tuyệt đối thận trọng, không lạm dụng.
Lá lốt: Khắc tinh của mồ hôi tay
Lá lốt (Piper lolot) là cây thuốc tính ấm chứa nhiều tinh dầu eugenol giúp sát khuẩn, chống viêm và giảm đau nhẹ. Theo TS Ngô Đức Phương, ngâm tay chân hoặc sắc nước lá lốt giảm tiết mồ hôi hiệu quả cho người cơ địa hư hàn, lạnh tay chân nhờ khả năng điều hòa thần kinh thực vật và giãn mạch ngoại vi.
Ngoài ra, tinh dầu eugenol trong lá lốt còn hỗ trợ trị đau răng, sâu răng và viêm chân răng khi giã lấy nước chấm hoặc sắc súc miệng.
Lưu ý lá lốt chỉ hỗ trợ giảm triệu chứng, không thay thế điều trị y khoa. Bệnh nhân có cơ địa nóng trong không nên lạm dụng để tránh kích ứng niêm mạc.
Rau càng cua: Bổ tim, hạ đường huyết
Nhờ lượng kali, magie và vitamin C dồi dào, loại rau này giúp ổn định huyết áp, hạ đường huyết và bảo vệ tim mạch.
Rau càng cua còn giúp kháng viêm, hạ sốt tự nhiên, đẩy lùi lão hóa và cải thiện chứng run tay ở người già. Bạn có thể thoải mái ăn sống, nấu canh hay xay nước uống.
Tuy nhiên, do rau giàu nước và có tính mát, người bị tiêu chảy, bệnh nhân sỏi thận và mẹ bầu/đang cho con bú tuyệt đối tránh lạm dụng kẻo ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Rau khúc: Vị thuốc chữa ho tự nhiên
Loại rau làm bánh quen thuộc là vị thuốc chữa ho, trị viêm phế quản và loét miệng nhờ chứa tinh dầu kháng viêm tự nhiên. Sắc rau khúc uống hoặc hấp đường giúp giảm ho nhanh, thậm chí hoa khô làm gối còn giúp ngủ ngon hơn.
Dù vậy, chuyên gia cảnh báo chỉ nên dùng loại rau này ngắn hạn. Mẹ bầu, trẻ nhỏ và người có cơ địa dị ứng thực vật họ Cúc tuyệt đối không tự ý lạm dụng rau khúc.
Rau đắng biển: Bổ não, cải thiện trí nhớ
Rau đắng biển (Bacopa monnieri) chứa hoạt chất bacoside A và B giúp bảo vệ tế bào não, tăng dẫn truyền thần kinh, cải thiện trí nhớ, giảm lo âu nhẹ và hỗ trợ giấc ngủ. Theo TS Ngô Đức Phương, rau còn giàu chất chống oxy hóa, giúp kháng viêm, thanh nhiệt và kích thích tiêu hóa. Cây có thể ăn sống, nấu canh, nhúng lẩu hoặc sắc uống.
Người dân cần lưu ý, dùng quá nhiều rau đắng dễ gây buồn nôn, đầy bụng. Phụ nữ mang thai, người bệnh tiêu hóa hay đang dùng thuốc thần kinh cần thận trọng. Rau chỉ hỗ trợ, không thay thế thuốc chữa bệnh nặng.
Rau má: Bài thuốc chữa hô hấp và da liễu
Rau má (Centella asiatica) được dùng từ lâu đời để làm lành vết thương, cải thiện tinh thần, hỗ trợ trị cảm lạnh, bệnh da liễu (vẩy nến, xơ cứng bì) và các bệnh lý nội khoa. Nhờ chứa triterpenoid, rau má giúp tăng chất chống oxy hóa, trị suy/giãn tĩnh mạch, giảm sẹo và rạn da. Dược liệu này có nhiều dạng: nước uống, trà, viên nén, kem bôi.
Rau không dùng cho người có tiền sử ung thư da, bệnh gan, trẻ dưới 18 tuổi; người trên 65 tuổi dùng liều thấp. Rau má có thể tương tác với thuốc gan, tiểu đường, an thần và gây dị ứng hay chóng mặt nếu dùng liều cao.
Rau xương cá: Lợi tiểu, chống viêm
Loài cây dại ven ruộng là món rau sạch mềm ngọt và là vị thuốc thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm viêm đường tiết niệu nhẹ. TS Ngô Đức Phương chia sẻ, nghiên cứu ghi nhận cây chứa flavonoid, saponin và acid phenolic giúp chống oxy hóa và bài tiết tốt.
Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh rau không thể thay thế thuốc điều trị khi có triệu chứng nặng như sốt, tiểu ra máu, đau hông lưng. Ngoài ra, người dân chỉ nên hái rau ở nơi sạch sẽ; người có thể trạng lạnh hay đang tiêu chảy tránh ăn nhiều cùng lúc.
