Listeria, loại vi khuẩn trong mì ống đông lạnh khiến 6 người Mỹ tử vong, có khả năng sống “dai” và gây bệnh nguy hiểm, đặc biệt ở người cao tuổi, thai phụ.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ xác nhận có 27 ca bệnh được báo cáo trên 18 tiểu bang, trong đó 25 trường hợp phải nhập viện và 6 người tử vong, theo ABC News ngày 4/11. Đợt bùng phát được xác định có liên quan các sản phẩm mì ống do công ty Nate’s Fine Foods Inc. sản xuất và được bán dưới nhiều nhãn hiệu tại các chuỗi siêu thị lớn như Trader Joe’s, Walmart và Sprouts Farmers Market.
“Thủ phạm” của đợt bùng phát là Listeria monocytogenes, một loại vi khuẩn gây ra bệnh listeriosis (nhiễm khuẩn Listeria). Tại Mỹ, đây là nguyên nhân gây tử vong cao thứ 3 trong số các bệnh do thực phẩm, với ước tính khoảng 1.250 ca nhiễm và 172 ca tử vong mỗi năm.
Điểm đáng sợ nhất của vi khuẩn Listeria nằm ở khả năng “sống dai” đặc biệt của nó. Trong khi hầu hết vi khuẩn khác bị kìm hãm ở nhiệt độ lạnh, Listeria có thể tồn tại và sinh sôi ngay cả trong ngăn mát tủ lạnh. Điều này biến tủ lạnh, vốn là nơi bảo quản thực phẩm an toàn, thành môi trường tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm chéo từ món ăn này sang món ăn khác. Vi khuẩn này chỉ bị tiêu diệt hoàn toàn khi được nấu chín ở nhiệt độ trên 74°C.
Vì đặc tính này, Listeria đặc biệt nguy hiểm cho những người có sức đề kháng yếu, như người cao tuổi trên 65 và người có hệ miễn dịch suy giảm. Đối với phụ nữ mang thai, đây là nhóm cực kỳ nhạy cảm. Ngay cả khi người mẹ chỉ có biểu hiện bệnh nhẹ giống cảm cúm, vi khuẩn vẫn có thể đi qua nhau thai, gây những hậu quả nặng nề cho thai nhi như sảy thai, sinh non, hoặc nhiễm trùng sơ sinh nghiêm trọng.
Về triệu chứng, bệnh thường khởi phát trong vòng hai tuần sau khi ăn thực phẩm ô nhiễm với các dấu hiệu giống ngộ độc thực phẩm thông thường như sốt, đau cơ, buồn nôn và tiêu chảy. Tuy nhiên, nếu vi khuẩn lan ra ngoài đường tiêu hóa và tấn công hệ thần kinh, bệnh sẽ trở nên nghiêm trọng với các triệu chứng như cứng cổ, đau đầu dữ dội, lú lẫn, mất thăng bằng và co giật. Các biến chứng nguy hiểm nhất bao gồm viêm màng não, nhiễm trùng huyết và có thể tử vong.
Bệnh do Listeria có thể điều trị bằng kháng sinh, nhưng việc nhận biết sớm là cực kỳ quan trọng, đặc biệt với các nhóm nguy cơ cao. Những người khỏe mạnh có thể chỉ bị triệu chứng nhẹ và tự hồi phục.
Hai sản phẩm mì bị thu hồi. Ảnh: USDA
CDC và Cơ quan Kiểm tra An toàn Thực phẩm (FSIS) khuyến cáo người tiêu dùng “kiểm tra kỹ tủ lạnh và tủ đông” để tìm các sản phẩm bị thu hồi. Người dân được yêu cầu vứt bỏ ngay lập tức hoặc trả lại sản phẩm cho nơi mua. Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh việc phải “vệ sinh tủ lạnh, hộp đựng và các bề mặt có thể đã tiếp xúc” với thực phẩm nhiễm khuẩn vì Listeria có thể dễ dàng lây lan sang các thực phẩm khác ngay trong môi trường lạnh.
Đợt bùng phát hiện tại được xác định lần đầu vào tháng 6, liên quan đến các sản phẩm mỳ gà Alfredo do FreshRealm sản xuất, vốn sử dụng mỳ ống từ Nate’s Fine Foods. Đây không phải là vụ bùng phát Listeria duy nhất gây chấn động nước Mỹ gần đây. Năm 2024, một đợt bùng phát liên quan đến thịt nguội khiến 10 người thiệt mạng. Một báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ sau đó đã kết luận nguyên nhân là do “thực hành vệ sinh không đầy đủ” tại một cơ sở sản xuất. Đầu năm nay, các vụ thu hồi lớn liên quan đến bánh nướng và sữa lắc đông lạnh cũng được ban hành do lo ngại nhiễm Listeria.
Bình Minh (Theo CDC, Cleveland Clinic, News Yahoo, ABC News)
