Cú sốc đột quỵ ở tuổi 28

Một giờ sau, người phụ nữ được bác sĩ bệnh viện ở Thái Nguyên chẩn đoán đột quỵ do vỡ mạch máu não, xuất phát từ tình trạng dị dạng mạch máu bẩm sinh. Tình trạng nặng, cô được chuyển từ tuyến tỉnh xuống Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ở Hà Nội để phẫu thuật, 5 tháng trước.

“Tôi không còn nhớ gì trong khoảng một tuần đó”, nữ nhân viên văn phòng cho hay, thêm rằng những gì cô biết là nhờ người thân kể lại sau khi tỉnh. Linh được các bác sĩ phẫu thuật bằng phương pháp can thiệp nội mạch hiện đại, chi phí vài trăm triệu đồng.

Sau cuộc mổ, Khánh Linh bắt đầu đối diện với cú sốc tâm lý cùng quá trình hồi phục không dễ dàng. Cô nằm tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 hơn 20 ngày rồi chuyển về quê nhà để chuẩn bị cho quá trình trị liệu dài hạn.

“Sau 5 tháng, miệng tôi vẫn méo khiến nói chuyện khó khăn, mắt trái chưa thể nhắm hẳn. Cơ thể tôi yếu, không thể tự đi đứng và phải có người nhà chăm nom”, Linh chia sẻ.

Thời gian đầu, di chứng liệt dây thần kinh số 7 khiến cô gặp muôn vàn khó khăn, miệng không khép lại được, nước dãi chảy liên tục không kiểm soát. “Lúc đó tôi phải luôn có hai người chăm, trong đó một người chỉ đứng bên cạnh để lau nước bọt”, cô nhớ lại, nói rằng mẹ và chị gái là những người túc trực bên cạnh.

Linh chỉ ăn qua ống xông trong thời gian đầu. Sức khỏe yếu cộng với việc không thể tự ăn uống khiến cô sụt cân chóng mặt. Từ một cô gái nặng 47-48 kg, Linh chỉ còn 40 kg sau thời gian ngắn, nhìn rất gầy gò. Hiện tại, sau nhiều tháng hồi phục, cân nặng của cô dần tăng lên.

Nữ nhân viên văn phòng cho biết trước lúc đột quỵ, mọi thứ dường như diễn ra bình thường. Cô thừa nhận trước đó vài ngày có đau đầu nhẹ nhưng chỉ nghĩ do thời tiết thay đổi nên không để ý. “Trước đây, tôi từng có nhiều thói quen không tốt như thức khuya, ăn uống không đúng bữa, và cũng có stress vì công việc”, Linh chia sẻ. Cô cho rằng chính lối sống không lành mạnh của mình cũng phần nào khiến sức khỏe sa sút.

“Những tháng đầu, tôi đã có những suy nghĩ rất tiêu cực”, Linh bày tỏ. Cảm giác bất lực, trở thành gánh nặng cho gia đình và nỗi sợ hãi về một tương lai vô định đẩy cô vào bóng tối của sự tuyệt vọng. Theo một nghiên cứu tổng hợp (meta-analysis) được công bố trên tạp chí khoa họcThe Lancet, có khoảng một phần ba số người sống sót sau đột quỵ phải đối mặt với chứng trầm cảm trong vòng 5 năm đầu. Nghiên cứu này chỉ ra rằng trầm cảm sau đột quỵ không chỉ là một phản ứng tâm lý đơn thuần trước biến cố, mà còn liên quan đến những tổn thương thực thể tại các vùng não bộ điều khiển cảm xúc. Tình trạng này làm chậm quá trình phục hồi chức năng vận động và nhận thức, đồng thời làm tăng nguy cơ tử vong.

Đối với những bệnh nhân trẻ tuổi như Linh, tác động tâm lý còn phức tạp hơn. Họ đang ở đỉnh cao của sự nghiệp, với nhiều dự định và hoài bão. Cú đột quỵ đột ngột lấy đi sự tự chủ, khả năng lao động và cả vị thế xã hội, tạo ra một khủng hoảng sâu sắc về nhận dạng bản thân.

“Chính gia đình đã kéo tôi lại. Mẹ và chị gái là những người túc trực bên tôi. Họ không chỉ chăm sóc thể chất mà còn là điểm tựa tinh thần. Những lúc tôi suy sụp, họ chỉ im lặng ở bên, nắm tay tôi. Sự kiên nhẫn và tình yêu thương vô điều kiện của họ cho tôi thấy rằng tôi không hề đơn độc”, cô gái tâm sự.

Bên cạnh gia đình, chính Linh đã chủ động xây dựng một “phác đồ điều trị tinh thần” cho riêng mình. Cô bắt đầu chia sẻ hành trình của mình qua những video ngắn trên TikTok. Ban đầu, đó chỉ là một cách để ghi lại nhật ký hồi phục. Nhưng dần dần, những bình luận động viên, những câu chuyện tương tự từ cộng đồng mạng đã trở thành một nguồn sức mạnh to lớn.

“Khi biết câu chuyện của mình có thể cảnh báo và giúp đỡ người khác, tôi cảm thấy cuộc chiến này có ý nghĩa hơn”, Linh tâm sự. Việc biến trải nghiệm đau thương thành một thông điệp hữu ích đã giúp cô tái định vị vai trò của bản thân, từ một nạn nhân trở thành một người truyền cảm hứng.

Hàng ngày, cô tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình phục hồi chức năng như bấm huyệt, châm cứu, tập đi với khung thăng bằng. Mỗi bước tiến nhỏ, dù là tự mình giữ thăng bằng thêm vài giây, hay đạp xe được một vòng hoàn chỉnh, đều được cô ghi nhận như một chiến thắng.

“Tôi học cách trân trọng những điều nhỏ nhất, điều mà trước đây tôi coi là hiển nhiên”, cô nói.

Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ (dưới 45 tuổi) tăng đáng kể trong vài thập kỷ qua trên toàn cầu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng ghi nhận khoảng 15% các ca đột quỵ hiện nay xảy ra ở nhóm tuổi này, một con số đang gia tăng đáng báo động, đặc biệt tại các khu đô thị phát triển nhanh.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế ước tính có tới 5-7% tổng số ca đột quỵ là người dưới 45 tuổi, con số này còn cao hơn ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM. Nguyên nhân sâu xa được cho là liên quan đến lối sống hiện đại như căng thẳng kéo dài, chế độ ăn uống không lành mạnh, lười vận động, và sự gia tăng các bệnh lý nền như tăng huyết áp, béo phì, đái tháo đường mà nhiều người trẻ không hề hay biết.

Theo ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Trưởng khoa Nội Thần kinh tại Bệnh viện Quân y 175, các nguyên nhân như dị dạng mạch máu não giống trường hợp của Linh đặc biệt nguy hiểm vì chúng thường không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi mạch máu bị vỡ. Để nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ, Hội Đột quỵ Thế giới khuyến cáo cộng đồng ghi nhớ quy tắc F.A.S.T như mặt xệ, tay yếu, khó nói…

Mỹ Ý