Thay vì để trống phần lớn thời gian, giới siêu giàu tham gia mạng lưới trao đổi nhà để nghỉ dưỡng tại hơn 100 quốc gia với chi phí thấp, xu hướng đang mở rộng tại Việt Nam.
“Ngôi nhà thứ hai” (second home) là những biệt thự biển, penthouse hoặc villa trên núi mà giới thượng lưu mua để đầu tư hoặc nghỉ dưỡng. Những bất động sản này thường có giá trị từ vài triệu đến vài chục triệu USD, được quản lý theo tiêu chuẩn cao cấp. Tuy nhiên, chủ sở hữu thường chỉ lưu trú vài tuần mỗi năm, thời gian còn lại căn nhà bị bỏ trống.
Để tối ưu hóa tài sản, nhiều chủ sở hữu tham gia các câu lạc bộ đổi nhà nghỉ dưỡng. Cơ chế hoạt động dựa trên việc chủ nhà chia sẻ thời gian sử dụng bất động sản của mình để đổi lấy quyền lưu trú tại nhà của thành viên khác trên toàn cầu. Chi phí cho mỗi lần trao đổi dao động từ vài trăm đến vài nghìn USD một tuần, giúp tiết kiệm đến 90% so với việc thuê khu nghỉ dưỡng hay villa hạng sang thông thường.
Tham gia mạng lưới này, ngôi nhà thứ hai trở thành tấm vé giúp chủ sở hữu tận hưởng không gian nghỉ dưỡng đa dạng, từ biệt thự biển nhiệt đới, căn hộ tại các đô thị sầm uất đến nhà trên núi tuyết.
Biệt thự nghỉ dưỡng bên núi tuyết ở Nendaz, Thụy Sĩ. Ảnh: ThirdHome
Hình thức trao đổi nhà bắt đầu xuất hiện tại châu Âu và Bắc Mỹ từ những năm 1950, khi các gia đình trung lưu tìm cách du lịch tiết kiệm trong giai đoạn phục hồi kinh tế hậu Thế chiến 2. Hai gia đình hoán đổi nhà cho nhau trong một khoảng thời gian nhất định, không phát sinh chi phí lưu trú.
Năm 1953 được xem là dấu mốc chính thức của ngành công nghiệp “đổi nhà” (home exchange) với sự ra đời của hai tổ chức đầu tiên. Intervac International do một nhóm giáo viên châu Âu sáng lập, kết nối các gia đình thông qua danh bạ in ấn gửi qua thư.
Đến thập niên 1970-1980, chi phí du lịch tăng cao do khủng hoảng năng lượng, trao đổi nhà trở thành lựa chọn phổ biến với những chuyến đi dài ngày tại châu Âu và Bắc Mỹ. Mô hình vẫn mang tính cộng đồng, chưa có hệ thống thẩm định tài sản hay cơ chế bảo đảm chất lượng lưu trú.
Vào những năm 1990 khi Internet bắt đầu phổ biến, các danh bạ in ấn được thay thế bằng nền tảng trực tuyến, giúp việc kết nối giữa các chủ nhà trên toàn cầu trở nên nhanh chóng và minh bạch hơn.
Đầu những năm 2000, văn hóa chia sẻ không gian sống bước vào đời sống đại chúng. Sự xuất hiện của các nền tảng như “Couchsurfing” phổ biến khái niệm “ở nhà người lạ”, dù ở phân khúc phổ thông. Bộ phim The Holiday (2006) với nội dung xoay quanh hai nhân vật hoán đổi nhà trong kỳ nghỉ Giáng sinh đã vô tình đưa khái niệm “home swap” (đổi nhà lưu trú) đến công chúng rộng hơn.
Đến năm 2010, sự xuất hiện của ThirdHome tại Mỹ đánh dấu bước chuyển rõ rệt sang phân khúc siêu sang. Câu lạc bộ này chỉ kết nạp các bất động sản trị giá từ 500.000 USD đến hàng chục triệu USD, áp dụng quy trình thẩm định nghiêm ngặt và cơ chế vận hành khép kín. Từ đây, đổi nhà không còn là giải pháp tiết kiệm chi phí, mà trở thành công cụ tối ưu hóa tài sản của giới thượng lưu. Hiện, câu lạc bộ có khoảng 20.000 biệt thự nghỉ dưỡng tại hơn 100 quốc gia.
Các thành viên đăng ký chia sẻ biệt thự trong một số tuần nhất định mỗi năm để đổi lại kỳ nghỉ tại các bất động sản khác, từ lâu đài, villa, penthouse đến du thuyền. Khách lưu trú có trải nghiệm đa dạng, từ nghỉ dưỡng riêng tư đến khám phá văn hóa địa phương.
Ông Wade Shealey, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch ThirdHome, cho hay mạng lưới trao đổi câu lạc bộ nhà nghỉ dưỡng quốc tế cho phép thành viên từ Dubai tận hưởng villa ở Caribbean, từ Thụy Sĩ trượt tuyết tại Alps rồi đổi sang penthouse tại New York. Tại Mexico, câu lạc bộ trao đổi có hơn 7.000 căn biệt thự và second home hạng sang.
Khu nghỉ dưỡng biển biệt lập tại Côn Đảo. Ảnh: Six Senses
Ông nhận định tại Việt Nam, số lượng người sở hữu bất động sản nghỉ dưỡng cao cấp đang tăng khi thu nhập của nhóm này ngày càng cao. Tham gia câu lạc bộ đổi nhà giúp chủ nhà đi du lịch nhiều nơi trên thế giới thay vì chỉ gắn bó với một điểm đến cố định.
“Đông Nam Á và Việt Nam hoàn toàn có thể đạt quy mô tương tự thị trường Mexico trong tương lai gần”, ông Wade Shealey nói.
Theo Savills, branded residence xuất hiện hơn 12 năm trước tại Việt Nam, chủ yếu ở các dự án ven biển. Tốc độ mở rộng nhanh từ hai thương hiệu ban đầu, nay thị trường đã có gần 25 thương hiệu quốc tế. Theo báo cáo năm 2025 của C9 Hotelworks, Việt Nam chiếm 41% tổng nguồn cung tương lai của các dự án bất động sản cao cấp tại châu Á và thị trường du lịch hạng sang dự kiến tăng trưởng trung bình 6,5% mỗi năm giai đoạn 2025-2033.
Mạng lưới thành viên câu lạc bộ với những du khách thượng lưu quốc tế đến Việt Nam thường tìm kiếm những trải nghiệm không thể có ở châu Âu hay châu Mỹ. Biệt thự tại Côn Đảo là một ví dụ điển hình, cho phép chủ sở hữu vừa tận hưởng không gian riêng biệt, vừa khai thác dịch vụ trao đổi nhà để khám phá các điểm đến khác.
Các khu vực được ưa chuộng như Đà Nẵng, Phú Quốc, Nha Trang và Bình Thuận, sở hữu quỹ second home chất lượng cao, vị trí đẹp và hạ tầng du lịch hoàn thiện. So với Bali, Indonesia hay Phuket, Thái Lan, thị trường Việt Nam được đánh giá vẫn đang ở giai đoạn đầu, dư địa tăng trưởng lớn khi tầng lớp sở hữu tài sản nghỉ dưỡng ngày càng mở rộng.
Bích Phương
