Nhiều thông tin cho rằng uống thuốc chống trầm cảm tác động lên não gây nhiều tác dụng phụ, hỏng não, điều này có đúng? (Tâm, 40 tuổi, Hà Nội).
Trả lời:
Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy thuốc chống trầm cảm làm hỏng não. Ngược lại, rất nhiều nghiên cứu cho thấy trầm cảm không điều trị mới là yếu tố gây tổn hại não.
Trầm cảm kéo dài liên quan đến giảm thể tích hồi hải mã, suy giảm chức năng vỏ não trước trán, rối loạn kết nối mạng não, suy giảm trí nhớ, chú ý, tốc độ xử lý. Thuốc điều trị trầm cảm giúp cải thiện các thay đổi này, chứ không phá hủy chúng.
Thực tế, thuốc trầm cảm có tác dụng phụ như buồn ngủ, chậm chạp hơn trong thời gian đầu, khô miệng, buồn nôn… Nhưng điều này khác với “tổn thương não”, tác dụng phụ chỉ mang tính tạm thời, có thể điều chỉnh liều, đổi thuốc và sẽ giảm dần khi não thích nghi. Thuốc cũng không hiệu quả tức thời, người dùng cần ít nhất hai tuần để cảm nhận tác dụng thực sự. Đặc biệt, bắt đầu từ liều thấp và theo dõi sát sao trong những ngày đầu là chìa khóa để giảm tác dụng phụ.
Thuốc chống trầm cảm đã được sử dụng hơn 60 năm nay với hàng trăm triệu bệnh nhân toàn cầu cùng hệ thống nghiên cứu, theo dõi dài hạn rất nghiêm ngặt. Nếu thuốc “làm hỏng não”, chúng đã bị rút khỏi thị trường. Nhiều bệnh nhân nghe theo những tin tức sai lệch, sợ điều trị, tự ý ngưng thuốc khiến trầm cảm kéo dài, nặng hơn, tăng nguy cơ tái phát, tự sát. Bệnh nhân cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên môn, tránh tiền mất, tật mang.
Trầm cảm là bệnh tâm thần phổ biến, đặc trưng bởi cảm giác buồn bã, tuyệt vọng dữ dội và lặp đi lặp lại; mất hứng thú với các hoạt động bản thân yêu thích; cô lập khỏi các mối quan hệ; liên tục chỉ trích bản thân; thất vọng, khó chịu với những thất bại nhỏ; thiếu năng lượng; luôn cảm thấy trống rỗng dù vẫn làm việc bình thường.
Bác sĩ Nguyễn Viết Chung
Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E
