Xe máy điện tăng tốc, hạ tầng đổi pin vào cuộc

Dịch vụ đổi pin được xem là chìa khóa thúc đẩy xe máy điện tại Việt Nam bùng nổ từ 2026, khi nhiều hãng lớn và startup cùng tăng tốc đầu tư hạ tầng.

VinFast hiện là doanh nghiệp đẩy mạnh nhất hệ thống đổi pin xe máy điện. Từ tháng 10/2025, hãng bắt đầu lắp đặt 1.000 trạm đầu tiên, đặt mục tiêu nâng lên 50.000 trạm trong năm nay và hướng tới 150.000 trạm trên toàn quốc. Người dùng trả phí thuê pin 200.000 đồng/tháng, phí đổi pin 9.000 đồng/lần. Mỗi pin dung lượng 1,5 kWh, cho quãng đường tối đa khoảng 85 km trong điều kiện lý tưởng.

Dù nhiều tủ đã được lắp đặt tại Hà Nội, hiện hệ thống mới chỉ đấu nối điện do các mẫu xe máy điện đổi pin của VinFast phải đến đầu năm 2026 mới chính thức bán ra. Riêng tại TP HCM, V-Green đề xuất triển khai thêm 10.000 tủ đổi pin, phục vụ hơn 400.000 tài xế công nghệ, giao hàng, dự kiến hoàn thành trong quý I/2026.

Bên cạnh VinFast, Selex Motors là đơn vị sớm triển khai mô hình đổi pin tự động tại Việt Nam, với khoảng 90 trạm từ năm 2023 tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng, tập trung vào nhóm xe dịch vụ, giao hàng. Gần đây, Selex công bố hợp tác với DK Bike để mở rộng khả năng sử dụng chung pin, qua đó gia tăng độ phủ mạng lưới.

Honda Việt Nam cũng chính thức nhập cuộc khi giới thiệu tủ đổi pin Honda Power Pack Exchanger e:, dự kiến vận hành từ đầu năm 2026 tại các cửa hàng HEAD. Người dùng được miễn phí đổi pin và có thể tìm trạm qua ứng dụng. Các mẫu xe áp dụng gồm CUV e: và Benly e:, hiện đã có dịch vụ đổi pin thử nghiệm tại 19 HEAD ở ba thành phố lớn.

Ngoài ra, Yamaha Motor Việt Nam dự kiến công bố kế hoạch đổi pin vào cuối tháng 12/2025, trong khi TMT Motors đặt mục tiêu ra mắt 5 mẫu xe máy điện cùng mạng lưới sạc và đổi pin từ quý IV/2025. Những động thái này cho thấy cuộc đua hạ tầng đổi pin đang nóng lên, mở đường cho sự tăng trưởng mạnh của thị trường xe máy điện Việt Nam trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Nhìn tổng thể, cuộc đua triển khai dịch vụ đổi pin xe máy điện tại Việt Nam không chỉ phản ánh xu hướng công nghệ, mà còn cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận thị trường của các hãng xe. Thay vì chỉ bán sản phẩm, doanh nghiệp đang chuyển sang mô hình “bán giải pháp di chuyển”, trong đó hạ tầng năng lượng và dịch vụ hậu mãi giữ vai trò quyết định khả năng mở rộng thị phần.

Đổi pin được xem là lời giải phù hợp với điều kiện đô thị Việt Nam, nơi phần lớn người dùng sống trong nhà phố, chung cư cũ, thiếu chỗ sạc riêng và phụ thuộc vào xe máy cho nhu cầu đi lại hằng ngày. So với sạc tại nhà, đổi pin giúp rút ngắn thời gian chờ từ vài giờ xuống chỉ vài phút, đặc biệt phù hợp với nhóm tài xế công nghệ, giao hàng – lực lượng có tần suất sử dụng xe cao và nhạy cảm với chi phí vận hành.

Tuy nhiên, đổi pin không phải bài toán đơn giản. Chi phí đầu tư hạ tầng lớn, yêu cầu tiêu chuẩn hóa pin và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà sản xuất xe, nhà cung cấp năng lượng và đơn vị vận hành. Việc mỗi hãng sử dụng một chuẩn pin riêng có thể khiến thị trường bị phân mảnh, làm giảm hiệu quả đầu tư và gây bất tiện cho người dùng. Những động thái hợp tác và mở rộng hệ thống cho thấy doanh nghiệp đã nhìn ra bài toán quy mô, song thị trường đổi pin vẫn chưa có một chuẩn chung rõ ràng.

Ở góc độ chính sách, sự phát triển nhanh của hệ thống đổi pin cũng đặt ra yêu cầu về quy hoạch không gian đô thị và khung pháp lý. Việc lắp đặt tủ đổi pin trên vỉa hè, gần bến xe buýt hay cơ quan công cộng cần sự thống nhất giữa doanh nghiệp và chính quyền địa phương, tránh xung đột với mục tiêu quản lý trật tự đô thị. Nếu được quy hoạch bài bản, đổi pin không chỉ phục vụ xe máy điện cá nhân mà còn có thể trở thành một phần của hệ sinh thái giao thông xanh.

Năm 2026 vì thế có thể được xem là mốc thử lửa cho mô hình đổi pin tại Việt Nam. Khi xe máy điện bước vào giai đoạn phổ cập, hạ tầng đổi pin sẽ quyết định mức độ chấp nhận của thị trường. Doanh nghiệp nào đi trước, xây dựng được mạng lưới đủ rộng và mô hình tài chính bền vững, nhiều khả năng sẽ nắm lợi thế dài hạn trong cuộc chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện.

Theo Diễn đàn doanh nghiệp