Bệnh nhân N.M. (19 tuổi, trú tại Bắc Ninh) đến Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) khám trong tình trạng mệt mỏi, chán ăn, da và mắt vàng rõ. Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ nghi ngờ M. tổn thương gan và chỉ định siêu âm ổ bụng. Kết quả cho thấy gan có khối u bất thường. Sau đó, bệnh nhân được chụp MSCT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang, phát hiện một khối u lớn trong nhu mô gan với kích thước lên tới 9x6cm.
Các xét nghiệm chuyên sâu cho thấy bệnh nhân dương tính với virus viêm gan B. Trước tình trạng tổn thương gan nghiêm trọng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc ung thư gan và tư vấn phương án điều trị phù hợp.
Theo người nhà, mẹ của N.M. cũng mắc viêm gan B mạn tính. Bệnh nhân được xác định nhiễm virus từ nhỏ nhưng do không có biểu hiện rõ ràng, gia đình chủ quan, không cho con theo dõi sức khỏe định kỳ. Khi biết nguyên nhân ung thư gan của con xuất phát từ viêm gan B lây truyền từ mình, người mẹ đã bật khóc trong ân hận và day dứt.
Theo bác sĩ tại Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, ung thư gan hiện vẫn là một trong những loại ung thư hàng đầu tại Việt Nam. Số liệu GLOBOCAN Việt Nam năm 2022 cho thấy mỗi năm nước ta ghi nhận hơn 24.000 ca ung thư gan mới. Các yếu tố nguy cơ chính gồm virus viêm gan B, viêm gan C và lạm dụng rượu bia. Đáng lo ngại, phần lớn người bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn và tiên lượng xấu.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thùy – Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết virus viêm gan B có thời gian ủ bệnh từ 4 đến 24 tuần. Khoảng 90-95% số người trưởng thành nhiễm HBV cấp tính có thể tự khỏi, nhưng vẫn có 5% chuyển sang mạn tính. Nếu không được theo dõi và điều trị, 20-30% người nhiễm HBV mạn sẽ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan.
Điều nguy hiểm là các triệu chứng của viêm gan B và ung thư gan giai đoạn sớm thường rất mơ hồ như mệt mỏi, chán ăn, đầy bụng, vàng da, đau âm ỉ hạ sườn phải… dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường. Vì vậy, xét nghiệm máu định kỳ được xem là biện pháp quan trọng nhất để phát hiện bệnh sớm.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo sàng lọc viêm gan B đối với các nhóm nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, người tiêm chích ma túy, nam quan hệ tình dục đồng giới, người nhiễm HIV, viêm gan C, người sống tại vùng dịch tễ cao như Việt Nam và trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HBV hoặc chưa được tiêm vắc xin đầy đủ.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, viêm gan B không phải bệnh di truyền mà là bệnh lây truyền qua máu và dịch cơ thể. Ba con đường lây nhiễm chính gồm: từ mẹ sang con trong quá trình sinh, qua quan hệ tình dục không an toàn và qua đường máu (dùng chung kim tiêm, truyền máu không đảm bảo, dụng cụ xăm, châm cứu không tiệt trùng). Virus không lây qua ăn uống chung, bắt tay hay tiếp xúc thông thường, do đó người bệnh không nên bị kỳ thị.
Để phòng ngừa viêm gan B và các biến chứng nguy hiểm như ung thư gan, bác sĩ khuyến cáo tiêm vắc xin đầy đủ cho trẻ sơ sinh và người chưa có miễn dịch, xét nghiệm định kỳ nếu thuộc nhóm nguy cơ, quan hệ tình dục an toàn và không dùng chung các vật dụng cá nhân dễ gây chảy máu.
“Phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp người nhiễm HBV sống khỏe mạnh lâu dài, giảm nguy cơ ung thư gan và gánh nặng cho gia đình, xã hội”, bác sĩ Thùy khẳng định.
