Trao đổi với PV VietNamNet, TS.BS Phan Thảo Nguyên, Phó Giám đốc phụ trách chuyên môn Bệnh viện E (Hà Nội), phụ trách điều hành Trung tâm Tim mạch cho biết tập thể dục mang lại nhiều lợi ích nhưng vào mùa đông, đặc biệt là sáng sớm, người dân cần hết sức thận trọng.
Thực tế, nhiều trường hợp nhập viện vì tai biến tim mạch, đột quỵ có liên quan đến việc tập luyện không phù hợp trong thời tiết giá lạnh.
TS.BS Phan Thảo Nguyên cho biết, khi tập thể dục sáng sớm mùa đông, nhiều người mắc các lỗi phổ biến như không khởi động kỹ, tập quá sớm, không mặc đủ ấm, bỏ qua việc uống nước và tắm ngay sau khi đổ mồ hôi.
Những sai lầm này có thể dẫn đến cảm lạnh, co mạch máu, tăng huyết áp đột ngột, thậm chí làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.
Một trong những sai lầm thường gặp là tập quá sớm, từ 4-5h. Đây là thời điểm nhiệt độ xuống thấp nhất trong ngày, không khí lạnh sâu, thậm chí có thể kèm theo sương mù và bụi mịn. Khi tiếp xúc đột ngột với môi trường lạnh, mạch máu co lại, huyết áp tăng nhanh, tim phải hoạt động nhiều hơn, làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, nhất là với người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường.
Bên cạnh đó, việc không khởi động kỹ cũng rất nguy hiểm. Cơ thể buổi sáng sớm đang ở trạng thái “ngủ đông”, nhiệt độ cơ thể thấp, các khớp và cơ còn cứng. Nếu vận động mạnh ngay có thể gây chấn thương cơ, khớp, chuột rút và tạo áp lực lớn lên tim mạch.
Nhiều người có thói quen mặc đồ mỏng, gọn nhẹ khi tập thể dục. Tuy nhiên, vào mùa đông, điều này khiến cơ thể dễ nhiễm lạnh. Khi vận động, lỗ chân lông mở rộng, nếu không đủ ấm, gió lạnh dễ xâm nhập, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp như viêm họng, viêm mũi, viêm phế quản.
Một sai lầm khác thường bị bỏ qua là không uống đủ nước. TS.BS Phan Thảo Nguyên nhấn mạnh, dù không có cảm giác khát rõ rệt, vào mùa đông cơ thể vẫn mất nước qua mồ hôi và hơi thở. Thiếu nước khiến máu đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Vì vậy, cần uống nước ấm trước, trong và sau khi tập.
Đặc biệt nguy hiểm là thói quen tắm ngay sau khi tập. Lúc này, cơ thể còn nóng, tim đập nhanh, mạch máu giãn, lỗ chân lông mở. Nếu tắm ngay, nhất là bằng nước lạnh, có thể gây co mạch đột ngột, dẫn đến choáng, đột quỵ. Người tập nên nghỉ 15-20 phút để cơ thể ổn định rồi mới tắm.
4 nguyên tắc đảm bảo an toàn
Để tập luyện an toàn trong mùa đông, chuyên gia khuyến cáo 4 nguyên tắc cần thực hiện.
Chọn giờ tập hợp lý: Tốt nhất sau 6h-7h, khi trời đã sáng hẳn và nhiệt độ tăng lên. Những ngày rét đậm, rét hại, người dân không nên ra ngoài tập thể dục mà có thể chuyển sang tập trong nhà. Trước khi ra ngoài, bạn cần uống một cốc nước ấm.
Khởi động kỹ là nguyên tắc bắt buộc: Người tập có thể làm ấm cơ thể ngay trên giường, sau đó khởi động nhẹ nhàng trong nhà trước khi ra ngoài. Việc này giúp cơ thể thích nghi dần với thời tiết lạnh, hạn chế nguy cơ co mạch đột ngột.
Nên mặc quần áo nhiều lớp để dễ điều chỉnh: Bạn cần đội mũ, đeo khẩu trang, giữ ấm cổ, tay chân, khi cơ thể đã ấm lên, có thể cởi bớt và cất vào túi nhỏ mang theo.
Cần lắng nghe cơ thể: Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, chóng mặt, khó thở, tê cóng, tim đập nhanh bất thường, người dân phải dừng tập ngay và tìm sự hỗ trợ y tế. Với người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, việc uống thuốc đều đặn và tuân thủ tư vấn của bác sĩ là yếu tố bắt buộc để phòng tránh rủi ro khi tập luyện.
Bà N.M.N. vào viện trong tình trạng ám ảnh bệnh tật, liên tục đi khám, yêu cầu thực hiện nhiều xét nghiệm chuyên sâu dù không ghi nhận tổn thương thực thể nguy hiểm.
Các kỳ nghỉ là thời điểm nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc kích hoạt nguy cơ đột quỵ. Theo các bác sĩ, việc chủ động chăm sóc sức khỏe sẽ giúp phòng ngừa biến cố nguy hiểm này.
Chỉ 5 ngày sau khi được Bộ Y tế cấp phép, Bệnh viện Đa khoa khu vực Mường Khương (Lào Cai) đã kịp thời cấp cứu thành công một ca đột quỵ não. Sau 30 phút can thiệp, người bệnh nguy kịch được hồi sinh.
