Một công dân phản ánh, gia đình bắt đầu xây dựng nhà ở từ ngày 26/4/2026 trên thửa đất ở do mình đứng tên. Công trình là nhà cấp 4, có 1 tầng, gồm 1 phòng khách, 1 phòng ngủ và 1 phòng bếp.
Tuy nhiên, đến ngày 20/5/2026, cán bộ xã đến đình chỉ thi công và lập biên bản, yêu cầu phải xin giấy phép xây dựng nhà ở mới được tiếp tục xây dựng.
Trong khi đó công dân cho rằng việc xây dựng nhà cấp 4 dưới 7 tầng tại khu vực nông thôn, không nằm trong dự án thì không cần xin giấy phép xây dựng.
Từ đó, công dân đặt câu hỏi: Với trường hợp nêu trên, việc xây dựng nhà có bắt buộc phải xin giấy phép xây dựng hay không? Nếu phải xin bổ sung giấy phép, chủ nhà có bị xử phạt hay không?
Trả lời vấn đề này, Bộ Xây dựng dẫn quy định tại điểm g khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo quy định, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ một số trường hợp được pháp luật quy định cụ thể.
Đáng chú ý, một trong những trường hợp được miễn giấy phép là công trình xây dựng cấp IV; nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 và không thuộc các khu vực được liệt kê trong luật.
Các khu vực này gồm: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã hoặc khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Bộ Xây dựng đề nghị công dân liên hệ cơ quan có thẩm quyền quản lý về quy hoạch tại địa phương để được xác định khu vực xây dựng thuộc đối tượng phải cấp giấy phép xây dựng hay được miễn giấy phép trước khi khởi công.
Bất động sản tuần qua nổi bật với tin tức miễn giấy phép xây dựng nhiều công trình từ 1/7; Phường Láng sắp thu hồi 1,7ha đất để làm metro, xây lại chung cư trên ‘đất vàng’; Tỷ lệ chọi 1/11, hàng nghìn người trượt suất mua nhà ở xã hội ở Hà Nội.
Theo Bộ Xây dựng, không có quy định phải nộp các hồ sơ liên quan đến “kê khai kinh nghiệm của tổ chức cá nhân thiết kế, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty” hay “năng lực công ty, chứng chỉ thiết kế” khi xin cấp phép xây nhà ở riêng lẻ.
Ông N.M.T. đặt câu hỏi về việc cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại các vị trí nằm trong khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã nhưng chưa có quy hoạch chi tiết thì được thực hiện như thế nào?
