Những ngày cuối năm, khi nhiều tỉnh miền Bắc bước vào giai đoạn lạnh và khô, không ít chủ xe gặp tình trạng bị giật điện nhẹ khi chạm tay mở cửa ôtô vào buổi sáng. Cảm giác tê tay thoáng qua khiến nhiều người cho rằng chiếc xe đã bị tích điện sau một đêm đỗ ngoài trời. Trên các sàn thương mại điện tử, những loại dây chống tĩnh điện gắn gầm xe vì thế được nhiều người quan tâm hơn, với lời quảng cáo giúp xả điện, chống giật và tăng an toàn. Tuy nhiên, liệu loại phụ kiện này cho xe có thực sự hiệu quả trong việc chống giật?
Dây chống tĩnh điện được một số tài xế sử dụng cho mùa hanh khô
Vì sao chạm cửa xe lại giật nhẹ
Hiện tượng này là phóng tĩnh điện, thường xảy ra rõ nhất vào buổi sáng, đặc biệt trong những ngày lạnh và khô. Khi này, áo khoác, quần áo dày, đồ sợi tổng hợp cọ xát vào nhau sẽ khiến cơ thể người tích điện. Vào mùa hè, lượng hơi ẩm lớn, những điện tích này sẽ giải phóng vào hơi nước, nhưng mùa đông khô nên điện tích không giải phóng ra khỏi cơ thể.
Khi mở cửa và chạm tay vào phần kim loại của xe, điện tích trên cơ thể xả ra đột ngột sang thân xe, tạo nên tia phóng điện nhỏ, gây tiếng “tách” và tạo cảm giác châm chích nhẹ đến vừa tùy cơ địa. Trong hiện tượng này, nguồn phát sinh điện tích nằm ở cơ thể người, không phải ở chiếc xe.
Bên cạnh đó, ôtô cũng có thể tích điện trong những ngày lạnh và khô. Khi xe di chuyển, ma sát giữa thân xe với không khí, bụi và nước tạo ra một lượng điện tích nhất định trên bề mặt kim loại. Tuy nhiên, khác với một vật cách điện bị cô lập, ôtô vẫn có khả năng tự xả điện qua khung gầm, hệ thống treo, thân vỏ kim loại và lốp.
Dù lốp chủ yếu làm bằng cao su, hầu hết các loại lốp hiện nay đều có thành phần than đen (carbon black) để tăng độ bền và chống mài mòn, đồng thời tạo khả năng dẫn điện yếu, đủ để điện tích trên thân xe rò rỉ dần xuống mặt đường trong quá trình vận hành. Điều này có nghĩa chiếc xe có thể tự “xả điện” mà không cần đến phụ kiện dây tiếp địa, và đây cũng không phải là nguyên nhân chính gây ra cảm giác bị giật khi người dùng chạm vào cửa xe.
Như vậy, các loại dây chống tĩnh điện gắn gầm xe, vốn được thiết kế để xả điện tích từ thân xe xuống mặt đường, không giải quyết đúng vấn đề mà người dùng đang gặp phải. Hiện tượng bị giật nhẹ khi chạm vào cửa xe đến từ điện tích trên cơ thể người.
Nhiều người gặp hiện tượng giật nhẹ khi chạm vào xe ô tô
Tuy nhiên, trong khi ôtô con không cần dây tiếp địa, một số phương tiện chuyên dụng như xe bồn chở xăng, xe chở hóa chất hoặc xe nạp nhiên liệu lại bắt buộc phải có dây xích hoặc dây tiếp đất kéo lê xuống mặt đường. Lý do là trong quá trình bơm, hút hoặc vận chuyển, dòng chất lỏng dễ bay hơi chảy trong bồn và đường ống tạo ra lượng tĩnh điện rất lớn, dễ gây cháy nổ. Vì thế dây tiếp địa sẽ giúp xả liên tục lượng điện tích này xuống đất. Đây là yêu cầu an toàn bắt buộc trong ngành vận tải nhiên liệu.
Dây tiếp địa là yêu cầu an toàn bắt buộc trong ngành vận tải nhiên liệu
Làm thế nào để giảm hiện tượng giật nhẹ khi chạm vào xe?
Để hạn chế hiện tượng phóng điện tĩnh khi ra vào xe, chủ xe có thể áp dụng những biện pháp đơn giản và hiệu quả hơn so với việc gắn thêm phụ kiện. Việc tăng độ ẩm bằng máy tạo ẩm trong khoang cabin, đặc biệt vào mùa hanh khô, giúp điện tích trên da và quần áo dễ tiêu tán hơn. Chủ xe có thể sử dụng thảm sàn cao su, thảm nỉ tự nhiên, ghế bọc vải cotton, da thật hoặc các vật liệu có khả năng dẫn điện nhẹ, thay vì nỉ tổng hợp và da công nghiệp, cũng giúp hạn chế tích điện.
Ngoài ra, khi ra khỏi xe, người ngồi trên xe nên chạm tay vào khung cửa kim loại khi vẫn còn ngồi trong xe, trước khi đặt chân xuống đất. Cách này giúp cơ thể và xe cân bằng điện thế trước, tránh việc người trở thành đường xả điện gây cảm giác bị giật.
Bên cạnh đó, việc tránh mặc quần áo làm từ polyester, nylon hoặc sợi tổng hợp khi lái xe trong thời tiết hanh khô cũng góp phần giảm lượng điện tích tích tụ trên cơ thể.
Nguồn: Tổng hợp
