Vết thương nhỏ, hậu quả lớn
Chiều 31/3, PGS. TS Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) thông tin về tình trạng biến chứng bàn chân của bệnh nhân đái tháo đường.
Điển hình trong số này là trường hợp bệnh nhân N.T.T. (63 tuổi, Vĩnh Phúc) biến chứng bàn chân đái tháo đường nặng, nguy cơ phải cắt cụt chi được điều trị tại bệnh viện.
Bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường gần 20 năm nhưng kiểm soát đường huyết không tốt. Khoảng 2 tháng trước khi nhập viện, trong lúc dọn hàng tại cửa hàng hoa của gia đình, bà không may dẫm phải gai hoa hồng, gây xước nhẹ ở bàn chân.
Theo người nhà, do bận rộn dịp cận Tết, bệnh nhân chủ quan không đi khám. Vết thương ban đầu nhỏ nhưng nhanh chóng diễn tiến nặng. Chỉ sau thời gian ngắn, bàn chân sưng to, ứ mủ, dịch chảy nhiều đến mức ướt qua khăn mặt người bệnh dùng quấn chân, thấm xuống đệm nằm. Tại cơ sở y tế địa phương, bệnh nhân được chỉ định cắt cụt chi do tổn thương quá nặng.
Ngày 2 Tết, gia đình đã đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Đức Giang với hy vọng cứu được bàn chân. Ths. BS Lê Văn Đán, Phó Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ½ cẳng chân phải ứ mủ kèm nhiều vết loét lở, vùng mu chân đã đã mất mảng da, lộ gân, chảy mủ (kích thức 4x4cm), da nhợt nhạt, màu xám, mất hồng có dấu hiệu hoại tử.
“Đây là một trong những biến chứng nặng nề điển hình của bệnh nhân đái tháo đường khi vết thương không được xử lý sớm”, bác sĩ Đán nói.
Ngay khi nhập viện, bệnh nhân được xác định biến chứng bàn chân đái tháo đường nặng, nguy cơ cắt cụt chi. Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã tiến hành kiểm soát đường huyết, đồng thời áp dụng kỹ thuật hiện đại như cắt lọc mô hoại tử bằng dao thủy lực, hút áp lực âm để làm sạch vết thương, giảm nhiễm trùng.
Sau khoảng 2 tuần, tình trạng cải thiện rõ, vết thương sạch, đủ điều kiện phẫu thuật. Bệnh nhân được tái tạo, che phủ tổn khuyết bàn chân. Ngày 31/3, bệnh nhân được ra viện. Việc bảo tồn thành công bàn chân không chỉ giúp bệnh nhân tránh được nguy cơ tàn phế mà còn cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.
20 giây, 1 người bị cắt cụt chi
Chia sẻ thêm, PGS. TS Đỗ Đình Tùng cho biết, đái tháo đường là bệnh mạn tính nguy hiểm, có thể gây ra hàng loạt biến chứng ở tim mạch, thần kinh, thận, mắt và đặc biệt là bàn chân. Thống kê cho thấy khoảng 5-7% bệnh nhân đái tháo đường phải cắt cụt ngón chân, bàn chân hoặc cẳng chân.
“Trên thế giới, cứ 20 giây lại có một người bệnh bị cắt cụt chi vì biến chứng này. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc đái tháo đường đang gia tăng nhanh chóng và tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới”, PGS. TS Đỗ Đình Tùng nói.
Ông cũng nhấn mạnh, khoảng 15- 25% bệnh nhân đái tháo đường từng bị loét bàn chân. Với người bình thường, một vết thương phần mềm có thể lành trong khoảng một tuần. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh này, thời gian lành có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, dễ dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử.
Nguyên nhân là do đường huyết cao kéo dài làm tổn thương mạch máu và thần kinh, khiến giảm tưới máu, giảm cảm giác đau. Người bệnh có thể không nhận ra vết thương nhỏ để xử lý kịp thời, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển.
Các chuyên gia nhấn mạnh, để phòng ngừa biến chứng bàn chân, người bệnh đái tháo đường cần kiểm soát tốt đường huyết và tuân thủ điều trị.
Đặc biệt, người bệnh cần kiểm tra bàn chân hàng ngày để phát hiện sớm trầy xước, vết loét; Giữ vệ sinh, đảm bảo da luôn sạch và khô; Cắt móng chân đúng cách, tránh gây tổn thương; Lựa chọn giày dép phù hợp, không bó chặt.
“Bất kỳ vết thương nào ở bàn chân, dù nhỏ, cũng cần được xử lý sớm. Sự chủ quan có thể phải trả giá bằng cả một chi thể”, PGS. TS Đỗ Đình Tùng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế rượu bia, thuốc lá, kiểm soát cân nặng và tập luyện thể dục đều đặn.
Việt Nam hiện có khoảng 2,5 triệu người trưởng thành đang sống chung với bệnh đái tháo đường. Tết đến, những thay đổi trong ăn uống tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu người bệnh không kiểm soát.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), có tới 1/3 bệnh nhân đái tháo đường bị mắc bệnh võng mạc dẫn tới hàng triệu người có nguy cơ mù lòa do biến chứng của bệnh này.
Chế độ ăn hợp lý là nền tảng của kiểm soát, ổn định đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý, phòng biến chứng tim mạch, thận, mắt, thần kinh giúp người bệnh sống khỏe.
