Chia sẻ với PV VietNamNet, TS.BS Võ Văn Thanh, Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Dược, cơ sở Linh Đàm (Hà Nội) cho biết, nhiều người lo ngại việc chạy bộ với các rung chấn lặp lại có thể khiến đĩa đệm nhanh thoái hóa gây “hỏng cột sống”.
Một tổng quan hệ thống công bố trên tạp chí Sports Health với dữ liệu từ 16 nghiên cứu đã đưa ra những góc nhìn rất bất ngờ. Dữ liệu của 632 người cho thấy sau mỗi buổi chạy kéo dài từ 30 phút đến 1 giờ, chiều cao đĩa đệm và cột sống có thể giảm nhẹ. Điều này khiến không ít người lo lắng rằng chạy bộ đang “bào mòn” cột sống.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Thanh giải thích, đây là phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường. Khi cơ thể vận động, đặc biệt là các hoạt động chịu tải như chạy bộ, áp lực cơ học sẽ tạm thời đẩy một lượng nhỏ nước từ nhân nhầy của đĩa đệm ra ngoài.
“Sự thay đổi này chỉ mang tính nhất thời và sẽ nhanh chóng hồi phục sau khi nghỉ ngơi. Nói cách khác, việc đĩa đệm xẹp nhẹ sau khi chạy không phải dấu hiệu tổn thương mà là biểu hiện của sự thích nghi với tải trọng”, Tiến sĩ Thanh nhấn mạnh.
Đặc biệt, các nghiên cứu trên những người duy trì thói quen chạy bộ từ 5-10 năm lại cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.
Theo đó, nhóm người chạy bộ thường xuyên có chiều cao đĩa đệm tốt hơn và hàm lượng nước trong đĩa đệm cao hơn so với những người ít vận động. Đây là hai yếu tố quan trọng phản ánh sức khỏe của cột sống.
“Không chỉ vậy, mức độ thoái hóa đĩa đệm (đánh giá theo thang điểm Pfirrmann) ở người chạy bộ cũng thấp hơn. Điều này cho thấy cột sống của họ có xu hướng trẻ hơn so với tuổi sinh học. Những phát hiện này góp phần thay đổi quan niệm lâu nay rằng chạy bộ là nguyên nhân khiến cột sống xuống cấp”, Tiến sĩ Thanh giải thích.
Vì sao chạy bộ lại có lợi cho cột sống?
Theo chuyên gia, chạy bộ có lợi cho cột sống dựa trên cơ chế “cửa sổ tải trọng”, một nguyên lý quan trọng trong sinh lý học vận động.
Cụ thể, đĩa đệm không có mạch máu nuôi trực tiếp mà phụ thuộc vào quá trình thẩm thấu dịch để nhận dinh dưỡng. Khi chạy bộ, các lực nén, giãn xen kẽ đóng vai trò như một “máy bơm tự nhiên” đưa dưỡng chất vào bên trong và loại bỏ chất thải.
“Sau giai đoạn bị nén tạm thời trong lúc vận động, đĩa đệm sẽ hút nước trở lại khi nghỉ ngơi. Quá trình này không chỉ giúp phục hồi mà còn tạo ra hiệu ứng siêu bù, khiến cấu trúc đĩa đệm trở nên bền bỉ hơn theo thời gian. Nói cách khác, nếu vận động đúng mức, chạy bộ chính là một hình thức tập gym cho cột sống”, Tiến sĩ Thanh nói.
Anh Nguyễn Văn H. (38 tuổi, Hà Nội) lá ví dụ điển hình, anh từng bị đau lưng âm ỉ do tính chất công việc ngồi nhiều. Nghe theo lời khuyên “chạy bộ sẽ hỏng cột sống”, anh gần như tránh mọi hoạt động vận động mạnh.
Tuy nhiên, sau khi thăm khám và được tư vấn tập luyện phù hợp, anh bắt đầu chạy bộ nhẹ nhàng, mỗi lần 2-3km, kết hợp giãn cơ. Sau khoảng 6 tháng, tình trạng đau lưng giảm rõ rệt. Một năm sau, anh có thể chạy 10km mà không còn cảm giác khó chịu. Hiện tại, anh duy trì chạy bộ 4 buổi/tuần và cho biết cột sống linh hoạt hơn trước rất nhiều.
Dù chạy bộ mang lại nhiều lợi ích nhưng Tiến sĩ Thanh lưu ý, người dân vẫn cần thực hiện đúng cách để tránh vượt quá ngưỡng chịu tải của cơ thể.
– Tăng dần cường độ: Nên bắt đầu từ mức nhẹ đến trung bình, tránh tăng quãng đường hoặc tốc độ đột ngột.
– Lắng nghe cơ thể: Nếu xuất hiện đau lưng kéo dài, đau lan xuống chân hoặc tê yếu, cần dừng tập và đi khám.
– Chú trọng phục hồi: Đĩa đệm cần thời gian “ngậm nước” trở lại, vì vậy nên có ngày nghỉ xen kẽ.
– Kết hợp giãn cơ và tăng cường cơ lõi: Điều này giúp giảm áp lực lên cột sống khi chạy.
Đặc biệt, những người có bệnh lý như thoát vị đĩa đệm nặng hoặc hẹp ống sống nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập luyện.
Clip ghi lại cảnh một người đàn ông bất ngờ đổ gục khi đang tập thể dục trong nhà lúc rạng sáng đang lan truyền mạnh trên mạng xã hội. Chuyên gia cảnh báo, việc vận động quá sớm có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Nhiều người lo ngại rằng chạy bộ sẽ làm tăng huyết áp đột ngột, gây nguy hiểm. Tuy nhiên, việc tập luyện đúng là liều thuốc tự nhiên giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.
