Yếu tố nguy cơ đột tử, đột quỵ khi đánh pickleball
Mới đây, một người đàn ông bất ngờ ngã gục, ngưng tim khi đang chơi pickleball tại Đà Nẵng. Nghe tiếng kêu cứu từ gần nhà, một bác sĩ công tác tại Bệnh viện Đà Nẵng chạy sang, ép tim liên tục trong những phút quyết định, giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Đường – Trung tâm tim mạch, Bệnh viện E (Hà Nội) cho biết thời gian qua ghi nhận nhiều trường hợp đột tử, đột quỵ hoặc chấn thương khi chơi pickleball. Đặc thù của môn này là các pha di chuyển nhanh, đổi hướng liên tục, khiến tim phải hoạt động cường độ cao trong thời gian ngắn, có thể kích hoạt nhồi máu cơ tim ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Ngừng tim đột ngột có thể xảy ra ở cả người đã biết hoặc chưa phát hiện bệnh tim, thậm chí hiếm gặp ở người không có bệnh nền do rối loạn nhịp nguy hiểm. Để phòng ngừa, người chơi nên khám tim mạch định kỳ, tập luyện phù hợp thể trạng, tránh gắng sức quá mức, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý và hạn chế stress.
Trong vài năm gần đây, pickleball phát triển nhanh tại Việt Nam nhờ tính dễ tiếp cận: Sân nhỏ, luật đơn giản, không đòi hỏi nền tảng kỹ thuật cao thu hút nhiều người chơi. Tuy nhiên, chính sự “dễ chơi” này lại khiến nhiều người lầm tưởng đây là môn vận động nhẹ, ít rủi ro.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng – Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết nguy cơ ngừng tim khi đang chơi bộ môn này trở nên rõ rệt hơn ở những người có lối sống ít vận động, thừa cân, hút thuốc, thức khuya hoặc sử dụng nhiều cà phê. Với họ, một trận pickleball có thể giống như “bài kiểm tra gắng sức” đột ngột, làm lộ ra các vấn đề tim mạch tiềm ẩn.
Ngoài ra, thời tiết nóng ẩm khiến người chơi dễ mất nước và điện giải qua mồ hôi. Nếu chỉ uống nước lọc mà không bổ sung natri, kali, magiê, nguy cơ rối loạn nhịp tim sẽ tăng lên, đặc biệt khi cơ thể đã mệt vào cuối trận.
Ở người trung niên và lớn tuổi, nguyên nhân phổ biến nhất là bệnh mạch vành. Khi vận động mạnh, các mảng xơ vữa trong động mạch có thể nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây tắc mạch và dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp.
Ở người trẻ, ngừng tim thường liên quan đến các bất thường bẩm sinh như bệnh cơ tim phì đại hoặc rối loạn dẫn truyền điện tim. Những vấn đề này có thể không biểu hiện rõ trong cuộc sống thường ngày, khiến người trẻ chủ quan. Khi cơ thể chịu áp lực lớn như vận động cường độ cao, thiếu ngủ hoặc sử dụng chất kích thích, các rối loạn nhịp ác tính mới xuất hiện.
Chơi thể thao từ “cho vui” sang “có trách nhiệm với sức khỏe”
Để chơi pickleball an toàn, bác sĩ Hoàng cho rằng người chơi cần thay đổi cách tiếp cận, từ “chơi cho vui” sang “chơi có trách nhiệm với sức khỏe”. Người dân không nên bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau ngực khi vận động, chóng mặt, ngất hoặc đánh trống ngực bất thường.
Nếu một người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim, việc kiểm tra tim mạch là cần thiết trước khi tham gia thể thao cường độ cao. Đồng thời, mọi người nên xây dựng nền tảng thể lực bằng các bài tập cơ bản thay vì chơi quá sức ngay từ đầu.
Với người trung niên và lớn tuổi, tầm soát tim mạch định kỳ là yếu tố quan trọng. Kiểm tra huyết áp, điện tâm đồ, mỡ máu và đường huyết giúp phát hiện sớm nguy cơ. Người đã có bệnh nền cần tuân thủ điều trị và tham khảo ý kiến bác sĩ về mức độ vận động phù hợp.
Trong quá trình chơi, cần khởi động kỹ 10-15 phút, bù nước đầy đủ và tránh thi đấu khi cơ thể mệt, thiếu ngủ hoặc vừa sử dụng rượu bia.
Quan trọng nhất, người chơi cần lắng nghe cơ thể. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, chóng mặt hoặc vã mồ hôi lạnh, họ cần dừng ngay và nghỉ ngơi. Nếu triệu chứng không cải thiện, người chơi nên đi khám sớm.
Ở cấp độ cộng đồng, bác sĩ Hoàng cho rằng việc trang bị kiến thức sơ cứu, đặc biệt là ép tim ngoài lồng ngực và sử dụng máy sốc tim tự động (AED), có thể giúp cứu sống người bị ngừng tim trong những phút đầu tiên.
