Phát hiện vùng da môi trên bên phải có dấu hiệu dày lên bất thường, người đàn ông gần 60 tuổi đi khám, được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) và phẫu thuật cắt u lần thứ nhất.
Ba năm sau, vùng sẹo mổ cũ cứng lên, dày và đổi màu, ông được xác định BCC tái phát, chỉ định phẫu thuật lần hai bằng cách cắt rộng khối u và kết hợp tạo hình.
Chỉ 3 tháng sau, vùng cạnh mũi phải tiếp tục xuất hiện tình trạng dày và xơ cứng. Bệnh nhân đến một cơ sở y tế khác, được sinh thiết và chẩn đoán BCC cánh mũi phải trên nền BCC môi trên đã phẫu thuật. Dù người bệnh có chỉ định tiếp tục phẫu thuật nhưng gia đình chưa đồng ý nhập viện tại thời điểm đó. Sau đó, ông đến Bệnh viện Da liễu Trung ương.
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, ngày 3/5 cho biết tại thời điểm thăm khám ghi nhận tổn thương dạng mảng màu da vùng rãnh mũi – má phải, kích thước 4 × 3cm, bề mặt cứng chắc, ranh giới không rõ, có giãn mạch xung quanh. Vùng môi trên phải để lại sẹo xơ, co kéo, bề mặt không đều. Đây là di chứng của hai lần phẫu thuật trước.
Bệnh nhân tiếp tục được làm các kiểm tra cận lâm sàng, phát hiện hình ảnh BCC tái phát không điển hình trên nền sẹo – một dấu hiệu dễ bỏ sót khi chỉ quan sát bằng mắt thường. Hơn nữa, bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào đáy vùng rãnh mũi – má với đặc điểm đặc biệt nguy hiểm đồng thời mang ba thể là u nhỏ, nông và thâm nhiễm.
“Điểm khiến ca bệnh này phức tạp hơn bình thường nằm ở chỗ bệnh nhân đang mang đồng thời ba thể mô bệnh học trong cùng một tổn thương, trong đó thể thâm nhiễm có tính xâm lấn âm thầm dưới da, không biểu hiện rõ trên lâm sàng”, bác sĩ Sơn cho biết.
Với đặc điểm sinh học này, ranh giới thực sự của khối u thường rộng hơn nhiều so với những gì có thể nhận thấy bằng mắt thường hay trên hình ảnh lâm sàng. Đây là thách thức chuyên môn lớn ngay cả với các phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm.
Thêm vào đó, vị trí tổn thương tại vùng rãnh mũi – má và môi trên thuộc “vùng nguy cơ cao” (vùng H của mặt) – nơi da mỏng, giải phẫu phức tạp và có nhiều cấu trúc quan trọng nằm sát nhau. Đây là một trong những vị trí được y văn thế giới xếp vào nhóm cần tiếp cận chuyên sâu nhất trong điều trị BCC.
Nam bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình tổn khuyết. Đây là kỹ thuật cắt bỏ ung thư da từng lớp mỏng, kiểm tra vi thể ngay trong phòng mổ để đảm bảo lấy hết 100% mô ung thư trong khi bảo tồn tối đa mô lành xung quanh.
Bệnh ung thư tiên lượng tốt vẫn có thể tái phát nhiều lần
Ung thư biểu mô tế bào đáy là loại ung thư da phổ biến nhất, chiếm tới khoảng 75% trường hợp ung thư da. Dù có tiên lượng tốt hơn nhiều so với các dạng ung thư khác, bệnh vẫn có thể tái phát nhiều lần và ngày càng phức tạp hơn dù được điều trị bài bản. Điều này xuất phát từ đặc tính sinh học của một số thể BCC nguy cơ cao, với khả năng xâm lấn âm thầm khó kiểm soát.
Tại Việt Nam, ngày càng nhiều người phát hiện mắc loại ung thư này, thương tổn hay gặp đặc biệt ở vùng da hở thường xuyên tiếp xúc ánh nắng như mặt, tai và cổ. Bệnh thường khởi phát âm thầm, không đau, không ngứa, dễ bị nhầm là nốt ruồi, u lành hoặc sẹo thông thường.
Bác sĩ Sơn khuyến cáo khi thấy cơ thể có một trong các dấu hiệu sau, người dân cần chủ động đến khám tại cơ sở chuyên khoa da liễu để được đánh giá toàn diện:
– Xuất hiện nốt sần hoặc mảng da bóng, trong suốt, màu hồng hoặc màu da, có thể có giãn mạch nhỏ xung quanh
– Vết loét không lành, hoặc lành rồi lại tái phát nhiều lần
– Vùng da dày cứng, ranh giới không rõ, đặc biệt ở mặt, tai, cổ hoặc vùng da thường xuyên tiếp xúc ánh nắng
– Sẹo cũ có dấu hiệu thay đổi: cứng hơn, sưng lên, đổi màu
Những người bệnh từng điều trị BCC cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn kể cả khi vết thương trông đã ổn định. Ngay khi phát hiện vùng sẹo cũ có dấu hiệu thay đổi (cứng, dày, đổi màu, sưng lên), bệnh nhân hãy thông báo với bác sĩ điều trị sớm nhất có thể.
