GS.TS Đồng Văn Hệ, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội), Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam, cho biết theo số liệu dịch tễ học quốc tế, tỷ lệ mắc mới u não dao động khoảng 10-15 ca/100.000 dân mỗi năm. Với dân số hơn 100 triệu dân, số ca mắc mới u não của Việt Nam khoảng 10.000 – 15.000 ca mỗi năm.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận khoảng 4.000-5.000 lượt bệnh nhân u não đến khám và điều trị mỗi năm. Trong số này, hơn 2.000 trường hợp được chỉ định phẫu thuật; tỷ lệ u ác tính dưới 50%, PGS Hệ chia sẻ với VietNamNet bên lề hội thảo khoa học Ung bướu thần kinh và động kinh Pháp – Việt năm 2026 diễn ra từ 18-20/5.
Sự phát triển của ngoại khoa thần kinh trong nước đã giúp Việt Nam từng bước tiếp cận các kỹ thuật phẫu thuật tiên tiến và điều trị đa mô thức, kết hợp giữa phẫu thuật, xạ trị, hóa trị và chẩn đoán hình ảnh. Dù vậy, nhiều người bệnh vẫn có tâm lý xem u não là “án tử”, từ đó né tránh thăm khám hoặc can thiệp điều trị.
Theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, hiện có hơn 120 loại u não, được phân thành 13 nhóm khác nhau. Mỗi loại có đặc điểm sinh học và chiến lược điều trị riêng biệt. Một số trường hợp có thể điều trị nội khoa kéo dài mà chưa cần phẫu thuật, trong khi một số trường hợp khác cần can thiệp ngoại khoa sớm trong vòng 1-2 tuần sau chẩn đoán. Ngược lại, cũng có trường hợp có thể trì hoãn phẫu thuật tới nhiều tháng tùy diễn tiến bệnh học.
Thực tiễn lâm sàng cho thấy nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật u não vẫn duy trì chất lượng cuộc sống và khả năng lao động tốt trong thời gian dài, thậm chí sau 25-30 năm điều trị.
Nhiều người bị đau đầu, khi nào nên đi khám u não?
Bác sĩ Hệ cho biết đau đầu là triệu chứng thần kinh phổ biến trong cộng đồng, tuy nhiên phần lớn không liên quan đến u não. Khoảng 90% số trường hợp đau đầu không có nguyên nhân từ u não; chỉ khoảng 5% liên quan đến khối u não và 5% còn lại liên quan đến các bệnh lý nội khoa khác.
Do đó, theo bác sĩ Hệ, việc chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc cắt lớp vi tính (CT) cần dựa trên đánh giá lâm sàng phù hợp, tránh lạm dụng gây tốn kém chi phí, ảnh hưởng sức khỏe và làm gia tăng quá tải hệ thống y tế.
Các dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám chuyên khoa thần kinh bao gồm: Đau đầu xuất hiện ở người trưởng thành kèm sốt hoặc co giật; Đau đầu kèm buồn nôn hoặc nôn; Cơn đau tăng dần theo thời gian; Đau không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường; Đau nhiều vào nửa đêm hoặc gần sáng.
Ngược lại, các trường hợp đau đầu xuất hiện sau khi tiếp xúc nắng nóng, thay đổi thời tiết hoặc căng thẳng tâm lý thường ít liên quan đến bệnh lý u não.
Yếu tố nguy cơ và vai trò của sóng điện từ với u não
Theo vị chuyên gia, nguyên nhân chính xác gây u não vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều yếu tố được ghi nhận có khả năng làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm tiếp xúc với nguồn bức xạ; tình trạng viêm nhiễm kéo dài; tiền sử xạ trị hay chấn thương sọ não.
Đối với ảnh hưởng của điện thoại di động, sóng điện từ và một số loại sóng khác, nhiều nghiên cứu cho thấy khả năng làm tăng tỷ lệ u não, nhất là ở trẻ em. Tuy nhiên, do thời gian nghiên cứu còn tương đối ngắn (trên dưới 10 năm) nên chưa có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp.
“Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn khuyến cáo hạn chế sử dụng điện thoại ở trẻ dưới 12 tuổi”, PGS Hệ cho biết.
Hội thảo khoa học Ung bướu thần kinh và động kinh Pháp – Việt là diễn đàn khoa học chuyên sâu quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu Việt Nam và quốc tế trong các lĩnh vực: Phẫu thuật thần kinh, ung thư thần kinh, động kinh; Giải phẫu bệnh; Xạ trị…
Chương trình tập trung cập nhật tiến bộ mới trong chẩn đoán và điều trị u não, u thần kinh đệm, lymphoma thần kinh trung ương và động kinh, thúc đẩy hợp tác chuyên môn giữa các trung tâm thần kinh lớn của Pháp và Việt Nam.
