Ngày 12/5, VinFast công bố kế hoạch tách một số tài sản của Công ty cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP), đơn vị trong hệ sinh thái, sang pháp nhân mới. Đồng thời, hãng xe này cũng sẽ thoái vốn toàn bộ khỏi doanh nghiệp trên, bao gồm toàn bộ mảng sản xuất tại Việt Nam sẽ được tách riêng và chuyển giao cho đối tác.
Theo thông tin từ VinFast, VFTP sẽ sở hữu hai nhà máy của hãng tại Việt Nam, cổ phần tại Công ty TNHH VinEG Green Energy Solutions cùng thỏa thuận hợp tác đầu tìm kiếm cơ hội kinh doanh bất động sản. Ngoài ra, doanh nghiệp này sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ các khoản nợ tài chính của VinFast, khoảng 182.000 tỷ đồng, tính đến ngày 31/3.
Sơ đồ sở hữu của VinFast khi bán VFTP. Ảnh: Trọng Hiếu
Nói với VnExpress, một lãnh đạo của VinFast khẳng định việc tách mảng sản xuất sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng, cũng như các cổ đông. Đại diện này cho biết doanh nghiệp vẫn sẽ tiếp tục cung cấp dải sản phẩm cũ ra thị trường và nghiên cứu thêm các mẫu mã mới.
Các nhà máy của VFTP sẽ tiếp tục sản xuất theo đợt đặt hàng từ VinFast, đảm bảo tiêu chuẩn mà hãng đã đặt ra. Công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng sẽ chỉ tập trung vào hệ thống bán hàng, bảo hành, hậu mãi, tiêu chuẩn kỹ thuật và chăm sóc khách hàng.
Bên cạnh đó, VinFast cùng Vingroup sẽ không phải “gánh” các khoản nợ khoảng 182.000 tỷ đồng như trước, qua đó tối ưu được chi phí tài chính và khấu hao. “Sau tái cấu trúc, VinFast không chỉ có lãi từ năm 2027, sớm hơn dự tính, đảm bảo tương lai ổn định, bền vững hơn”, lãnh đạo doanh nghiệp nói.
Theo báo cáo tài chính quý IV/2025, lũy kế cả năm, VinFast ghi nhận doanh thu hơn 90.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, giá vốn hàng bán là gần 129.000 tỷ đồng, khiến doanh nghiệp lỗ gộp 38.500 tỷ đồng. Khoản mục này cũng là phần chi phí lớn nhất mà VinFast phải chịu, bao gồm nguyên tiền nguyên liệu sản xuất, linh kiện lắp ráp, khấu hao tài sản… Ngoài ra, hãng xe này cũng phải trả hơn 22.000 tỷ đồng chi phí tài chính năm ngoái.
Ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc chi nhánh 2 – hội sở Công ty cổ phần Chứng Khoán Mirae Asset, đánh giá việc tách mảng sản xuất sẽ mang lại nguồn lợi lớn cho VinFast và các cổ đông. “Đây bản chất là một sự thay đổi về kế toán và hình thức ghi nhận trên báo cáo tài chính”, ông Toàn nói.
Theo chuyên gia của Mirae Asset, sau thương vụ trên, VinFast sẽ giảm bớt áp lực từ chi phí lãi vay và khấu hao, làm sạch bảng cân đối kế toán, giúp thời gian hòa vốn rút ngắn lại. Dòng tiền của công ty cũng sẽ cải thiện khi chi phí sản xuất sẽ giảm đáng kể.
“Việc dòng tiền luân chuyển thuận lợi sẽ giúp VinFast được định giá lại, thu hút thêm nhà đầu tư”, ông Toàn nói và nhấn mạnh thêm rằng việc báo cáo tài chính “đẹp” là điều quan trọng với một doanh nghiệp niêm yết.
Nhà máy VinFast tại Hải Phòng. Ảnh: Minh Tuấn
Sau khi tách mảng sản xuất, VinFast sẽ thành lập Công ty cổ phần VinFast Việt Nam (VFVN), quản lý một phần tài sản tách ra từ doanh nghiệp vừa chuyển nhượng. VFVN sẽ sở hữu hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D) trên toàn cầu; mảng dịch vụ hậu mãi, kinh doanh bán hàng; toàn bộ cổ phần của ba công ty gồm: VinFast Commercial & Services Trading LLC, VinFast Engineering Australia Pty Ltd và VinFast Germany GmbH.
Ông Trần Quốc Toàn nhận định việc tái cấu trúc của VinFast cho thấy công ty đang đi theo mô hình của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới như Apple, Nike hay đối thủ cạnh tranh NIO. Các doanh nghiệp này không sở hữu nhà máy, không tự sản xuất, chủ yếu phát triển thương hiệu, thiết kế và quảng cáo. Quan trọng nhất, họ vẫn nắm giữ bản quyền của các sản phẩm trong hệ sinh thái.
Ví dụ, tập đoàn Apple chỉ tập trung thiết kế sản phẩm, phát triển chip, hệ điều hành, xây dựng thương hiệu và quảng cáo. Việc lắp ráp iPhone, iPad hay MacBook sẽ do đối tác đảm nhận, gồm: Foxconn, Pegatron, Luxshare hay TSMC. A18 – dòng chip mới nhất trên các dòng iPhone 17 – được Apple thiết kế nhưng TSMC là bên sản xuất.
Tuy nhiên, nhiều hãng xe ôtô lớn trên thế giới như Tesla, Toyota, BYD… vẫn đang theo đuổi mô hình tích hợp theo chiều dọc. Họ sẽ tự sản xuất, phát triển sản phẩm, bán hàng, dễ kiểm soát chi phí và chất lượng hơn.
Dưới áp lực chi phí, VinFast đã lỗ ròng 97.000 tỷ đồng, dù doanh thu tăng 139%. Tính đến ngày 31/12/2025, doanh nghiệp này lỗ lũy kế gần 171.600 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm hơn 90.000 tỷ đồng.
VinFast sẽ bán Công ty VFTP với tổng giá trị trên 13.300 tỷ đồng. Theo một báo cáo được hãng xe nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), nhóm nhà đầu tư sẽ tham gia thương vụ gồm: Công ty Tương Lai, Công ty Ngọc Quý và tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Trong đó, Tương Lai nắm 49%, Ngọc Quý sở hữu 46,5%, số còn lại thuộc về người giàu nhất Việt Nam.
Trong đó, Tương Lai tiền thân là Novatech, một doanh nghiệp được VinFast chuyển giao cho ông Phạm Nhật Vượng. Tuy nhiên, tháng 1, Chủ tịch Vingroup đã bán công ty này.
