Rẽ hướng trồng chà là
Về vùng biên giới phường Hồng Ngự (tỉnh Đồng Tháp), nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của một vườn chà là rộng lớn. Giữa vùng đất đầu nguồn sông Cửu Long, những tán chà là xanh mướt, trái kết thành từng chùm vàng, đỏ rực rỡ. Chủ nhân của khu vườn là anh Đinh Nhựt Hòa (32 tuổi, Đồng Tháp).
Từng làm nghề điện lạnh, nhận thấy diện tích đất lúa của gia đình không còn mang lại hiệu quả kinh tế, anh Hoà quyết định rẽ sang hướng đi hoàn toàn mới là trồng chà là.
Ba năm trước, khi loại cây này còn khá xa lạ với người dân miền Tây, anh mạnh dạn đầu tư gần 700 triệu đồng để cải tạo hơn 6.800m2 đất, lên liếp, lắp đặt hệ thống tưới và mua 110 cây chà là cấy mô kích thước lỡ.
“Trồng một giống cây mới đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro, nhưng nếu không thử nghiệm sẽ không biết cây có phù hợp hay không. Đất mình diện tích vừa phải, làm lúa không ăn thua nên phải chọn loại cây có giá trị kinh tế cao để bứt phá”, anh Hòa chia sẻ.
Theo anh, thời điểm đó, mỗi cây giống có giá hơn 5 triệu đồng, trong khi người bán cũng chưa có nhiều kinh nghiệm hướng dẫn kỹ thuật. Vì vậy, anh gần như phải tự mày mò học hỏi.
Giống anh lựa chọn là chà là Barhi (trái vàng) và Khenaizy (trái đỏ) – hai giống cao cấp có nguồn gốc từ Trung Đông. Đây được xem là quyết định khá mạo hiểm bởi chà là vốn là loài ưa nắng, chịu hạn, chưa từng được trồng phổ biến ở miền Tây.
Trong quá trình canh tác, anh tự đúc rút kinh nghiệm, điều chỉnh kỹ thuật phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Để cây phát triển tốt, anh bố trí mật độ trồng hợp lý, thiết kế hệ thống mương dẫn nước kết hợp tưới nhỏ giọt nhằm duy trì độ ẩm và hạn chế ngập úng.
Đặc biệt, chà là là cây đơn tính nên muốn đậu trái phải thụ phấn nhân tạo. Ngoài hơn 100 cây cái lấy trái, anh còn trồng riêng 5 cây đực để chủ động nguồn phấn và thực hiện việc thụ phấn hoàn toàn bằng tay.
Sau hơn 3 năm chăm sóc, những gốc chà là đã thích nghi tốt với điều kiện vùng đầu nguồn, thậm chí chống chịu thời tiết tốt hơn nhiều loại cây bản địa. Hiện vườn đang bước vào vụ thu hoạch với sản lượng ước tính khoảng 5 tấn trái.
Theo anh Hòa, nhờ được chín tự nhiên trên cây và thu hoạch trực tiếp tại vườn, chà là có chất lượng vượt trội so với hàng nhập khẩu. Trái giòn, vị ngọt đậm và hầu như không có vị chát. Giá bán tại vườn hiện dao động vài trăm nghìn đồng mỗi kg tùy loại.
Mô hình du lịch sinh thái
Không dừng lại ở việc bán trái tươi, từ tháng 8/2025, anh Hòa chuyển hướng phát triển mô hình du lịch sinh thái kết hợp dịch vụ ăn uống.
Điểm đặc biệt là khu vườn không thu vé vào cổng. Du khách có thể tự do tham quan, chụp ảnh, check-in giữa những hàng chà là, trải nghiệm câu cá. Du khách chỉ trả tiền khi sử dụng các dịch vụ và mua trái chà là.
Vào mùa chà là chín, nơi đây thu hút đông đảo du khách mỗi dịp cuối tuần. Nhiều người thích thú khi được tự tay cắt những chùm chà là chín mọng, thưởng thức trái ngay tại vườn và lưu lại những bức ảnh kỷ niệm. “Du khách đến vườn tham quan và mua trái chà là thì mình sẽ hướng dẫn họ là chùm nào chín, rồi khách tự cắt và quay phim lưu niệm”, anh Hoà nói.
Mô hình kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch giúp anh Hòa đa dạng nguồn thu. Hiện doanh thu bình quân của vườn anh Hoà đạt khoảng 200-250 triệu đồng/tháng.
Ngoài đón khách tham quan và bán trái tươi, anh còn mở rộng cung ứng cây giống chà là cấy mô, từ cây con đến cây 24 tháng tuổi, với giá từ 2-7,5 triệu đồng/cây cho khách hàng trên cả nước. Người mua đều được anh hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc đến khi cây ra trái.
Trong thời gian tới, anh Hòa dự định nghiên cứu các sản phẩm chế biến sâu như rượu chà là nhằm gia tăng giá trị, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của Đồng Tháp và hướng đến thị trường xuất khẩu.
Ảnh: NVCC
Giữa lúc giá nhiều loại trái cây trồi sụt, khu vườn của anh Nguyễn Tuấn Khôi vẫn tấp nập xe đưa đón khách du lịch. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, anh Khôi chọn hướng đi “xuất khẩu tại chỗ” – bán trực tiếp trái cây cho khách tham quan.
Khu vườn rộng gần 2ha của một cô chủ ở TP Cần Thơ trở thành điểm đến hút khách nhờ những cây trĩu quả từ gốc đến ngọn.
Từ bỏ công việc văn phòng, cô gái ở Cần Thơ về quê khởi nghiệp với mô hình homestay miệt vườn. Không chạy theo kiểu nghỉ dưỡng sang trọng, cô chọn khai thác đời sống bản địa, đưa du khách chèo ghe, tham quan những vườn trái cây sai trĩu.
