Chỉ cách Hà Nội khoảng 30km, làng tranh Đông Hồ nằm bên bờ nam sông Đuống, thuộc phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành cũ) là một trong những làng nghề truyền thống lâu đời của vùng Kinh Bắc.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, dòng tranh dân gian Đông Hồ có lịch sử phát triển hơn 400 năm tuổi và hiện vẫn được lưu giữ tại làng nghề ven sông Đuống này.
Những năm gần đây, làng trở thành điểm đến được nhiều du khách trẻ từ các tỉnh thành lân cận như Hà Nội, Hải Phòng… lựa chọn ghé thăm vào dịp cuối tuần nhờ không gian ấn tượng với những trải nghiệm giàu cảm xúc.
Ngoài trò chuyện với các nghệ nhân, tìm hiểu câu chuyện phía sau từng bức tranh dân gian, khách tham quan tới đây còn được quan sát trực tiếp quy trình làm tranh thủ công đã tồn tại suốt hàng trăm năm.
Ở làng tranh Đông Hồ, ngôi nhà của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế là điểm dừng chân quen thuộc của nhiều du khách.
Trong sân, những tệp giấy dó phủ điệp trắng óng được phơi dưới nắng, bên cạnh là mùi thơm của hồ nếp mới nấu và mùi đặc trưng của lớp vỏ điệp nghiền mịn dùng để tạo nền tranh.
Theo các nghệ nhân, giấy dó phủ điệp chính là “báu vật” tạo nên nét riêng của tranh Đông Hồ suốt hơn 400 năm qua.
Loại giấy này được làm từ vỏ cây dó bầu, có độ dai cao, bền màu và có thể lưu giữ tranh trong thời gian dài mà không bị mối mọt.
Bên cạnh chất liệu giấy đặc biệt, màu sắc của tranh Đông Hồ cũng được tạo nên hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên.
Màu đen được làm từ than lá tre, màu xanh từ lá chàm, màu vàng từ hoa hòe và màu đỏ từ các loại khoáng chất tự nhiên.
Những gam màu mộc mạc này góp phần tạo nên nét đặc trưng của dòng tranh dân gian vùng Kinh Bắc.
Ngoài đón khách tham quan, nhiều gia đình trong làng còn tổ chức workshop để du khách trải nghiệm tự tay in tranh trên giấy dó.
Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, du khách sẽ dùng chổi quét màu điệp lên bản khắc gỗ rồi ép nhẹ xuống mặt giấy.
Tiếng “bộp” vang lên khi bản khắc được dập xuống giấy dó là khoảnh khắc khiến nhiều du khách thích thú. Chỉ sau vài thao tác đơn giản, những hình ảnh quen thuộc như “Gà đại cát” hay “Đám cưới chuột” dần hiện ra trên mặt giấy.
Nhung (23 tuổi) – du khách đến từ Hà Nội, cho biết trải nghiệm tự tay in bức tranh đầu tiên mang lại cho cô nhiều cảm xúc đặc biệt.
“Khi nhấc bản khắc lên và nhìn hình in hiện ra trên giấy dó, mình có cảm giác như đang chạm vào một phần văn hóa rất lâu đời của xứ Kinh Bắc. Dù những nét in đầu tiên chưa hoàn hảo nhưng chính sự thủ công mộc mạc đó lại khiến bức tranh có hồn và ý nghĩa hơn”, Nhung chia sẻ.
Theo cô gái trẻ, điều ấn tượng nhất trong chuyến tham quan là chất liệu giấy dó và quy trình làm tranh hoàn toàn thủ công.
“Giấy dó rất nhẹ, mềm nhưng lại dai và bền. Khi in màu lên tạo cảm giác rất mộc mạc, khác hoàn toàn với kiểu in hiện đại hiện nay”, cô nói thêm.
Nữ du khách cũng bày tỏ, ngày càng có nhiều người trẻ tìm đến các làng nghề truyền thống như Đông Hồ bởi mong muốn được sống chậm giữa nhịp sống hiện đại.
Đây không chỉ là nơi tham quan mà còn giúp khách du lịch hiểu thêm về văn hóa, lịch sử và những giá trị truyền thống của đất nước.
Nhung cho biết, nếu giới thiệu làng tranh Đông Hồ cho bạn bè hay du khách quốc tế, điều đầu tiên cô muốn nhắc đến là nét đẹp mộc mạc và đậm chất thủ công của dòng tranh dân gian này.
“Từ giấy dó, màu sắc tự nhiên đến cách in bằng ván khắc gỗ đều mang đậm dấu ấn văn hóa Việt. Mỗi bức tranh không chỉ để ngắm mà còn chứa đựng câu chuyện về đời sống và phong tục của người Việt xưa”, Nhung bày tỏ.
Ảnh: @Nhungthichdi
