Khỏi liệt chân nhờ gỡ nút thắt tâm lý
Từ đầu tháng 8 đến nay, Thạc sĩ – Bác sĩ Nguyễn Minh Mẫn – Trưởng Đơn nguyên Tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM tiếp nhận một số trường hợp mắc hội chứng kiệt sức do áp lực công việc quá tải.
Chị P.M.A. (32 tuổi, ngụ phường Xuân Hòa) là chủ cơ sở chăm sóc sắc đẹp có 12 nhân viên. Chị A. được người nhà đẩy xe lăn đến khám tại Khoa Thần kinh khi hai chân không thể đứng vững.
Kết quả chụp MRI, đo điện cơ, chọc dịch nào tủy cho thấy các chỉ số của chị bình thường. Chị được chuyển sang hội chẩn cùng với bác sĩ tâm lý.
Tiếp xúc bệnh nhân, bác sĩ chú ý đến nhịp sống của chị A. Khách hàng luôn yêu cầu đích thân chị thực hiện dịch vụ khiến chị quay cuồng làm việc từ sáng đến tối mịt, mỗi ngày chỉ ăn một bữa khi đóng cửa.
Bác sĩ Mẫn đưa ra giải pháp cho chị A, đó là giảm tải công việc. Khi nút thắt tâm lý được gỡ bỏ, ngay sáng hôm sau, chị A. đã có thể tự bước đi từ giường bệnh sang Phòng khám tâm lý tái khám.
Anh V. bỗng dưng yếu liệt chân nhưng không tìm ra nguyên nhân thực thể. Sau khi trị liệu hội chứng kiệt sức, bệnh nhân hồi phục khả năng đi lại sau 2 ngày. Ảnh: Thanh Huyền
Trường hợp khác là anh N.C.V. (42 tuổi), lãnh đạo một doanh nghiệp lớn tại TPHCM. Anh V. nhập viện trên xe lăn, tứ chi bủn rủn, không đủ sức cầm bản báo cáo. Anh dành 80% thời gian cho công việc, chỉ còn 20% cho nhu cầu cá nhân. Anh được xác định mắc hội chứng kiệt sức. Sau khi trị liệu tâm lý 2 ngày, anh đã đi lại bình thường.
Mới đây nhất, sáng 18/8, bác sĩ tiếp nhận chị P.T.K. (35 tuổi, trợ lý ban giám đốc một tập đoàn công nghệ) trong tình trạng tay chân bủn rủn, mất ngủ, gắt gỏng.
Trước đó, chị đi khám nhiều nơi và bị chẩn đoán là loạn thần hoặc trầm cảm, phải uống thuốc liều nặng. Bác sĩ Mẫn phát hiện chị luôn gồng mình để xuất chúng, làm việc như cỗ máy. Khi yêu cầu viết 5 điều làm mình vui, chị hoàn toàn để trống. Bác sĩ xác định chị bị kiệt sức và bắt đầu trị liệu chuyên sâu.
‘Đi chữa lành’ không giải quyết được vấn đề
Bác sĩ Mẫn cho biết Hội chứng kiệt sức diễn tiến qua 5 giai đoạn: Hưng phấn (làm việc quên mình), stress (cáu gắt vô cớ), đuối sức (mệt mỏi toàn thân, hay sai sót), thu rút (trốn tránh, cô lập – dễ nhầm với trầm cảm) và kiệt sức hoàn toàn (mất khả năng vận hành cuộc sống).
Biểu hiện yếu liệt chân ở các bệnh nhân kể trên thực chất là cơ chế tự bảo vệ. Khi stress vượt quá ngưỡng chịu đựng, cơ thể sẽ chủ động “đình công” về mặt chức năng để đảm bảo an toàn. Nếu điều trị sai hướng, bệnh nhân dễ rơi vào trầm cảm thật sự hoặc tự làm tổn thương mình.
Bác sĩ Mẫn khuyến cáo thời điểm can thiệp hiệu quả nhất đối với hội chứng này là giai đoạn 2 và 3. Để phòng ngừa tận gốc hội chứng kiệt sức, các đơn vị cần phân bổ khối lượng công việc hợp lý thay vì chỉ khuyên nhân viên đi “chữa lành”.
Việc tìm đến khóa thiền hay chữa lành phong trào chỉ là giải pháp phần ngọn, khi quay về với thực tại áp lực chưa gỡ bỏ sẽ khiến stress nặng hơn.
“Đã đến lúc các tổ chức, doanh nghiệp cần đưa chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần vào chính sách vận hành cốt lõi để bảo vệ nguồn nhân lực”, bác sĩ Mẫn nhấn mạnh.
Nghiên cứu của Tổng hội Y học ghi nhận 32,8% số người lao động ngoài trời có biểu hiện lo âu; tỷ lệ gặp vấn đề sức khỏe tâm thần tăng từ 20,4% lên 54,5% khi phơi nhiễm kéo dài.
Mới đây, Bộ Y tế đề xuất mở rộng giám sát rối loạn tâm thần trong cộng đồng, bao gồm nhóm người chịu áp lực kéo dài trong học tập, lao động hoặc kinh tế.
