Tôi ăn rất ít, có nhiều bữa tối không ăn, còn bữa sáng và bữa trưa nhiều khi không tiêu thụ tinh bột, tại sao vẫn khó giảm cân? (Nguyệt, 36 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Nhiều người cố gắng cắt giảm khẩu phần ăn, thậm chí nhịn đói vẫn không thể giảm cân. Sự khác nhau nằm ở nhiều yếu tố như di truyền, cơ địa, lối sống, mức độ hoạt động thể chất và cách ăn uống.
Mức độ hoạt động thể chất của mỗi người khác nhau. Nếu bạn ăn ít nhưng không tập thể dục hoặc ít vận động, cơ thể sẽ không tiêu thụ năng lượng như một người tập thể dục thường xuyên. Do đó, người này cần ít calo hơn để duy trì cân nặng.
Nhiều người mới bắt đầu cắt giảm calo sẽ thấy khá dễ dàng, tuy nhiên, khoảng 6-8 tuần, cơ thể nhận ra bạn cung cấp ít calo hơn lượng đốt cháy nên sẽ tự điều chỉnh quá trình trao đổi chất, trở nên chậm lại, khó đốt năng lượng và mỡ hơn. Vì vậy, cho dù có cắt calo, chuyển hóa cơ bản thấp, kết hợp lối sống thụ động, lượng cơ thấp, rất khó xuống cân.
Cách ăn uống cũng ảnh hưởng không nhỏ. Khi bạn ăn ít, thành phần dinh dưỡng không cân đối, ví dụ nhiều thức ăn có chứa chất béo và đường, trong khi đó lại thiếu một số chất thiết yếu cho nhu cầu cơ thể, bạn sẽ vẫn luôn cảm thấy đói và thèm ăn. Khi đó, những chất bạn ăn vào lại không cần thiết nên đã chuyển thành mỡ dự trữ, những chất cơ thể cần lại không được cung cấp, về lâu dài gây tăng cân.
Thay vì ăn ít, cần ăn đúng, bằng cách giới hạn thời gian trong 8-12 tiếng, ăn sáng trong khoảng 7-9 giờ và kết thúc trước 20 giờ. Ăn chậm, nhai kỹ, kéo dài thời gian ăn trên 25 phút và phối hợp 4 nhóm chất: tinh bột, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất. Đặc biệt, chỉ nên ăn no 80%.
Thực tế, tốc độ trao đổi chất cơ bản là mức độ calo mà cơ thể bạn tiêu thụ để duy trì các chức năng cơ bản như hô hấp, tuần hoàn, tiêu hóa. Nếu tốc độ trao đổi chất cơ bản nhanh hơn, bạn sẽ đốt cháy calo nhiều hơn và dễ giảm cân hơn. Ngược lại, nếu tốc độ trao đổi chất chậm, bạn sẽ đốt cháy calo ít hơn và dễ tăng cân. Cơ thể tăng cân khi năng lượng từ thức ăn đưa vào cao hơn năng lượng tiêu thụ, nên nếu ăn ít mà vẫn béo có nghĩa là bạn vẫn ăn quá dư thừa so với mức năng lượng cơ thể cần. Nếu cảm thấy ăn ít nhưng vẫn béo, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn
Phó Viện trưởng Viện phẫu thuật Tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân quân đội 108
