Thông tin được TS Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc CDC Hà Nội, đưa ra tại hội nghị tập huấn về tăng cường phòng chống bệnh dại và thúc đẩy chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo theo hướng văn minh, an toàn. Hội nghị do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với doanh nghiệp xã hội SBCC Việt Nam tổ chức sáng 24/3.
Theo ông Thân, bệnh dại hiện vẫn là bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất nhất trong các bệnh truyền nhiễm. Đáng chú ý, người mắc bệnh dại phần lớn là người trẻ, rất hiếm gặp ở người cao tuổi.
Khi chó mắc dại, chúng thường có hành vi hung dữ bất thường, có thể tấn công nhiều người cùng lúc, thậm chí cắn vào vùng mặt, mắt – những vị trí nguy hiểm khiến virus dễ xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương.
Từ năm 2023 đến nay, Hà Nội chưa ghi nhận ca tử vong nào do dại, dù vẫn xuất hiện rải rác các ổ dịch. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo người dân không nên chủ quan.
Trước năm 2023, Hà Nội từng ghi nhận những trường hợp tử vong do bệnh dại. Đó là trường hợp một bác sĩ thú y trẻ sau khi bị chó cắn nhưng không xử trí đúng cách đã tử vong. Một trường hợp khác tin vào phương pháp “thử dại” bằng hạt đậu lào, không đi tiêm phòng và sau đó cũng không qua khỏi.
“Hiện không có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh dại khi đã phát bệnh, cũng không có xét nghiệm chẩn đoán sớm để thay thế việc tiêm phòng. Vắc xin là biện pháp duy nhất cứu sống người bệnh nếu được tiêm kịp thời”, TS Thân nhấn mạnh.
Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản Hà Nội, cho biết gần đây thành phố đã ghi nhận ổ dịch dại tại 3 xã, cho thấy mầm bệnh vẫn tồn tại và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Hà Nội cũng không khuyến khích việc nuôi, giết mổ chó mèo để làm thực phẩm.
Tại Hà Nội, giai đoạn 2006 -2022 ghi nhận 63 trường hợp tử vong do dại, trong đó phần lớn do bị chó dại cắn. Ngoài ra, có 10 trường hợp lây nhiễm trong quá trình giết mổ chó và 4 trường hợp liên quan đến tiếp xúc với nước bọt chó nhiễm bệnh. Điểm chung của tất cả các ca tử vong là không tiêm phòng hoặc tiêm muộn sau khi phơi nhiễm.
Ăn thịt chó dại có bị lây bệnh?
Trước băn khoăn của nhiều người, các chuyên gia khẳng định virus dại không lây qua đường tiêu hóa nếu thực phẩm đã được nấu chín kỹ.
Theo tài liệu y học, virus dại bị bất hoạt hoàn toàn ở nhiệt độ trên 56°C trong vài phút. Do đó, nếu thịt chó được nấu chín kỹ, đặc biệt ở nhiệt độ sôi 100°C, virus sẽ bị tiêu diệt và không còn khả năng gây bệnh. Ngoài ra, trong điều kiện người ăn không có vết thương hở trong khoang miệng hoặc đường tiêu hóa, nguy cơ lây nhiễm qua ăn uống gần như không xảy ra.
Tuy nhiên, rủi ro sẽ tăng cao nếu tiêu thụ thịt chưa nấu chín hoặc các món như thịt tái, tiết canh, nem chua từ chó nghi mắc dại. Virus có thể tồn tại trong mô thần kinh, tuyến nước bọt, máu và dịch cơ thể. Khi không được xử lý nhiệt đầy đủ, virus có thể xâm nhập qua niêm mạc miệng, họng hoặc các tổn thương rất nhỏ mà mắt thường khó nhận biết.
Không chỉ riêng bệnh dại, việc tiêu thụ thịt chó mèo còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác. ThS.BS Chu Thị Phúc (CDC Hà Nội) cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ nguồn thịt không rõ xuất xứ, nhiễm vi sinh vật, độc tố nấm mốc hoặc hóa chất.
Ngoài ra, chó mèo có thể bị đánh bả bằng thuốc trừ sâu hoặc thuốc diệt chuột, dẫn đến nguy cơ ngộ độc cho người tiêu dùng. Việc ăn thịt chó mèo cũng làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, đặc biệt là ấu trùng giun đũa, với khoảng 20.000 ca được phát hiện mỗi năm tại Việt Nam.
Ngoài các nguy cơ về nhiễm trùng và độc chất, tiêu thụ thịt chó với tần suất cao còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa. Lượng đạm quá cao trong thịt chó có thể gây dư thừa protein, làm tăng axit uric trong máu, gia tăng nguy cơ mắc bệnh gout, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Lào Cai cho biết, địa phương vừa ghi nhận 1 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại. Nạn nhân là 1 trong 4 người cùng gia đình bị chó cắn nhưng không tiêm phòng.
Chi cục Thú y vùng V vừa có kết luận về vụ chó lạ tấn công 4 người gây thương tích ở Đắk Lắk. Theo đó, con chó này đã nhiễm virus dại.
