Thoái hóa khớp gối có xu hướng trẻ hóa
Mới đây, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tấn Lãm – chuyên gia về chấn thương chỉnh hình tại TPHCM chia sẻ về trường hợp người đàn ông 32 tuổi đến khám trong tình trạng đau nhức khớp gối dữ dội. Kết quả thăm khám khiến các bác sĩ bất ngờ khi khớp gối của bệnh nhân đã thoái hóa nặng, tương đương người ở độ tuổi 60-70.
Người đàn ông trẻ này sống tại một chung cư không có thang máy và phải lên xuống thang bộ nhiều lần mỗi ngày suốt nhiều năm.
Đây không phải là trường hợp hiếm gặp. Các bác sĩ cho biết ngày càng ghi nhận nhiều người ngoài 30 tuổi đã có dấu hiệu thoái hóa khớp gối.
Trao đổi với PV VietNamNet, PGS Đào Xuân Thành – Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết thoái hóa khớp gối đang trở thành một trong những bệnh lý xương khớp phổ biến ở người Việt, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh hiện có xu hướng trẻ hóa rõ rệt.
Trước đây, bệnh thường gặp ở người trên 40 tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên của khớp. Nhưng hiện nay, nhiều trường hợp mới ngoài 30 tuổi đã xuất hiện dấu hiệu thoái hóa.
Phần lớn bệnh nhân chỉ cảm thấy đau khi vận động, còn khi ngồi hoặc nghỉ ngơi thì gần như không đau. Chính vì vậy, nhiều người có tâm lý chủ quan, cố gắng chịu đựng và trì hoãn việc điều trị.
Chấn thương tăng do thể thao phong trào
Theo bác sĩ Thành, bên cạnh tình trạng thoái hóa do tuổi tác, các bệnh viện hiện nay cũng ghi nhận sự gia tăng nhanh các chấn thương khớp gối liên quan đến thể thao phong trào.
Thời gian gần đây, nhiều môn thể thao như pickleball, tennis, bóng đá, cầu lông, bóng rổ hay bóng chuyền phát triển mạnh trong cộng đồng. Tuy nhiên, phần lớn người chơi là nghiệp dư, không được đào tạo bài bản về kỹ thuật và thể lực nên nguy cơ chấn thương cao hơn so với vận động viên chuyên nghiệp.
Trong khi đó, các vận động viên chuyên nghiệp được huấn luyện đầy đủ về kỹ thuật, thể lực cũng như phương pháp phòng tránh chấn thương. Vì vậy, họ ít gặp chấn thương trong thi đấu, trừ những tình huống va chạm mạnh. Ngược lại, ở nhóm người chơi phong trào, chấn thương xảy ra khá phổ biến, từ người trẻ đến trung niên.
Nhiều chấn thương xuất phát từ các động tác đột ngột khi thi đấu. Chẳng hạn với môn pickleball đang rất phổ biến hiện nay – sân chơi nhỏ, bóng di chuyển nhanh khiến người chơi thường phải với, xoay người hoặc đổi hướng đột ngột, dễ dẫn đến tổn thương.
Các chấn thương thường gặp gồm giãn hoặc đứt dây chằng, rách sụn chêm, tổn thương cơ và gân, bong gân hoặc vi chấn thương khớp gối.
Theo bác sĩ Thành, chấn thương ở người chơi nghiệp dư nhiều khi không xảy ra ngay lập tức mà bắt đầu từ những vi chấn thương nhỏ lặp đi lặp lại. Ban đầu, người chơi chỉ thấy nhói nhẹ rồi hết nên thường bỏ qua. Tuy nhiên, khi các tổn thương tích lũy theo thời gian, chúng có thể dẫn đến đứt dây chằng hoặc tổn thương khớp nghiêm trọng.
Ngoài ra, nhiều người có thói quen chơi thể thao liên tục nhưng không khởi động kỹ, không giãn cơ và không chăm sóc phục hồi sau khi tập luyện. Sau khi vận động cường độ cao, họ vẫn sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi không hợp lý, làm tăng nguy cơ tổn thương khớp.
Trong khi đó, các vận động viên chuyên nghiệp luôn có quy trình phục hồi rất nghiêm ngặt sau thi đấu như giãn cơ, vật lý trị liệu, ngâm nước lạnh và kiểm soát dinh dưỡng để giảm viêm và giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục.
Về điều trị, người bệnh bị thoái hóa khớp gối giai đoạn nặng sẽ có chỉ định phẫu thuật thay khớp gối. Hiện nay, phẫu thuật có sự hỗ trợ của robot nhằm tăng độ chính xác trong quá trình phẫu thuật.
Tuy nhiên, để hạn chế nguy cơ chấn thương và thoái hóa khớp gối, bác sĩ khuyến cáo người dân: Tập thể thao đúng kỹ thuật, khởi động kỹ trước khi vận động, không tập quá sức hoặc theo phong trào khi cơ thể chưa sẵn sàng. Khi tập luyện, mọi người cần có kế hoạch nghỉ ngơi và phục hồi và đi khám sớm khi có dấu hiệu đau gối kéo dài.
