Bác sĩ thường khuyên ăn cá giảm bệnh tim mạch, ung thư. Vậy ăn nhiều hơn có tốt hơn không và đâu là cách chế biến giữ được nhiều omega-3 nhất? Xin chuyên gia tư vấn! (Lê Ngọc Thảo, TPHCM).
Thạc sĩ, bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TPHCM) tư vấn:
Ăn cá là một trong những cách tốt để bổ sung omega-3, một loại axit béo có lợi cho tim mạch, não bộ và giúp giảm viêm. Tuy nhiên, nhiều người vô tình làm mất đi lợi ích này do chế biến không đúng cách, đặc biệt là sử dụng quá nhiều dầu mỡ hoặc muối.
Omega-3 là chất béo không bão hòa đa, khá nhạy cảm với nhiệt độ cao và quá trình oxy hóa. Khi cá được chiên ngập dầu hoặc chiên đi chiên lại nhiều lần, một phần omega-3 sẽ bị suy giảm. Đồng thời, món ăn hấp thụ thêm nhiều chất béo và năng lượng không cần thiết, làm tăng nguy cơ thừa cân, rối loạn mỡ máu và các bệnh tim mạch.
Bên cạnh đó, việc nêm nếm quá mặn cũng không có lợi cho sức khỏe. Với người cao tuổi hoặc mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, bệnh tim mạch hay bệnh thận, các món cá kho đậm vị có thể khiến cơ thể giữ nước, làm huyết áp khó kiểm soát và tăng gánh nặng cho tim cũng như thận.
Ngược lại, các phương pháp chế biến như hấp, luộc, nấu canh, nấu súp hoặc áp chảo với ít dầu giữ lại nhiều dưỡng chất hơn, đồng thời hạn chế lượng chất béo và natri đưa vào cơ thể.
Đối với các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, phần mỡ tự nhiên chính là nơi chứa hàm lượng omega-3 dồi dào. Đây là chất béo có lợi, hoàn toàn khác với chất béo bão hòa trong mỡ động vật. Vì vậy, việc bỏ phần mỡ tự nhiên của cá vì sợ béo có thể khiến cơ thể mất đi nguồn dưỡng chất quý giá.
Bạn không nên chỉ ăn một loại cá mà nên đa dạng nguồn thực phẩm, luân phiên giữa cá biển và cá nước ngọt để cân bằng dinh dưỡng, đồng thời hạn chế nguy cơ tích lũy các chất không mong muốn.
Để phòng ngừa và hỗ trợ kiểm soát các bệnh mạn tính, người trưởng thành nên duy trì 2-3 bữa cá mỗi tuần. Trong mỗi bữa ăn, bạn nên ưu tiên các món hấp, luộc, nấu canh hoặc áp chảo ít dầu; hạn chế chiên rán và giảm lượng muối khi chế biến. Bên cạnh đó, cá cần được kết hợp với nhiều rau xanh, đậu đỗ và ngũ cốc nguyên hạt để tạo nên một chế độ ăn cân đối, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Thời gian ăn cá có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa, hấp thu dưỡng chất và mức năng lượng của cơ thể.
Một số loại trái cây có thể đóng góp lượng protein (đạm) đáng kể cho chế độ ăn hằng ngày đồng thời cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
