Bé N.M (4 tuổi, phường Ba Đình, Hà Nội) trong lúc ăn cơm muối vừng tại nhà đã bất ngờ ho sặc dữ dội, khó thở và tím tái. Nhận thấy tình trạng nguy cấp, gia đình đã nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện gần nhà để cấp cứu.
Tại bệnh viện, bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh – người trực cấp cứu đã lập tức thực hiện thủ thuật Heimlich. Nhờ thao tác chính xác và kịp thời, lực ép vào vùng bụng đã tạo phản xạ ho mạnh, giúp dị vật bật ra ngoài, giải phóng đường thở và cứu sống bé khỏi nguy cơ ngạt thở. Dị vật là mảnh hạt lạc lẫn trong muối vừng.
Liên quan đến thực tế trẻ hay bị hóc dị vật, trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Nguyễn Thắng Nhật Tuệ – trạm cấp cứu vệ tinh số 32, Trung tâm 115 TPHCM cho biết, trẻ bị nghẹn hoặc tắc đường thở thường có những biểu hiện như ho yếu dần, ho không hiệu quả, không phát ra tiếng, không khóc hoặc không nói được. Trẻ có thể ôm cổ, cúi người về phía trước, mặt tím tái, môi nhợt nhạt và nhanh chóng lịm đi, mất ý thức nếu không được can thiệp kịp thời.
Bác sĩ Tuệ nhấn mạnh trong tình huống trẻ bị sặc, hóc dị vật, phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ uống nước, không ép ăn thêm, không cố móc họng tìm dị vật, không dốc ngược trẻ xuống và không vỗ lung tung vào lưng khi trẻ còn đang khóc. Những hành động này có thể khiến dị vật trôi sâu hơn vào đường thở, làm tình trạng trở nên nguy hiểm hơn.
Với trẻ dưới 1 tuổi, cần đặt trẻ nằm sấp trên cẳng tay, đầu thấp hơn thân và vỗ 5 lần vào lưng giữa hai xương bả vai, sau đó lật trẻ ngửa và ấn ngực 5 lần vào 1/3 dưới xương ức. Hai thao tác này được luân phiên cho đến khi trẻ ho mạnh hoặc dị vật bật ra.
Đối với trẻ từ 1 tuổi trở lên, nên để trẻ đứng hơi cúi người về phía trước và vỗ mạnh 5 lần vào lưng giữa hai xương bả vai. Nếu dị vật chưa ra, người lớn đứng phía sau trẻ, vòng tay qua bụng và thực hiện ép bụng theo thủ thuật Heimlich 5 lần, kéo giật vào trong và lên trên, sau đó tiếp tục luân phiên với động tác vỗ lưng.
Trong trường hợp trẻ bất tỉnh, tím tái và không thở, đây là tình trạng nguy kịch. Gia đình cần gọi ngay cấp cứu 115 và tiến hành ép tim – thổi ngạt liên tục, phù hợp với lứa tuổi của trẻ, cho đến khi nhân viên y tế tới hoặc dị vật được đẩy ra ngoài.
Khi dị vật đã được lấy ra và trẻ tỉnh lại, phụ huynh vẫn cần theo dõi sát trong vòng 24 giờ và đưa trẻ đi khám để kiểm tra các tổn thương có thể xảy ra ở đường thở và phổi. Việc trang bị kiến thức sơ cứu sặc dị vật cho người chăm sóc trẻ là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ tính mạng trẻ trong những tình huống khẩn cấp.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt chú ý khi cho trẻ ăn các loại hạt hoặc thức ăn dễ gây sặc. Trẻ không nên vừa ăn vừa chơi, cười đùa hay chạy nhảy. Người lớn cần quan sát kỹ trong suốt bữa ăn để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường và xử trí đúng cách, đồng thời nhanh chóng đưa trẻ tới cơ sở y tế gần nhất khi cần thiết.
