Bé chào đời nặng 5 kg nhờ ‘gene trội’ từ bố mẹ

Cân nặng trước sinh của bé ước lượng qua siêu âm ở tuần thai 39 gần 4,8 kg, chị Linh được bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM chỉ định mổ lấy thai hôm 7/10. Bé chào đời sức khỏe tốt, đủ điều kiện da kề da cùng mẹ.

Chị Linh cho biết mẹ của chị sinh ba người con đều nặng trên 4 kg. Chị chào đời cân nặng 4,4 kg, chồng chị nặng 4,5 kg khi sinh. “Con trai nặng 5 kg, vợ chồng tôi không quá bất ngờ”, chị Linh nói, thêm rằng bé là đứa trẻ sơ sinh nặng nhất hai dòng họ.

BS.CKII Lê Thanh Hùng, Phó khoa Sản, Trung tâm Sản Phụ khoa, trực tiếp mổ lấy thai cho chị Linh, cho biết cân nặng bình quân của trẻ sinh đủ tháng 2,8-3,5 kg. Trẻ nặng trên 4 kg được xếp nhóm trẻ to, trên 4,5 kg là rất to. Trường hợp từ 5 kg trở lên ít gặp, chiếm khoảng 0,1-0,2% số ca sinh.

Trong thai kỳ, chị Linh tăng 20 kg (mức cho phép trung bình 8-15 kg), không mắc đái tháo đường thai kỳ. Từ tuần 29, cân nặng thai nhi vượt trội so với tiêu chuẩn, bác sĩ tư vấn chị Linh hạn chế ăn uống. Chị tuân thủ, song cân nặng thai nhi tiếp tục tăng nên được theo dõi nghiêm ngặt.

“Sức khỏe thai phụ và thai nhi đều tốt, điều này cho thấy bé lớn gấp đôi trẻ sơ sinh do thừa hưởng gene gia đình là chính, không phải do mẹ tẩm bổ quá mức”, bác sĩ Thanh Hùng nói. Theo các nghiên cứu di truyền học, cân nặng trẻ lúc sinh chịu ảnh hưởng khoảng 40-60% từ yếu tố gene. Trong đó, gene của mẹ ảnh hưởng đến môi trường nuôi dưỡng thai nhi trong tử cung, đặc biệt qua khả năng trao đổi chất và vận chuyển dinh dưỡng. Gene từ bố lại liên quan đến tốc độ phát triển mô, cơ của thai nhi. Trường hợp vợ chồng chị Linh đều mang gene trội về phát triển thể chất, nên con sinh ra nặng cân hơn trung bình, vượt trội hơn bố mẹ.

Tuy nhiên, không phải tất cả bé sinh ra có cân nặng vượt trội đều do gene. Thực tế ghi nhận tại Trung tâm Sản Phụ khoa, những em bé chào đời cân nặng trên 5 kg có liên quan chế độ ăn uống và sức khỏe thai kỳ của người mẹ. Thai phụ mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ sinh con to (thai to, trên 4 kg) do lượng đường huyết cao truyền qua nhau thai, khiến thai nhi phát triển quá mức.

Thai to làm tăng nguy cơ chấn thương khi sinh, sinh non, suy hô hấp, hạ đường huyết sau sinh ở trẻ. Người mẹ có nguy cơ tổn thương cơ quan sinh dục, băng huyết sau sinh, chuyển dạ kéo dài hoặc mổ lấy thai, nhiễm trùng hậu sản.

BS.CKII Phạm Lê Mỹ Hạnh, Trưởng khoa Sơ sinh, hướng dẫn sản phụ sinh con to cần cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, theo dõi biểu đồ tăng trưởng định kỳ. Khi trẻ lớn cần xây dựng cho trẻ thói quen vận động, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt. Dù mang gene trội về cân nặng, điều này không đồng nghĩa bé sẽ béo phì hay phát triển mất cân đối. Yếu tố quyết định nằm ở lối sống, dinh dưỡng và môi trường nuôi dưỡng sau sinh.

Mẹ bầu mang thai to cần theo dõi cân nặng của mẹ, vòng bụng, lượng nước ối và Doppler động mạch rốn nhằm đánh giá tuần hoàn và sự phát triển của thai nhi. Thai phụ cần làm xét nghiệm dung nạp đường vào tuần 24-28 để phát hiện sớm đái tháo đường thai kỳ. Tránh quan niệm “ăn cho hai người” mà nên ăn đủ chất, kiểm soát tinh bột, đường và chất béo, tăng cường rau xanh, trái cây.

Tuệ Diễm

*Tên nhân vật đã được thay đổi