Bị huyết áp thấp có nên uống cà phê?

Trả lời:

Huyết áp là áp lực máu tác động lên thành động mạch trong quá trình tim co bóp bơm máu để đi nuôi cơ thể. Huyết áp bao gồm hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Huyết áp tâm thu là mức huyết áp cao nhất trong mạch máu, xảy ra khi tim ở trạng thái co bóp. Huyết áp tâm trương là mức huyết áp thấp nhất trong lòng mạch máu xảy ra khi tim giãn ra. Huyết áp người trưởng thành bình thường lớn hơn 90/60 mmHg và nhỏ hơn 140/90 mmHg.

Huyết áp thấp được xác định khi dưới 90/60 mmHg. Nhiều trường hợp huyết áp thấp nhưng vẫn đảm bảo tưới máu đủ nuôi các cơ quan, không cần xử trí. Nếu huyết áp thấp gây ra triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, ngất, đau ngực, khó thở… nên tìm nguyên nhân và điều trị.

Huyết áp của bạn 92/60 mmHg đang ở ngưỡng thấp của giới hạn huyết áp bình thường. Bạn có triệu chứng hoa mắt, chóng mặt vào buổi sáng cần được rõ có phải do huyết áp thấp gây ra hay không vấn đề khác như thần kinh, hạ huyết áp tư thế…

Cà phê có chất cafein – có thể tác động lên hệ thần kinh trung ương và nội tiết. Tác động của cafein lên huyết áp phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm tuổi, giới, chỉ số khối cơ thể (BMI), thói quen sử dụng. Cafein có thể làm tăng trung bình 1,94 mmHg huyết áp tâm thu và 1,66 mmHg huyết áp tâm trương ở người trưởng thành. Lượng 400 mg cafein mỗi ngày (tương đương 4-5 tách cà phê) có thể làm tăng huyết áp ở mức cao hơn.

Người uống cà phê thường xuyên có thể ít thấy tác dụng do cơ thể đã quen. Người ít uống hoặc không quen có thể nhạy cảm, dễ gặp cảm giác bồn chồn, hồi hộp, đau đầu hay khó ngủ ngay cả với một lượng nhỏ. Nếu lạm dụng, cà phê có thể gây đánh trống ngực, mất ngủ hoặc khiến huyết áp dao động thất thường.

Người huyết áp thấp có thể uống tách cà phê nhỏ và theo dõi phản ứng cơ thể. Lượng cafein an toàn tối đa cho người trưởng thành khỏe mạnh là 400 mg/ngày. Người mắc bệnh lý tim mạch cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Cà phê không phải phương pháp điều trị huyết áp thấp, dùng quá nhiều cafein có thể gây hại, đặc biệt làm tăng nguy cơ tim mạch. Để cải thiện tình trạng huyết áp, bạn nên uống khoảng 2 lít mỗi ngày, nhất là khi vận động nhiều hoặc ra mồ hôi. Ăn đủ bữa và có thể chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày, chế độ ăn đa dạng, giàu rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, kết hợp nguồn đạm lành mạnh từ thịt nạc, cá, trứng… Ngủ đủ giấc, vận động nhẹ nhàng thường xuyên giúp tăng cường tuần hoàn máu và cải thiện sức khỏe tim mạch. Người huyết áp thấp cũng nên tránh thay đổi tư thế quá đột ngột, ví dụ đứng lên quá nhanh để tránh gây hoa mắt, chóng mặt.

Bạn cũng nên chủ động theo dõi huyết áp tại nhà. Thời điểm đo thích hợp là buổi sáng sau khi ngủ dậy (trước ăn hoặc uống cà phê) và buổi tối trước khi đi ngủ. Trước mỗi lần đo cần ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, thực hiện 2-3 lần liên tiếp để có kết quả chính xác. Bạn ghi chép chỉ số, triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi, cung cấp cho bác sĩ khi cần. Nếu huyết áp ổn định, bạn có thể tái khám định kỳ 6-12 tháng. Ngược lại, khi huyết áp thường xuyên dưới 90/60 mmHg kèm biểu hiện ngất, đau ngực, khó thở hay tim đập nhanh… cần khám chuyên khoa tim mạch sớm.

ThS.BS Nguyễn Thị Tuyết
Khoa Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội