Theo phản ánh của công dân, gia đình đã nộp hồ sơ xin cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) từ tháng 2/2025.
Trong quá trình đo đạc, gia đình thu thập được chữ ký giáp ranh của 3/4 chủ sử dụng đất liền kề, chủ đất còn lại hiện không cư trú tại địa phương nên không thể ký xác nhận.
Tuy nhiên, cán bộ đo đạc thuộc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thông báo do thiếu chữ ký giáp ranh nên chưa thể tiếp tục giải quyết hồ sơ. Đồng thời, cơ quan này yêu cầu gia đình phải cung cấp thông tin cá nhân của chủ đất liền kề chưa ký để tiến hành thủ tục niêm yết.
Từ khi nộp hồ sơ đến nay, cán bộ đo đạc chỉ thực hiện qua điện thoại, chưa cung cấp bất kỳ tài liệu nào về tiến trình xử lý hồ sơ.
Công dân đặt câu hỏi, trong trường hợp thiếu chữ ký giáp ranh như trên, gia đình có được tiếp tục làm thủ tục cấp đổi sổ đỏ hay không?
Trả lời nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, thẩm quyền giải quyết thuộc về các cơ quan chuyên môn tại địa phương. Tuy nhiên, phản ánh của công dân chưa nêu rõ khu đất đã có bản đồ địa chính hay chưa. Do đó, Bộ chỉ nêu ý kiến trả lời theo nguyên tắc chung.
Trường hợp thuộc khu vực đã có bản đồ địa chính thì cơ quan giải quyết thủ tục hành chính phải sử dụng bản đồ địa chính (trích lục) để giải quyết thủ tục cấp đổi sổ đỏ (khi đó sẽ không phải lập Bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất); trừ trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu đo đạc, xác định lại kích thước, diện tích thửa đất.
Trường hợp thuộc khu vực chưa có bản đồ địa chính hoặc có bản đồ địa chính nhưng kích thước, diện tích thửa đất có thay đổi thì thực hiện việc trích đo bản đồ địa chính, đo đạc chỉnh lý bản đồ địa chính.
Việc lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 13 Thông tư số 26/2024/TT-BTNMT. Trong đó, tại điểm c khoản 3 Điều 13 có quy định về việc giải quyết cho các trường hợp người sử dụng đất liền kề vắng mặt trong suốt thời gian đo đạc, hoặc người sử dụng đất liền kề có mặt nhưng không tham gia xác định ranh giới.
Cụ thể, trường hợp người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề vắng mặt trong suốt thời gian đo đạc hoặc người sử dụng đất liền kề có mặt nhưng không tham gia xác định ranh giới và ranh giới không có tranh chấp thì việc xác định ranh giới và lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất do đơn vị đo đạc, các bên liên quan còn lại và người dẫn đạc thực hiện và ký xác nhận.
Tiếp đó, đơn vị đo đạc chuyển bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất đã lập cho UBND cấp xã để thông báo, công khai tại trụ sở UBND cấp xã và nhà văn hóa địa phương, nơi có đất.
Sau 15 ngày kể từ ngày thông báo, niêm yết mà người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề không có mặt để ký xác nhận, hoặc sau 10 ngày kể từ ngày người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề nhận được bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất mà không ký xác nhận, đồng thời không có văn bản thể hiện việc có tranh chấp ranh giới thửa đất thì đơn vị đo đạc cùng với UBND cấp xã lập biên bản về các trường hợp này và ghi rõ “vắng mặt” hoặc lý do cụ thể việc người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề không ký xác nhận trong bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất.
Theo quy định, ranh giới thửa đất được xác định theo bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất đã lập để đo đạc chi tiết.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý, trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, trường hợp công dân không đồng ý với kết quả giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương thì có quyền khiếu nại, khởi kiện theo quy định tại Điều 237 Luật Đất đai và Điều 7 Luật Khiếu nại năm 2011.
Công dân phản ánh trường hợp thửa đất nông nghiệp từng được cấp sổ đỏ năm 2016 nhưng bị thu hồi vào năm 2021 do sai diện tích. Sau khi xây dựng nhà ở và công trình trên đất, người dân làm thủ tục xin cấp lại sổ đỏ nhưng gặp nhiều vướng mắc.
Giấy chứng nhận (sổ đỏ) đã cấp nhưng thể hiện mục đích sử dụng đất không còn phù hợp với quy định pháp luật đất đai hiện hành thì người sử dụng đất phải thực hiện thủ tục cấp đổi.
Các Luật Đất đai qua các thời kỳ (1993, 2003, 2013 và 2024) đều thống nhất quy định: Hộ gia đình được Nhà nước giao hoặc công nhận quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất là của các thành viên trong hộ tại thời điểm được giao đất.
