Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ CKII Ngô Gia Mạnh, Khoa Nội tiêu hóa – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia tiêu thụ rượu bia nhiều nhất thế giới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng nhiều lần nhấn mạnh, rượu bia là nguyên nhân gây ra hơn 200 bệnh tật, thương tích và các vấn đề sức khỏe khác nhau.
Mặc dù tác hại đã được cảnh báo rõ ràng, song mỗi dịp Tết Nguyên đán, các bệnh viện trên cả nước vẫn ghi nhận số ca nhập viện liên quan đến rượu bia gia tăng mạnh.
Trong đó, các bệnh lý tiêu hóa thường gặp nhất là viêm gan, xơ gan do rượu và đặc biệt là viêm tụy cấp – một bệnh lý cấp cứu nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng.
Tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM), thời gian gần đây, Khoa Nội Tiêu hóa liên tục tiếp nhận các trường hợp viêm tụy cấp. Phần lớn bệnh nhân có liên quan đến việc sử dụng rượu bia và rối loạn chuyển hóa mỡ máu – những yếu tố thường tăng cao trong giai đoạn giáp Tết.
Bác sĩ CKII Nguyễn Đô, Phó Trưởng khoa phụ trách điều hành Khoa Nội Tiêu hóa, cho biết thống kê từ tháng 6/2023 đến tháng 12/2024 ghi nhận 152 ca viêm tụy cấp điều trị tại khoa, trong đó rượu bia là nguyên nhân thường gặp nhất, chiếm 34,2%.
Tương tự, tại Khoa Nội tiêu hóa – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, bác sĩ Mạnh cho biết, mỗi dịp Tết, tỷ lệ bệnh nhân đến khám và nhập viện vì viêm tụy cấp tăng khoảng 10-20% so với ngày thường.
Ngày 2/1, khoa tiếp nhận một bệnh nhân nam 38 tuổi, có tiền sử uống rượu nhiều năm. Do tính chất công việc, càng cận Tết, người đàn ông này càng uống rượu bia thường xuyên hơn trong các buổi tổng kết, tiếp khách, giao lưu đối tác.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng thượng vị, đau lan ra sau lưng, kèm nôn nhiều, buồn nôn, chướng bụng, bí trung đại tiện và khó thở.
“Sau khi thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, bệnh nhân được chẩn đoán viêm tụy cấp mức độ nặng do rượu”, bác sĩ Mạnh thông tin.
Bệnh diễn biến nhanh, khó tiên lượng
Viêm tụy cấp là bệnh lý cấp cứu, diễn biến nhanh và rất khó tiên lượng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng, dẫn đến tử vong.
Triệu chứng điển hình của viêm tụy cấp là đau bụng dữ dội vùng thượng vị, có thể lan ra sau lưng, kèm theo nôn, buồn nôn, bụng trướng, bí trung đại tiện. Việc điều trị chủ yếu là hồi sức tích cực như hỗ trợ hô hấp, bù dịch, giảm đau, cho tụy “nghỉ ngơi” bằng cách nhịn ăn. Một số trường hợp nặng phải lọc máu cấp cứu.
Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Biến chứng sớm gồm suy đa cơ quan như suy hô hấp, suy tuần hoàn, suy thận, rối loạn toan kiềm, thậm chí tử vong trong 48 giờ đầu. Về lâu dài, người bệnh có thể gặp nhiễm khuẩn, tụ dịch quanh tụy, nang giả tụy, áp xe tụy hoặc rò tụy.
“Điều trị viêm tụy bao gồm hồi sức hô hấp, hồi sức tuần hoàn (bù dịch), cho tụy nghỉ ngơi (nhịn ăn), giảm đau. Thậm chí có những trường hợp cần lọc máu cấp cứu”, bác sĩ Mạnh nói.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên sử dụng rượu bia. WHO và Bộ Y tế đều khẳng định không có mức tiêu thụ rượu bia nào được coi là an toàn.
“Tốt nhất là không uống, trong trường hợp bắt buộc, cần hạn chế tối đa, nam giới không quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ không quá 1 đơn vị/ngày và không quá 5 ngày/tuần. Một đơn vị cồn tương đương 10g cồn nguyên chất, khoảng 3/4 lon bia 330ml (5%), một ly rượu vang 100ml (13,5%) hoặc một chén rượu mạnh 30ml (40%). Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội vùng thượng vị, đau lan ra sau lưng, nôn nhiều, buồn nôn, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm, nhất là trong những ngày cận Tết”, bác sĩ Mạnh thông tin.
Nam bệnh nhân thường xuyên ăn nhậu bị tăng mỡ máu được tư vấn nhập viện nhưng từ chối và cho rằng bác sĩ dọa. Kết quả, vài tháng sau cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.
Uống nhiều rượu có thể gây viêm tụy và các vấn đề nghiêm trọng hơn bao gồm ung thư.
Máu được lấy ra xét nghiệm có màu trắng đục như sữa. Quá trình thay huyết tương cho người bệnh cũng bị cản trở vì mỡ máu quá cao, không thể thấm qua màng lọc.
