TP HCMNam thanh niên 27 tuổi, ăn uống đầy đủ và tập gym song cân nặng chỉ 38 kg, tưởng do “cơ địa gầy” không ngờ nguyên nhân là hội chứng tiêu hóa hiếm gặp.
Cao 1m67, cân nặng cao nhất anh từng đạt được là 47 kg, sau đó dao động khoảng 42-45 kg. Gần đây, chàng trai thường đầy bụng, ăn chậm tiêu, đau âm ỉ vùng thượng vị, sụt 6 kg trong 5 tháng. Cuối tháng 7, anh đột ngột căng chướng bụng, đau tức thượng vị, nôn liên tiếp ra thức ăn cũ, phải cấp cứu tại Bệnh viện Gia An 115 trong tình trạng chỉ còn 38 kg, cơ thể suy kiệt.
Các bác sĩ nghi ngờ tắc tiêu hóa mức cao sau khi siêu âm phát hiện dạ dày giãn bất thường xuống tận dưới rốn. Chụp CT ghi nhận dạ dày phình to, tá tràng giãn nặng, đồng thời góc giữa động mạch chủ bụng và động mạch mạc treo tràng trên chỉ còn 9 độ (bình thường 38-65 độ), khoảng cách giữa hai động mạch này chỉ 5 mm (bình thường từ 10-28 mm).
Kết quả chụp CT của bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Ngày 28/8, ThS.BS Nguyễn Thế Toàn, Trưởng Khoa Ngoại, cho biết những bất thường này tạo thành “điểm nghẽn” khiến thức ăn khó đi xuống ruột non – nơi có chức năng hấp thu dinh dưỡng. Vì vậy, dù ăn đầy đủ, thậm chí có ăn vặt thêm, cơ thể bệnh nhân vẫn “đói âm ỉ”, lâu dần gây thiếu máu, kiệt sức và sụt cân liên tục. Càng gầy, lớp mỡ đệm quanh mạch máu càng teo đi, khiến đoạn ruột bị chèn ép nặng hơn. Thức ăn ứ lại cũng làm dạ dày và tá tràng ngày càng phình to.
Đây là hội chứng động mạch mạc treo tràng trên (SMAS), hay còn gọi là hội chứng Wilkie, bệnh lý hiếm gặp với tỷ lệ mắc chỉ khoảng 0,1%. Trường hợp nhẹ có thể điều trị bảo tồn bằng cách chia nhỏ bữa ăn, loại bỏ đồ ăn có nhiều chất xơ, điều chỉnh nước và điện giải hoặc nuôi dưỡng qua ống thông. Tuy nhiên, người bệnh này tình trạng ruột bị kẹp nặng và dạ dày giãn lớn, phẫu thuật là bắt buộc.
Trong ba phương pháp phẫu thuật hiện nay, bác sĩ Toàn lựa chọn nối tá tràng – ruột non theo kiểu Roux-en-Y. Đây là một kỹ thuật phức tạp nhưng là lựa chọn tối ưu cho bệnh nhân, giúp thức ăn đi thẳng xuống dưới, “bỏ qua” chỗ bị kẹt, đồng thời vẫn đảm bảo dịch tiêu hóa từ gan và tụy trộn với thức ăn, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất hiệu quả. Phương pháp này cũng giúp hạn chế nguy cơ trào ngược dịch mật lên dạ dày, góp phần ổn định chức năng tiêu hóa lâu dài.
Các bác sĩ phẫu thuật nội soi cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Bệnh nhân hồi phục tốt sau ca mổ nội soi, tăng gần 3 kg ngay trong tuần đầu. Hiện, anh tiếp tục được bác sĩ dinh dưỡng theo dõi ngoại trú, với mục tiêu đạt cân nặng 55-60 kg.
Bác sĩ Toàn khuyến cáo nếu cơ thể liên tục sụt cân dù ăn uống đầy đủ, không nên vội cho rằng đó chỉ là “cơ địa gầy”. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn tiêu hóa mạn tính hoặc bất thường giải phẫu nguy hiểm như hội chứng Wilkie. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng thiếu dinh dưỡng kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần và chất lượng sống. Ở trẻ em, hậu quả còn nặng nề hơn khi có thể gây suy dinh dưỡng mạn tính, chậm phát triển thể chất và trí tuệ, ảnh hưởng đến tương lai lâu dài.
Lê Phương
