Đây được xem là động thái cấp thiết nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp đầu mối và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới đang chịu áp lực nặng nề từ xung đột tại Trung Đông.
Theo nội dung Nghị định mới, mức thuế suất MFN đối với xăng động cơ không pha chì (điển hình là RON 95) cùng các nguyên liệu pha chế xăng được cắt giảm từ 10% xuống còn 0%. Tương tự, thuế nhập khẩu đối với dầu diesel và nhiên liệu máy bay cũng hạ từ 7% về mức 0%. Nhiều nguyên liệu khác phục vụ quá trình pha chế xăng và hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen được giảm thuế từ 3% xuống 0%, còn hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.
Quy định có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký và dự kiến kéo dài đến hết ngày 30/4. Tùy thuộc vào diễn biến thị trường, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để đề xuất Chính phủ xem xét gia hạn nếu cần thiết.
Quyết định giảm thuế được đưa ra trong thời điểm căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ, Israel và Iran đang đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Việc phong tỏa eo biển Hormuz khiến lưu lượng khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Trung Đông bị gián đoạn, buộc nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á phải cắt giảm công suất và hạn chế xuất khẩu.
Tại thị trường trong nước, dù phần lớn xăng dầu hiện nay được nhập khẩu từ các đối tác có hiệp định thương mại tự do (FTA) như ASEAN và Hàn Quốc với thuế suất 0%, nhưng sự khan hiếm nguồn cung toàn cầu đã khiến việc tiếp cận các thị trường này trở nên khó khăn hơn. Các nhà máy lọc dầu nội địa cũng đứng trước nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu đầu vào, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hợp đồng cung ứng đã ký kết.
Việc đưa thuế MFN về 0% giúp các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối giảm bớt chi phí khi tìm kiếm nguồn hàng từ những thị trường chưa có FTA với Việt Nam. Theo tính toán của Bộ Tài chính, dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, việc điều chỉnh này sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 1.024 tỷ đồng, nhưng đổi lại sẽ tạo ra động lực quan trọng để ổn định thị trường nội địa.
Cùng với chính sách thuế, Chính phủ cũng tích cực triển khai các biện pháp ngoại giao năng lượng. Trong cuộc điện đàm ngày 9/3, Thủ tướng Nhà nước Kuwait đã nhất trí phối hợp để tiếp tục cung ứng dầu thô cho Việt Nam, đảm bảo nguyên liệu cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn. Đến nay, hai nhà máy Nghi Sơn và Dung Quất đang đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ trong nước. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã huy động khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác quốc tế khác để duy trì nguồn dự trữ trước mắt.
