Đoạn vỉa hè dài chừng 150m trên tuyến đường dẫn ra đảo Lan Châu (phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An), từ hơn một tháng nay, cứ vào khoảng 20h lại trở nên nhộn nhịp với một phiên chợ rất đặc biệt – chợ mực nháy (còn gọi là mực nhảy).
Không sạp hàng cố định, không lều bạt hay biển hiệu, người bán chỉ cần chọn một khoảng trống, kê chiếc ghế nhỏ, đặt chậu mực xuống là có thể bắt đầu buôn bán. Dưới ánh đèn pin hoặc đèn tích điện, những con mực tươi rói liên tục đổi màu, nhấp nháy, tạo nên sức hút khó cưỡng đối với du khách.
Điểm thú vị của chợ không chỉ nằm ở hình thức bày bán mà còn ở cách giao dịch. Mực không bán theo cân mà được chia thành từng mớ, mỗi mớ khoảng 6–9 con, cỡ ngón tay cái.
Chị Nguyễn Thị Vân (37 tuổi, trú phường Cửa Lò) cho biết, mực ở đây chủ yếu là mực câu, loại mực nổi tiếng bởi độ tươi và vị ngọt tự nhiên. “Gọi là mực nháy vì chúng còn rất tươi, da trong, dưới ánh đèn thì chuyển màu liên tục. Mực này thịt chắc, giòn, ăn rất ngon”, chị nói.
Mùa câu mực ở Cửa Lò thường bắt đầu từ tháng 3 và kéo dài đến khoảng tháng 8. Khoảng 14h mỗi ngày, ngư dân dong thuyền ra khơi, sau 3-4 tiếng sẽ quay vào bờ. Do đánh bắt bằng phương pháp câu hoặc xúc thủ công nên sản lượng không nhiều, mỗi chuyến chỉ khoảng 2-3kg.
Sau khi đưa mực về, người vợ mang ra chợ bán, còn người chồng tiếp tục ra biển cho chuyến câu tiếp theo. Nếu thuận lợi, có thể có thêm chuyến mực về lúc đêm muộn; nếu không, họ sẽ trở về vào sáng sớm hôm sau để kịp phiên chợ sớm.
Mức giao dịch phổ biến sau khi trả giá khoảng 150.000-170.000 đồng/mớ, tùy theo kích cỡ. Vào mùa du lịch cao điểm, thu nhập mỗi đêm của ngư dân có thể đạt từ 1-2 triệu đồng, trở thành nguồn sống ổn định cho nhiều gia đình ven biển.
Sau khi mua mực, du khách có thể mang đến các quán ăn gần đó để chế biến theo yêu cầu. Người dân địa phương gợi ý cách thưởng thức đơn giản nhất là ăn gỏi mực với chanh và gia vị để cảm nhận trọn vẹn độ tươi. Ngoài ra, mực hấp hoặc nướng nhẹ cũng giữ được vị ngọt tự nhiên. Một số du khách còn chọn cách ăn sống chấm xì dầu mù tạt – kiểu thưởng thức đang dần trở nên phổ biến.
Anh Nguyễn Xuân Hà (trú xã Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An) chia sẻ: “Mực ở đây rất tươi, thịt chắc và ngọt. Giá cả tự thỏa thuận nên khá thoải mái. Đi một vòng là có thể chọn được mực ngon, vừa mua vừa trải nghiệm, không khí rất vui và thú vị”.
Trước đó, từ năm 2023, UBND thị xã Cửa Lò (cũ) đã quy hoạch điểm bán mực nháy tập trung nhằm vừa phục vụ du khách, vừa đảm bảo trật tự đô thị. Khu vực được bố trí ở phía nam tuyến đường ra đảo Lan Châu, hoạt động từ 19-23h hàng ngày.
Để việc buôn bán hải sản tươi sống diễn ra nền nếp, địa phương yêu cầu các đơn vị liên quan tổ chức dọn vệ sinh, bố trí điện chiếu sáng, lắp biển chỉ dẫn “Điểm bán mực nháy tập trung”, đồng thời cắt cử lực lượng quản lý, đảm bảo an ninh trật tự trong khung giờ quy định. Công tác thu gom, xử lý nước thải sau mỗi buổi bán cũng được siết chặt nhằm giữ gìn môi trường.
Bên cạnh đó, chính quyền yêu cầu các chủ thuyền và hộ kinh doanh không bán rong trên các tuyến đường, tránh gây mất mỹ quan và an toàn giao thông. Những trường hợp cố tình vi phạm, không vào khu vực đã quy hoạch, đặc biệt tại đường Bình Minh và các nút giao, sẽ bị lực lượng chức năng xử lý nghiêm.
Theo Cổng thông tin Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, mực nháy Cửa Lò được xếp vào Top 10 đặc sản hải sản Việt Nam. Đây không chỉ là cơ hội để địa phương quảng bá hình ảnh tới du khách trong và ngoài nước, mà còn mang đến cho thực khách thêm lựa chọn hải sản tươi ngon khi đến với phố biển.
Ẩn mình giữa khu chợ nổi tiếng xứ Nghệ, quán cà phê của ông Long thu hút thực khách bởi lớp bọt sánh mịn, dốc ngược không đổ. Hơn 30 năm qua, cách pha chế luôn được chủ quán “giữ kín”.
Tựa như đến Hà Nội không thể bỏ qua khu chợ Đồng Xuân, ghé TPHCM phải thăm chợ Bến Thành hay tới Đà Nẵng là dịp khám phá chợ Cồn, chợ Hàn, thì hành trình đến Huế của nhiều du khách sẽ chưa trọn vẹn nếu thiếu một lần ghé chợ Đông Ba.
