Bệnh không khỏi là chưa đủ duyên
Theo phản ánh trong hội nhóm chữa ung bệnh thuận tự nhiên đang lan truyền trên mạng xã hội, người đàn ông đã bỏ phác đồ của bác sĩ để áp dụng các phương pháp truyền miệng như uống nước chanh muối hạt “thải độc” hay chế độ ăn cực đoan. Sau đó, khi bệnh trở nặng, mọi can thiệp y tế đều trở nên muộn màng.
Đáng lo ngại, sau sự việc, một số tài khoản mạng xã hội vẫn tiếp tục khẳng định hiệu quả của những phương pháp này. Đặc biệt, khi người vợ lên tiếng vì mất mát, phản hồi mà chị nhận được chỉ là lời giải thích “chưa đủ duyên”.
Theo các chuyên gia, nguy hiểm lớn nhất không nằm ở một phương pháp cụ thể, mà ở cách những thông tin này được lan truyền. Chúng thường được “đóng gói” như những chân lý, sử dụng các cụm từ dễ tạo niềm tin như “tự chữa lành”, “thải độc”, “quay về tự nhiên”, hay “y học hiện đại chỉ chữa triệu chứng”. Những thông điệp này đánh vào tâm lý lo sợ, hoang mang của người bệnh, đặc biệt là khi họ đang đối diện với các chẩn đoán nặng nề.
Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn – Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), đáng nói là cách những nội dung sai lệch thường tạo dựng niềm tin: Ban đầu là gieo nghi ngờ với y học chính thống, cho rằng thuốc “độc”, bác sĩ “vì lợi nhuận”; sau đó là đưa ra những “giải pháp tự nhiên” đơn giản, ít tốn kém; cuối cùng là dẫn dắt người bệnh tham gia các nhóm kín, mua sản phẩm hoặc làm theo hướng dẫn từ những người không có chuyên môn.
Khi xảy ra biến chứng hoặc tử vong, trách nhiệm thường không được thừa nhận. Thay vào đó là các lý do như “cơ địa không hợp”, “làm chưa đúng” hoặc so sánh phiến diện rằng “ở bệnh viện cũng có người tử vong”. Tuy nhiên, bác sĩ Tuấn cho rằng, đây là sự đánh tráo khái niệm.
Trong nhiều bệnh lý, đặc biệt là ung thư, thời gian là yếu tố sống còn. Việc trì hoãn điều trị chỉ vài tháng có thể khiến bệnh chuyển sang giai đoạn muộn, làm mất cơ hội can thiệp hiệu quả.
Người bệnh không tử vong vì một cốc nước chanh, nhưng có thể mất cơ hội sống khi tin rằng những phương pháp chưa được kiểm chứng có thể thay thế điều trị y khoa.
Bộ Y tế đề xuất hàng loạt mức phạt
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) vừa có văn bản đề xuất bổ sung nhiều quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi phát tán thông tin y tế sai lệch vào dự thảo Nghị định trong lĩnh vực an ninh mạng.
Động thái này đưa ra trong bối cảnh không gian mạng đang xuất hiện tràn lan các thông tin cổ súy những liệu pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học, như: Chữa bệnh “thuận tự nhiên”, chữa ung thư bằng nước kiềm, nhịn ăn thải độc, hay liệu pháp “chanh liều cao”. Thực trạng này gây hiểu lầm nghiêm trọng, xúi giục người bệnh từ bỏ phác đồ điều trị chính thống, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng cộng đồng. Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề xuất các mức phạt cụ thể như sau:
Phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng: Đối với hành vi phát tán thông tin về phương pháp, bài thuốc chữa bệnh chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; hoặc có nội dung xúi giục, lôi kéo người bệnh từ bỏ, trì hoãn phác đồ điều trị đã được công nhận.
Phạt tiền từ 20 – 30 triệu đồng: Dành cho hành vi trực tiếp “làm ra” (sản xuất) các nội dung sai sự thật, xúi giục người bệnh như trên.
Phạt tiền từ 30 – 50 triệu đồng: Áp dụng với hành vi thiết lập, quản trị các trang mạng xã hội, hội nhóm, diễn đàn để đăng tải, hướng dẫn thực hiện các vi phạm nêu trên.
Ngoài phạt tiền, các cá nhân, tổ chức vi phạm còn đối mặt với hình phạt bổ sung như: Tước quyền sử dụng Giấy phép hoạt động từ 1 đến 3 tháng, tịch thu tài khoản số, buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm, công khai xin lỗi và phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp.
Các quy định này nhằm tạo căn cứ pháp lý để xử lý các hành vi làm ra, phát tán thông tin sai lệch về khám bệnh, chữa bệnh trên không gian mạng, nhất là các hành vi có khả năng gây hoang mang trong nhân dân, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, xúi giục người bệnh từ bỏ hoặc trì hoãn điều trị chính thống.
