Tuổi thọ pin vẫn là một trong những yếu tố được người dùng quan tâm nhiều nhất khi cân nhắc chuyển sang xe điện.
Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy bộ pin trên các mẫu xe điện hiện đại có thể hoạt động hơn 10 năm trước khi cần thay thế. Khi kết thúc vòng đời, phần lớn vật liệu trong bộ pin cũng có khả năng được tái chế.
Dù vậy, việc chưa phải thay pin không đồng nghĩa dung lượng của bộ pin được giữ nguyên như khi xe xuất xưởng. Mức độ suy giảm sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian sử dụng, điều kiện vận hành, thói quen sạc cũng như chiến lược quản lý pin của từng nhà sản xuất.
Theo công ty nghiên cứu xe điện Recurrent, không có một công thức chung để xác định chính xác dung lượng pin còn lại sau một khoảng thời gian nhất định, bởi mỗi hãng xe áp dụng thuật toán quản lý pin và giới hạn khai thác dung lượng khác nhau.
Phạm vi hoạt động sau 3 năm khác nhau giữa các hãng
Dữ liệu của Recurrent cho thấy, khi so sánh phạm vi hoạt động sau 3 năm sử dụng với thời điểm xe mới, các mẫu xe của Cadillac, Hyundai, Mercedes-Benz, Mini và Rivian vẫn duy trì 100% phạm vi hoạt động công bố ban đầu. Ford đạt 99,9%, Tesla đạt 96,3%, trong khi BMW và Jaguar ở mức 90,8%.
Tuy nhiên, Recurrent nhấn mạnh những con số này không phản ánh trực tiếp mức độ xuống cấp của bộ pin giữa các hãng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ cách mỗi nhà sản xuất xây dựng phạm vi hoạt động ngay từ đầu.
Một số hãng lựa chọn công bố phạm vi hoạt động tối đa khi xe mới xuất xưởng và chấp nhận quãng đường di chuyển giảm dần theo thời gian. Ngược lại, một số nhà sản xuất giữ lại một phần dung lượng pin dự phòng, sau đó sử dụng các bản cập nhật phần mềm để duy trì phạm vi hoạt động ổn định trong nhiều năm.
Dung lượng pin giảm theo đường cong hình chữ S
Theo Recurrent, quá trình “lão hóa” của pin lithium-ion thường diễn ra theo đường cong hình chữ S thay vì giảm đều theo thời gian.
Ở giai đoạn đầu, dung lượng có thể giảm tương đối nhanh khi pin bước vào trạng thái hoạt động ổn định. Sau đó, pin sẽ trải qua quãng thời gian dài với tốc độ suy giảm chậm và gần như tuyến tính. Chỉ đến cuối vòng đời, tốc độ suy giảm mới tăng lên rõ rệt.
Công ty nghiên cứu này cho biết, phần lớn xe điện đang lưu hành hiện nay vẫn nằm trong giai đoạn suy giảm chậm. Trên thực tế, các trường hợp phải thay pin hoàn toàn do hư hỏng nghiêm trọng không phổ biến như nhiều người vẫn lo ngại.
Chính sách bảo hành giúp giảm bớt lo ngại
Ngoài tuổi thọ thực tế của bộ pin, chính sách bảo hành cũng là yếu tố giúp người dùng yên tâm hơn khi sử dụng xe điện.
Theo Recurrent, tiêu chuẩn phổ biến hiện nay là các hãng bảo hành hệ truyền động điện trong 8 năm hoặc khoảng 160.900 km, đồng thời cam kết bộ pin vẫn duy trì tối thiểu 70% dung lượng ban đầu trong thời gian bảo hành.
Điều này đồng nghĩa với việc một mẫu xe có phạm vi hoạt động khoảng 483 km khi mới xuất xưởng vẫn có thể đạt tối thiểu khoảng 338 km sau 8 năm sử dụng. Con số thực tế có thể cao hơn tùy thuộc vào công nghệ pin, điều kiện vận hành cũng như thói quen sạc của người dùng.
Mọi hệ truyền động đều suy giảm theo thời gian
Không chỉ xe điện, các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong cũng mất dần hiệu suất sau nhiều năm vận hành do sự hao mòn của các chi tiết cơ khí.
Recurrent dẫn ví dụ một chiếc Ford Mustang Dark Horse sở hữu công suất 500 mã lực có thể giảm khoảng 49-88 mã lực sau 8 năm sử dụng với quãng đường trung bình khoảng 24.100 km mỗi năm.
Theo đơn vị nghiên cứu, mọi hệ truyền động đều chịu ảnh hưởng của quá trình lão hóa theo thời gian. Điểm khác biệt nằm ở cơ chế xuống cấp và mức độ suy giảm hiệu suất của từng công nghệ.
TH (Otoxemay)
