Việc nắm rõ và phân biệt chính xác hai khái niệm dừng xe và đỗ xe có vai trò đặc biệt quan trọng giúp người tham gia giao thông vận hành phương tiện đúng luật, đảm bảo trật tự an toàn đường bộ.
Theo điều 18 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, có hiệu lực từ 01/1/2025 quy định:
Dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên xe, xuống xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe hoặc hoạt động khác. Khi dừng xe không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái, trừ trường hợp rời khỏi vị trí lái để đóng, mở cửa xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe nhưng phải sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác.
Đỗ xe là trạng thái đứng yên của xe không giới hạn thời gian. Khi đỗ xe, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được rời khỏi xe khi đã sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác. Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải đánh lái về phía lề đường, chèn bánh.
Các nguyên tắc bắt buộc khi thực hiện dừng xe và đỗ xe trên đường
Khi đưa phương tiện vào vị trí dừng hoặc đỗ, người lái xe phải tuyệt đối tuân thủ hai nguyên tắc vận hành cơ bản để không gây ảnh hưởng đến luồng giao thông chung. Thứ nhất, tài xế phải chủ động bật tín hiệu đèn cảnh báo cho các phương tiện khác biết trước khi cho xe di chuyển ra hoặc vào vị trí dừng, đỗ. Thứ hai, quá trình phương tiện đứng yên phải đảm bảo không gây ra bất kỳ sự cản trở, nguy hiểm hay làm ảnh hưởng tiêu cực đến hành trình di chuyển của người đi bộ cũng như các phương tiện giao thông đường bộ khác đang lưu thông.
Danh mục các vị trí cấm tuyệt đối hành vi dừng xe và đỗ xe
Luật giao thông đường bộ quy định chi tiết các khu vực mà tài xế tuyệt đối không được phép dừng xe hoặc đỗ xe dưới mọi hình thức. Các vị trí cấm bao gồm phần đường bên trái của đường một chiều; trên các đoạn đường cong hoặc khu vực gần đầu dốc nơi tầm nhìn bị che khuất; ở trên cầu hoặc dưới gầm cầu vượt trừ khi có biển báo tổ chức giao thông đặc biệt. Tài xế cũng không được dừng đỗ song song cùng chiều với một phương tiện khác đang đứng yên; không đỗ xe cách ô tô đang đỗ ngược chiều dưới 20 mét trên đường phố hẹp hoặc dưới 40 mét trên đường chỉ có một làn xe cơ giới theo một chiều di chuyển.
Bên cạnh đó, lệnh cấm cũng áp dụng tại vị trí vạch kẻ đường dành cho người đi bộ; trong phạm vi 5 mét tính từ mép đường giao nhau; tại các điểm đón trả khách của xe công cộng; trước cổng và trong phạm vi 5 mét hai bên cổng trụ sở các cơ quan, tổ chức có lối xe ra vào. Người lái cũng không được cho xe đứng yên tại phần đường chỉ đủ rộng cho một làn xe cơ giới; trong phạm vi an toàn đường sắt; nơi che khuất biển báo hoặc đèn tín hiệu; trên làn đường dành riêng cho xe buýt; trên các miệng cống thoát nước, hầm cáp điện thoại, điện cao thế, điểm lấy nước của xe chữa cháy, cũng như trên lòng đường và vỉa hè trái quy định hiện hành.
Quy chuẩn dừng đỗ phương tiện trên các tuyến quốc lộ và tuyến phố đô thị
Đối với hệ thống đường bộ nói chung, người điều khiển phương tiện chỉ được phép dừng xe, đỗ xe tại các khu vực có dải lề đường rộng hoặc tại những khoảng đất trống nằm hoàn toàn bên ngoài phần đường dành cho xe chạy. Trong tình huống gặp phải đoạn đường có lề đường hẹp hoặc không bố trí lề đường, tài xế phải điều khiển xe dừng, đỗ sát vào mép đường phía bên phải theo đúng chiều di chuyển của mình.
Đối với địa bàn đường phố đô thị, phương tiện phải được đỗ sát theo lề đường hoặc vỉa hè phía bên phải của chiều đi. Quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc là khoảng cách từ bánh xe gần nhất của phương tiện đến mép lề đường hoặc vỉa hè không được phép vượt quá 0,25 mét. Đồng thời, vị trí đỗ này phải đảm bảo tuyệt đối không gây ra các yếu tố cản trở hoặc nguy hiểm cho dòng người và phương tiện lưu thông trên tuyến phố.
Trong quá trình tham gia giao thông, nếu phương tiện bất ngờ gặp phải sự cố kỹ thuật hoặc rơi vào các tình huống bất khả kháng khác buộc phải đỗ xe tại các vị trí cấm hoặc chiếm một phần diện tích của làn đường xe chạy, tài xế cần thực hiện quy trình cảnh báo khẩn cấp theo luật định. Lúc này, người lái xe có trách nhiệm phải kích hoạt ngay hệ thống đèn cảnh báo nguy hiểm của phương tiện. Đồng thời, tài xế phải nhanh chóng đặt biển cảnh báo nguy hiểm hoặc các vật dụng cảnh báo chuyên dụng về phía sau xe với khoảng cách an toàn, nhằm giúp người điều khiển các phương tiện khác từ xa có thể nhận biết và chủ động chuyển hướng di chuyển.
TH (Otoxemay)
Ảnh minh họa: AI
