Một công dân phản ánh, gia đình sử dụng ổn định gần 30 năm một thửa đất tại địa phương, không xảy ra tranh chấp với các hộ xung quanh. Đến nay, gia đình mới làm thủ tục đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cán bộ địa chính đã xuống thực địa để đo đạc thửa đất. Thửa đất này giáp ranh với hai hộ gia đình khác.
Trong quá trình đo đạc, một hộ liền kề có mặt, chứng kiến việc đo đạc và ký xác nhận ranh giới. Tuy nhiên, hộ còn lại đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chủ hộ hiện đi làm ăn xa. Trên thửa đất chỉ có nhà thờ, không có người thường trú nên không có ai ký xác nhận giáp ranh.
Do hộ liền kề vắng mặt và chưa có người ký xác nhận, cán bộ địa chính chưa hoàn tất việc xác định ranh giới để tiếp tục các bước trong hồ sơ cấp sổ đỏ.
Điều này khiến người dân băn khoăn: Nếu hộ giáp ranh vắng mặt, người dân phải làm gì để hoàn thiện hồ sơ? Cơ quan chức năng có thể xác định ranh giới dựa trên biên bản thực địa và các tài liệu liên quan thay cho chữ ký của hộ vắng mặt hay không?
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn quy định tại điểm c khoản 3 Điều 13 Thông tư 26/2024/TT-BTNMT ngày 26/11/2024 về lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất. Quy định nêu rõ trường hợp người sử dụng đất hoặc người sử dụng đất liền kề vắng mặt trong suốt thời gian đo đạc, hoặc có mặt nhưng không tham gia xác định ranh giới, trong khi ranh giới thửa đất không có tranh chấp.
Trong trường hợp này, việc xác định ranh giới và lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất sẽ do đơn vị đo đạc, các bên liên quan còn lại và người dẫn đạc thực hiện và ký xác nhận.
Sau khi lập bản mô tả ranh giới, mốc giới, đơn vị đo đạc sẽ chuyển bản mô tả cho UBND cấp xã để thông báo, công khai tại trụ sở UBND cấp xã và nhà văn hóa thôn (làng, ấp, bản, bon, buôn, phum, sóc, tổ dân phố và điểm dân cư tương tự) nơi có đất.
Quy định cũng nêu rõ thời hạn xử lý trong trường hợp này.
Sau 15 ngày kể từ ngày thông báo, niêm yết, nếu người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề không có mặt để ký xác nhận, hoặc sau 10 ngày kể từ ngày nhận được bản mô tả ranh giới, mốc giới mà không ký xác nhận, đồng thời không có văn bản thể hiện việc tranh chấp ranh giới thửa đất, thì cơ quan chức năng có thể tiếp tục xử lý theo quy định.
Cụ thể, đơn vị đo đạc phối hợp với UBND cấp xã lập biên bản về trường hợp người sử dụng đất vắng mặt hoặc không ký xác nhận.
Trong bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất phải ghi rõ “vắng mặt” hoặc nêu cụ thể lý do người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề không ký xác nhận.
Sau đó, ranh giới thửa đất được xác định theo bản mô tả ranh giới, mốc giới đã lập để thực hiện đo đạc chi tiết.
Đối với trường hợp được phản ánh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn và giải quyết theo quy định.
Một trường hợp nhận chuyển quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay từ năm 2004. Khi làm thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu, người dân được thông báo có thể phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có việc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời công dân liên quan đến điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở đối với thửa đất không tiếp giáp đường giao thông.
Nếu hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước khi chuyển quyền sử dụng đất thì bên chuyển quyền sử dụng đất là người bị xử phạt vi phạm hành chính và phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm do mình gây ra theo quy định.
