Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vừa tiếp nhận bệnh nhân 63 tuổi (trú tại Phú Thọ) nhập viện trong tình trạng chóng mặt dữ dội ngay sau khi ngủ dậy.
Ông cho biết, trước khi nhập viện bỗng dưng “mọi thứ xung quanh quay cuồng”, đặc biệt là quay tròn sang bên trái, thậm chí có lúc thấy như “nhà đổ” xuống người. Mỗi cơn chóng mặt kéo dài khoảng 1-2 phút, thường xuất hiện khi ông thay đổi tư thế (ngồi dậy, quay đầu hoặc nằm xuống).
Tình trạng lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày, kèm theo buồn nôn, khiến người bệnh mệt mỏi, lo lắng. Nghi ngờ dấu hiệu đột quỵ, gia đình đã nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện kiểm tra.
Tại Trung tâm Đột quỵ, sau khi thăm khám và thực hiện chụp cắt lớp vi tính sọ não, các bác sĩ ghi nhận không có tổn thương thực thể. Kết quả này giúp loại trừ nguy cơ đột quỵ não, nguyên nhân nguy hiểm thường được nghĩ đến đầu tiên khi xuất hiện chóng mặt cấp.
Bác sĩ Phạm Nguyễn Hoàng Long cho biết, qua khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng kết hợp các nghiệm pháp chuyên sâu về tiền đình, bệnh nhân được chẩn đoán mắc chóng mặt tư thế kịch phát lành tính. Đây là một dạng chóng mặt ngoại biên khá phổ biến.
Đặc trưng của bệnh là các cơn chóng mặt ngắn, xuất hiện khi thay đổi tư thế và có thể tự hết sau vài phút. Tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu không được chẩn đoán đúng, tình trạng này dễ khiến người bệnh hoang mang, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.
Thủ phạm mang tên “sỏi tai”
Theo các bác sĩ, nguyên nhân gây ra tình trạng này bắt nguồn từ rối loạn hệ thống tiền đình của tai trong. Cụ thể, các tinh thể canxi rất nhỏ, thường được gọi là “sỏi tai” bị bong ra khỏi vị trí ban đầu và di chuyển vào các ống bán khuyên.
Khi người bệnh thay đổi tư thế, các “viên sỏi” này di chuyển theo, làm xáo trộn dòng dịch trong tai trong. Điều này khiến não bộ nhận tín hiệu sai lệch, hiểu nhầm rằng cơ thể đang quay cuồng dữ dội dù thực tế không phải vậy. Hệ quả là người bệnh cảm thấy chóng mặt, mất thăng bằng, kèm buồn nôn.
Với trường hợp trên, bệnh nhân được chỉ định thực hiện nghiệm pháp Epley, phương pháp điều trị không dùng thuốc nhưng mang lại hiệu quả cao. Nguyên lý của nghiệm pháp này giống như “lăn bi qua mê cung”: bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh xoay đầu theo các vị trí nhất định để đưa các tinh thể “sỏi tai” trở về đúng chỗ ban đầu, nơi chúng không còn gây ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, bệnh nhân được kết hợp sử dụng thuốc hỗ trợ điều trị rối loạn tiền đình nhằm giảm triệu chứng.
Sau khi áp dụng phương pháp này, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt. Các cơn chóng mặt giảm dần, không còn cảm giác “nhà đổ”, buồn nôn cũng chấm dứt, sinh hoạt gần như trở lại bình thường.
Theo bác sĩ Long, chóng mặt là triệu chứng thường gặp nhưng không nên chủ quan, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột, dữ dội hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như méo miệng, yếu/liệt tay chân một bên, nói ngọng/khó nói, đau đầu dữ dội, chóng mặt, mờ mắt đột ngột hoặc cảm giác “nhà đổ”, chân tay bủn rủn mất thăng bằng… Việc thăm khám sớm giúp người bệnh phân biệt giữa các nguyên nhân lành tính và các bệnh lý nguy hiểm như đột quỵ não.
Những dịp nghỉ lễ dài ngày như 30/4-1/5 thường ghi nhận số ca cấp cứu tim mạch, đột quỵ tăng cao. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt và tâm lý chủ quan của người bệnh.
Tin tích cực là có tới 80% số trường hợp đột quỵ có thể phòng ngừa bằng việc kiểm soát huyết áp, mỡ máu; chế độ ăn uống, vận động hợp lý.
Cà chua đang chín rộ và được bày bán ê hề ngoài chợ với giá chưa đến 10.000 đồng/kg nhưng lại có khả năng bảo vệ tim mạch, giảm cholesterol và ngăn ngừa đột quỵ.
