Theo khuyến nghị của World Health Organization và Centers for Disease Control and Prevention, khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa – những nhóm bệnh không lây nhiễm đang gia tăng toàn cầu.
Với người trưởng thành khỏe mạnh, gói kiểm tra cơ bản thường bao gồm: đo huyết áp, chỉ số khối cơ thể (BMI), xét nghiệm công thức máu, đường huyết lúc đói, mỡ máu (cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C, triglycerid) và chức năng gan – thận. Đây là các chỉ số phản ánh nguy cơ tim mạch, hội chứng chuyển hóa và tình trạng tổn thương cơ quan đích nếu có.
Nhóm trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ (thừa cân, hút thuốc, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường) nên cân nhắc điện tâm đồ, siêu âm tim hoặc siêu âm ổ bụng theo tư vấn bác sĩ. Phụ nữ có thể bổ sung tầm soát ung thư cổ tử cung (Pap smear hoặc HPV test) và ung thư vú; nam giới trung niên có thể được tư vấn xét nghiệm PSA khi cần thiết.
Sau Tết, một số chỉ số dễ biến động là đường huyết, men gan và mỡ máu do thay đổi ăn uống, sử dụng rượu bia nhiều hơn bình thường. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị không nên làm xét nghiệm quá sớm khi cơ thể chưa trở lại nhịp sinh hoạt ổn định; thời điểm phù hợp thường sau 1-2 tuần điều chỉnh lối sống.
Kiểm tra sức khỏe đầu năm không chỉ để “xem mình có bệnh gì”, mà quan trọng hơn là đánh giá nguy cơ và xây dựng kế hoạch dự phòng dài hạn: điều chỉnh dinh dưỡng, tăng vận động, kiểm soát cân nặng và tái khám theo lịch. Chủ động theo dõi các chỉ số sức khỏe là cách giảm thiểu nguy cơ bệnh mạn tính trong tương lai, thay vì chỉ tìm đến cơ sở y tế khi đã xuất hiện triệu chứng.
