Hiện nay, các bệnh lý cột sống như thoái hóa, vẹo cột sống, hẹp ống sống thắt lưng đa tầng, thoát vị đĩa đệm… không chỉ phổ biến ở người cao tuổi mà còn gia tăng ở người trẻ.
Chia sẻ bên lề Hội nghị khoa học thường niên Hội Phẫu thuật Cột sống Việt Nam kết hợp khóa đào tạo phẫu thuật cột sống châu Á – Thái Bình Dương diễn ra trong 3 ngày từ 16-18/4, PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật cột sống (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – Hà Nội), cho biết tương tự lão hóa, quá trình thoái hóa cột sống diễn ra tự nhiên, thường khi ảnh hưởng đến chức năng mới biểu hiện triệu chứng (đau, mỏi…).
Nghề nghiệp và thói quen ngồi ảnh hưởng trực tiếp đến bệnh lý (như lái xe đường dài, người hay bê vác, dân văn phòng, thợ may…) do những vi chấn thương lặp lại, tích lũy trong thời gian dài gây áp lực rất lớn lên đĩa đệm.
Do đó, để cột sống không bị ảnh hưởng bởi nghề nghiệp, bác sĩ Sơn khuyến cáo người dân tập thể dục, khởi động cho vùng cột sống và khớp khoảng 5-10 phút trước giờ làm việc giúp giãn dây chằng và bao khớp, đồng thời cần thay đổi tư thế liên tục trong quá trình ngồi làm việc. Sau giờ làm việc, áp dụng thêm bài tập đó sẽ tránh co cơ, mỏi mệt.
Vị chuyên gia đặc biệt lưu ý cần giữ tư thế ngồi thẳng lưng giúp hạn chế tối đa lực tác động lên đĩa đệm, tránh ngồi chúi về trước (gù lưng) khiến lực dồn lên nhân nhầy, bao xơ phía sau rất lớn. Đây là nguyên nhân gây rách bao xơ, thoát vị.
Với những người mắc bệnh lý cột sống (thoái hóa, thoát vị nhẹ), bác sĩ Sơn khuyên nếu buộc phải bê vác vật nặng tuyệt đối không được cúi xuống mà nên khuỵ chân, hạ từ từ thân người. “Khi cúi xuống, lực tác động lên cột sống sẽ tăng từ 200 đến 300%, rất nguy hiểm, gây rách bao xơ to hơn, gây thoát vị, chèn ép phải phẫu thuật”, bác sĩ Sơn nhấn mạnh.
Bệnh lý thoái hóa cột sống nếu điều trị nội khoa và phục hồi chức năng không hiệu quả, bệnh nhân buộc phải phẫu thuật. Tại Trung tâm Phẫu thuật Cột sống, bác sĩ Sơn cho biết mỗi năm các thầy thuốc phẫu thuật cho khoảng 6.500 ca, đa số từ 40 tuổi trở lên. Những xu hướng điều trị mới nhất trong phẫu thuật cột sống đang được áp dụng tại đây như nội soi, ít xâm lấn, ứng dụng robot và hệ thống định vị… giúp bệnh nhân sớm trở lại cuộc sống thường nhật.
Bác sĩ Sơn cảnh báo tình trạng nhiều người đau lưng, cột sống hay xương khớp thường tìm đến cách tiêm corticoid giúp giảm đau nhanh chóng vẫn diễn ra phổ biến. Theo vị chuyên gia, việc tiêm này là con dao hai lưỡi, cần phải chỉ định y khoa rất chặt chẽ. “Cần hạn chế tối đa việc tiêm này, đặc biệt tránh ở bệnh nhân tiểu đường”, bác sĩ Sơn cho biết.
