Theo thông tin từ Bộ Y tế ngày 22/4, hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Dân số đã được gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, dự kiến trình Chính phủ trong tháng 4.
3 nhóm phụ nữ được hỗ trợ tài chính
Điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định, Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ tài chính khi sinh con cho 3 nhóm phụ nữ, mức tối thiểu là 2 triệu đồng/trường hợp, gồm: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế (2,1 con); Phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Một phụ nữ tại tỉnh/thành có mức sinh thấp dưới mức sinh thay thế hay thuộc dân tộc thiểu số rất ít người sẽ được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng mỗi lần sinh con. Nếu sinh 2 con, 3 con, người mẹ sẽ được hưởng tổng cộng lần lượt 4 triệu và 6 triệu đồng.
Trường hợp người phụ nữ sinh con đồng thời thuộc các nhóm đối tượng trên thì được hưởng đủ các chế độ hỗ trợ tương ứng.
Trả lời VietNamNet ngày 22/4, đại diện Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết điều này có nghĩa một người thuộc dân tộc thiểu số rất ít người, sống tại tỉnh/thành có mức sinh thấp, sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ được nhận 6 triệu đồng trong 1 lần.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, dự kiến tổng kinh phí cho khoản hỗ trợ trên là hơn 1.800 tỷ đồng/năm, do ngân sách địa phương bảo đảm. Dự thảo cho phép HĐND cấp tỉnh quy định mức hỗ trợ cao hơn. Việc chi trả (bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản) dự kiến do UBND cấp xã thực hiện.
Trên thực tế, một số địa phương đã thực hiện chính sách hỗ trợ tài chính phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Có nơi đang áp dụng hỗ trợ cao hơn mức Bộ Y tế đề xuất. Ví dụ, TPHCM – nơi nhiều năm là địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước, hiện hỗ trợ 3-5 triệu đồng. Đến nay, tổng cộng đã có gần 9.000 người được nhận, bao gồm một số trường hợp thuộc khu vực sáp nhập từ Bà Rịa – Vũng Tàu và Bình Dương.
Dự kiến, nếu được thông qua, các quy định trong dự thảo Nghị định này sẽ có hiệu lực từ 1/7.
Nếu tiếp tục giảm sinh, 25 năm nữa dân số bắt đầu tăng trưởng âm
Tại Việt Nam, xu hướng mức sinh trên toàn quốc giảm thấp dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ (2021) xuống 1,91 con/phụ nữ (2024) và 1,93 con/phụ nữ (2025). Xu hướng giảm sinh đã lan rộng ra nhiều nơi.
Theo dự báo, kịch bản “tồi tệ” có thể xảy ra nếu mức sinh tiếp tục giảm thấp. Theo đó, đến năm 2036 Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng, năm 2044 lực lượng trong độ tuổi lao động bắt đầu suy giảm, năm 2051 dân số sẽ bắt đầu tăng trưởng âm và đến cuối thời kỳ dự báo (2069-2074) mức giảm bình quân tương đương 461 nghìn người/năm.
Do đó, các chính sách khuyến khích sinh con đang được tích cực xem xét, áp dụng.
Chia sẻ với VietNamNet về việc hỗ trợ tài chính này, GS.TS Giang Thanh Long, chuyên gia cao cấp về dân số và phát triển của Đại học Kinh tế quốc dân (Hà Nội), đánh giá đây là biện pháp mang tính động viên về tinh thần, thể hiện sự quan tâm của địa phương, còn thực tế quyết định sinh thêm một đứa con không phụ thuộc vào số tiền hỗ trợ này.
