Nhảy lò cò với một chân sưng như chân voi đến viện
BSCKII Nguyễn Quang Anh, Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội cho biết, tại Đơn nguyên Phục hồi chức năng Thể thao, Chấn thương, Chỉnh hình, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận nhiều vận động viên phong trào đến khám, đặc biệt là những người chơi pickleball và bóng đá.
Hầu hết các bệnh nhân xuất hiện tình trạng căng cứng, đau nhức ở vùng đùi, bắp chân hoặc thắt lưng sau khi vận động. Họ đều cho rằng đây chỉ là phản ứng bình thường của cơ thể sau tập luyện nên tự xử lý tại nhà nhưng không ít trường hợp chấn thương cơ nghiêm trọng.
Điển hình là nam bệnh nhân 35 tuổi (Hà Nội) đang được điều trị tại khoa. Bệnh nhân phải nhảy lò cò vì bắp chân phải sưng phù to như chân voi, đau cứng.
Trước đó, trong lúc rướn người cứu một pha bóng pickleball, anh bất ngờ cảm thấy bắp chân nhói lên như bị ai ném đá trúng.
Nghĩ rằng chỉ là chuột rút hoặc căng cơ thông thường, anh ra sân nghỉ ngơi một lát rồi quay lại chơi. Buổi tối, khi anh về nhà, tình trạng đau ngày càng tăng. Anh xoa bóp bằng dầu nóng, sử dụng máy massage để “làm mềm cơ”.
Sáng hôm sau, chân bệnh nhân sưng to bất thường, bầm tím lan rộng, không thể chạm gót xuống đất. Kết quả thăm khám cho thấy, anh bị rách bán phần cơ sinh đôi cẳng chân, không phải mỏi cơ đơn thuần.
Theo bác sĩ Quang Anh, việc cố gắng chơi tiếp và xoa bóp bằng dầu nóng trong giai đoạn cấp tính đã làm giãn mạch, tăng chảy máu trong cơ, khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn, hình thành ổ viêm sưng nề lớn.
Không phải cơn đau nào cũng vô hại
Bác sĩ Quang Anh nhấn mạnh, người chơi cần phân biệt rõ giữa đau mỏi cơ thông thường và đau do chấn thương.
Với đau mỏi cơ sinh lý, cảm giác đau thường âm ỉ, xuất hiện sau 12-24 giờ sau vận động. Cơn đau thường xuất hiện đối xứng hai bên cơ thể, như cả hai bắp chân hoặc hai bên đùi. Tình trạng này sẽ cải thiện khi vận động nhẹ nhàng hoặc chườm ấm sau khoảng 48 giờ.
Ngược lại, đau do chấn thương thường xuất hiện đột ngột ngay trong lúc thực hiện động tác. Người bệnh cảm thấy đau nhói, chói gắt tại một điểm hoặc một bên cụ thể, kèm theo các dấu hiệu như sưng nề, bầm tím, tụ máu và mất khả năng chịu lực, ngay cả khi vận động nhẹ cũng gây đau dữ dội.
Nếu chấn thương cơ không được đánh giá và phục hồi đúng cách, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ xơ hóa cơ. Khi đó, vết rách tự lành không kiểm soát sẽ tạo thành mô sẹo xơ cứng, làm giảm độ đàn hồi tự nhiên của cơ.
Không chỉ vậy, cơ bị tổn thương sẽ yếu đi, làm tăng nguy cơ tái phát chấn thương ngay cả với những vận động nhẹ trong tương lai. Tình trạng đau kéo dài còn khiến người bệnh thay đổi tư thế vận động, dồn lực sang bên lành, lâu dần gây mất cân bằng sinh cơ học.
“Hệ quả là các vấn đề thứ phát như thoái hóa khớp gối, lệch vẹo cột sống thắt lưng có thể xuất hiện, thậm chí buộc người chơi phải từ bỏ thể thao sớm. Vì vậy, nếu tình trạng căng cứng cơ kéo dài trên 72 giờ hoặc cơn đau xuất hiện đột ngột kèm sưng, bầm tím, người bệnh cần nghỉ ngơi ngay. Đồng thời, họ cần áp dụng nguyên tắc sơ cứu RICE (nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép, kê cao) và đến cơ sở y tế chuyên khoa để được điều trị kịp thời”, bác sĩ Quang Anh nhấn mạnh.
– Khởi động đúng cách: Dành 10–15 phút trước khi chơi để xoay khớp, chạy bước nhỏ, giúp làm nóng cơ và tăng độ linh hoạt.
– Hạ nhiệt sau vận động: Không nên ngồi nghỉ ngay sau khi chơi. Hãy đi bộ nhẹ và thực hiện các động tác giãn cơ để cơ thể hồi phục dần.
– Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Uống đủ nước, bổ sung điện giải như natri, kali, magie để hạn chế chuột rút. Đồng thời, ưu tiên thực phẩm giàu protein và omega-3 để hỗ trợ tái tạo cơ.
– Lắng nghe cơ thể: Tăng cường độ tập luyện từ từ, tránh tập quá sức, đặc biệt với người mới bắt đầu.
Người đàn ông 30 tuổi bị tai nạn giao thông dẫn đến chấn thương sọ não nặng, hôn mê sâu với điểm Glasgow chỉ còn 5, nguy cơ tử vong cao nếu không được phẫu thuật kịp thời.
Theo các chuyên gia, nhiều bệnh viện tuyến tỉnh và khu vực hiện đã thực hiện được phẫu thuật chấn thương sọ não. Tuy nhiên, kiểm soát nhiễm khuẩn thần kinh sau mổ vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Trẻ được đưa vào cấp cứu trong tình trạng suy giảm ý thức nặng. Các bác sĩ kích hoạt quy trình “báo động đỏ”, huy động đồng thời nhiều chuyên khoa phối hợp xử trí cho bệnh nhi.
