Trong điều trị đột quỵ, “thời gian là não” – mỗi giây chậm trễ, hàng chục nghìn tế bào não có thể bị tổn thương không hồi phục. Theo BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, bên cạnh việc nhận biết sớm dấu hiệu, kỹ năng sơ cứu ban đầu của người thân đóng vai trò then chốt trong giai đoạn chờ nhân viên y tế tiếp cận.
Những việc cần làm ngay
Khi phát hiện người nghi ngờ đột quỵ với các dấu hiệu theo nguyên tắc FAST (méo miệng, yếu tay chân, nói ngọng), cần bình tĩnh và thực hiện đúng các bước sau:
Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Khi gọi, cần thông báo rõ “có người nghi bị đột quỵ” để lực lượng cấp cứu chuẩn bị phương án phù hợp. Nếu tự đưa đi viện, cần đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị điều trị đột quỵ.
Đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn. Nếu còn tỉnh, cho bệnh nhân nằm nghỉ, kê cao đầu khoảng 30 độ. Nếu hôn mê hoặc nôn, đặt bệnh nhân nằm nghiêng để tránh sặc.
Theo dõi và ghi nhớ thời điểm khởi phát. Thời gian xuất hiện triệu chứng đầu tiên là thông tin rất quan trọng, giúp bác sĩ quyết định các biện pháp điều trị đặc hiệu trong “thời gian vàng”.
Đảm bảo thông thoáng đường thở. Nới lỏng quần áo, tháo răng giả (nếu có), lau sạch đờm dãi hoặc chất nôn trong khoang miệng.
Những sai lầm tuyệt đối tránh
BSCKII Nguyễn Tiến Dũng cảnh báo, nhiều thói quen sai lầm có thể khiến người bệnh mất cơ hội sống:
Không cho bệnh nhân ăn, uống hoặc dùng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc hạ huyết áp.
Không tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc.
Không châm cứu, chích máu đầu ngón tay vì không có tác dụng điều trị đột quỵ.
Không chờ bệnh nhân “tự hồi lại” khi triệu chứng có thể tiến triển rất nhanh.
Không tự lái xe máy chở bệnh nhân; trong trường hợp không có xe cấp cứu, nên di chuyển bằng ô tô hoặc taxi.
Theo chuyên gia, sơ cứu đúng cách tại nhà giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nặng. Người dân cần ghi nhớ nguyên tắc: Bình tĩnh – Đặt tư thế an toàn – Gọi cấp cứu – Ghi nhớ thời điểm khởi phát để bảo vệ tính mạng người bệnh.
