TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, một bát phở trung bình chứa khoảng 400-500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể cung cấp từ 2,5 đến 5g muối, tương đương 1.000-2.000mg natri.
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo, người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần uống hết nước của một bát phở vào buổi sáng, cơ thể đã gần như chạm ngưỡng tối đa lượng muối cho cả ngày.
“Đáng chú ý, vị mặn của nước phở thường bị che lấp bởi vị ngọt từ xương ninh và các chất điều vị. Điều này khiến nhiều người không cảm nhận được độ mặn thực sự, từ đó vô tình nạp quá nhiều muối mà vẫn thấy vừa miệng”, Tiến sĩ Giang cảnh báo.
Không chỉ dừng lại ở hàm lượng natri cao, nước dùng phở còn chứa nhiều yếu tố có thể gây áp lực lên quá trình chuyển hóa nếu tiêu thụ thường xuyên.
Trước hết là nguy cơ tăng acid uric cho người sử dụng. Nước hầm xương trong nhiều giờ có thể giải phóng lượng lớn purin, chất liên quan trực tiếp đến việc hình thành acid uric trong cơ thể. Nhiều nghiên cứu dịch tễ đã chỉ ra rằng chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gout.
Bên cạnh đó, nước dùng còn chứa chất béo bão hòa từ tủy và mỡ xương. Những chất này có thể làm tăng cholesterol xấu trong máu, từ đó góp phần hình thành mảng xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch cho người lạm dụng.
Một yếu tố khác ít được chú ý là khả năng tích lũy kim loại nặng. Tiến sĩ Giang dẫn giải một số nghiên cứu cho thấy nước hầm xương có thể chứa vi lượng chì và các kim loại khác giải phóng từ xương động vật. Dù các chất ở nồng độ thấp nhưng việc tiêu thụ lặp lại trong thời gian dài có thể dẫn đến tích lũy sinh học trong cơ thể.
Theo các chuyên gia, những tác động này không gây hậu quả ngay lập tức nhưng chính tần suất sử dụng mới là vấn đề đáng lo ngại. Dư thừa natri kéo dài là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Giang lưu ý, điều này không có nghĩa cần loại bỏ hoàn toàn phở khỏi thực đơn. Người dân vẫn có thể thưởng thức món ăn này nếu điều chỉnh cách ăn hợp lý.
“Một trong những nguyên tắc quan trọng là không nên húp cạn nước dùng. Thay vào đó, chỉ nên ăn phần cái như bánh phở, thịt, rau và nếm một lượng nhỏ nước để cảm nhận hương vị. Việc tăng cường rau xanh ăn kèm cũng bổ sung chất xơ và kali, yếu tố hỗ trợ đào thải bớt natri ra khỏi cơ thể.
Đồng thời, cần hạn chế thêm các loại gia vị như nước mắm, bột canh khi nước dùng đã đủ đậm đà, đặc biệt người dân cũng không nên ăn phở hoặc bún liên tục mỗi ngày. Có thể xen kẽ bằng các bữa sáng nhẹ hơn như ngũ cốc, khoai lang hoặc những món ít nước dùng mặn”, Tiến sĩ Giang nói.
Những nhóm đối tượng cần thận trọng khi dùng nước phở:
– Người bị tăng huyết áp
– Người mắc bệnh tim mạch
– Bệnh nhân suy thận
– Người bị gout hoặc có nồng độ acid uric cao
– Người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém.
Tết là thời điểm sum vầy nhưng cũng là lúc nhiều người phải đối mặt với tình trạng đầy bụng, khó tiêu, tăng cân và uể oải kéo dài. Trong đó có 3 nhóm người cần thận trọng.
Theo thống kê nhiều năm, hơn 80% ca ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết xuất phát từ những món ăn rất quen thuộc, ai cũng từng ăn và được coi là “an toàn” trong mâm cơm ngày lễ.
