Tỉnh ngủ giữa đêm do khó thở là bệnh gì?

Trả lời:

Khó thở sau khi tập thể dục hoặc hoạt động gắng sức là bình thường. Song khó thở đột ngột, khoảng một hoặc hai giờ sau khi ngủ, khiến bạn phải thức dậy giữa đêm, ngồi thẳng khoảng 10-15 phút mới thở lại thoải mái có thể là biểu hiện của chứng khó thở kịch phát về đêm (Paroxysmal Nocturnal Dyspnea – PND). Kịch phát nghĩa là cơn khó thở diễn ra đột ngột nhưng biến mất nhanh chóng, khác với khó thở cấp tính từ vài giờ đến vài ngày. Khó thở mạn tính kéo dài hàng tuần.

Khó thở kịch phát về đêm có thể kèm ho, thở có tiếng khò khè, tim đập nhanh nên thường sợ hãi, lo lắng. Một số người cần đi tới nơi thoáng khí hoặc mở cửa sổ để thấy an toàn hơn, không dám ngủ trở lại hoặc chỉ yên tâm khi ngủ ngồi. Các bệnh lý thường gây khó thở kịch phát về đêm là suy tim sung huyết, tăng huyết áp động mạch phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, phù phổi, bệnh Parkinson, béo phì, rối loạn tâm lý hoặc ngưng thở khi ngủ.

Bạn cần đi khám để được chẩn đoán đúng bệnh. Bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp, cân nặng, nghe tim phổi, chụp X-quang ngực, cộng hưởng từ MRI hoặc cắt lớp CT để phát hiện bệnh lý phổi. Xét nghiệm máu, siêu âm tim, điện tim đồ được chỉ định để sàng lọc bệnh về tim, nhất là tình trạng suy tim sung huyết.

Điều trị đúng bệnh sẽ giảm khó thở kịch phát về đêm, giúp bạn ngủ ngon hơn, bớt lo lắng và sợ hãi. Ví dụ, bệnh nhân COPD hoặc phù phổi, có dịch phổi có thể dùng liệu pháp oxy, thở máy, lợi tiểu. Bệnh nhân suy tim có thể được kê thuốc chẹn beta, thuốc lợi tiểu, thuốc tăng cường khả năng co bóp của cơ tim. Người bệnh hen suyễn dùng thuốc hoặc corticosteroid dạng hít để kiểm soát triệu chứng ban đêm. Duy trì sống lành mạnh, thường xuyên tập thể dục, không hút thuốc lá, hạn chế uống bia rượu, cải thiện chế độ ăn uống, quản lý căng thẳng giúp giảm khó thở kịch phát về đêm.

ThS.BS Lê Thị Hồng Thắm
Khoa Hô hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội