Tập đoàn Toyota vừa thông báo kế hoạch cắt giảm khoảng 83.000 xe sản xuất dành cho thị trường nước ngoài từ nay đến tháng 11/2026, trong bối cảnh xung đột tại Iran tiếp tục leo thang và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ.
Thông tin được Toyota gửi tới các nhà cung ứng trong tuần này. Theo hãng xe Nhật Bản, giá nhiên liệu tăng mạnh cùng nhu cầu tiêu thụ ô tô suy yếu tại khu vực Trung Đông là hai nguyên nhân chính dẫn tới quyết định điều chỉnh sản lượng.
Mẫu crossover đô thị RAV4 là một trong những cái tên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Đây vốn là dòng xe xuất khẩu mũi nhọn của Toyota tại nhiều thị trường lớn, do đó việc điều chỉnh tiến độ sản xuất dòng xe này sẽ tác động không nhỏ đến chuỗi cung ứng xe toàn cầu của hãng trong nửa cuối năm.
Không chỉ RAV4, hàng loạt mẫu xe sử dụng hệ cấu trúc khung gầm toàn cầu Innovative International Multi-purpose Vehicle (IIMV) cũng nằm trong diện cắt giảm khối lượng sản xuất. Các dòng xe quen thuộc thuộc nhóm này bao gồm xe bán tải Toyota Hilux, mẫu SUV cỡ trung Toyota Fortuner và dòng SUV địa hình mới ra mắt Toyota Land Cruiser FJ.
Bên cạnh các dòng xe đa dụng và SUV, phân khúc xe gia đình và xe thương mại cỡ nhỏ cũng ghi nhận sự điều chỉnh tương tự. Toyota xác nhận sẽ giảm mục tiêu sản lượng đối với hai mẫu xe hatchback và wagon là Toyota Probox cùng Toyota Corolla Touring trong giai đoạn này.
Theo dữ liệu từ Nikkei Asia, trước khi ra thông báo này, Toyota đã chủ động cắt giảm khoảng 40.000 xe xuất khẩu sang khu vực Trung Đông tại các nhà máy nội địa Nhật Bản trong giai đoạn tháng 3 và tháng 4 vừa qua. Bước sang tháng 5/2026, hãng tiếp tục phải tạm dừng hoạt động một dây chuyền tại nhà máy Tsutsumi (tỉnh Aichi) trong hai ngày, đồng thời ngắt tiến độ một dây chuyền khác tại cơ sở Gifu Auto Body trong một ngày.
Ông Takanori Azuma, Giám đốc tài chính của Toyota cho biết, khu vực Trung Đông thường tiêu thụ khoảng 500.000 đến 600.000 xe xuất khẩu của hãng mỗi năm. Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn logistics trầm trọng hiện tại dự kiến sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực tới gần một nửa sản lượng kể trên.
Mặc dù gặp rào cản lớn tại thị trường Trung Đông, tổng sản lượng dự kiến của cả hai thương hiệu Toyota và Lexus trong năm tài chính này vẫn được kỳ vọng đạt trên 10 triệu xe, duy trì mức tăng trưởng nhẹ khoảng 1%. Dù vậy, áp lực chi phí vận tải và giá nguyên vật liệu tăng cao do chiến sự đã khiến dự báo lợi nhuận ròng hợp nhất của tập đoàn giảm 22%, xuống còn 3.000 tỷ Yên (tương đương gần 18,9 tỷ USD). Ban lãnh đạo hãng cũng lưu ý kết quả tài chính có thể diễn biến tiêu cực hơn nếu bất ổn địa chính trị kéo dài.
Không riêng Toyota, nhiều hãng xe Nhật Bản khác cũng đang phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh trước biến động địa chính trị toàn cầu.
Điển hình là trường hợp của Nissan khi hãng này vừa quyết định chuyển hướng lô hàng khoảng 1.400 chiếc SUV cỡ lớn Nissan Patrol vốn sản xuất riêng cho thị trường Trung Đông sang Mỹ. Số phương tiện này sẽ được điều chỉnh thiết kế kỹ thuật và đổi tên thành Nissan Armada để phân phối tại thị trường Bắc Mỹ.
Những bước đi linh hoạt của các hãng xe lớn cho thấy năng lực phản ứng nhanh trước các biến động về chiến sự, chi phí logistics và giá dầu đang trở thành yếu tố sống còn của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.
TH (Otoxemay)
