Trong nỗ lực kiểm soát rác thải công nghệ và bảo vệ nguồn tài nguyên chiến lược, Chính phủ Trung Quốc vừa ban hành quy định mới đầy nghiêm ngặt về việc tái chế pin xe điện.
Theo đó, bắt đầu từ ngày 1/4/2026, các bộ pin khi thải loại bắt buộc phải đi kèm theo phương tiện, tuyệt đối không được phép tháo rời tự phát. Đây là bước đi quyết liệt nhằm chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng và xử lý rác thải năng lượng tại quốc gia sản xuất xe điện lớn nhất thế giới này.
Chấm dứt thời kỳ tháo dỡ pin tự phát đầy rủi ro
Trước đây, hoạt động tái chế pin tại Trung Quốc thường xuyên gặp phải những “điểm nghẽn” về an toàn và môi trường. Việc tháo dỡ thủ công không đúng quy trình không chỉ tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ mà còn gây ô nhiễm nguồn nước và đất do các hóa chất độc hại rò rỉ. Đặc biệt, khi pin xe điện ngày càng có dung lượng lớn và được tích hợp sâu vào khung gầm, việc tách rời chúng đòi hỏi kỹ thuật phức tạp mà các cơ sở nhỏ lẻ không thể đáp ứng. Quy định mới buộc pin phải nằm nguyên vẹn trên xe khi thải bỏ sẽ giúp kiểm soát chặt chẽ “đường đi” của pin, đảm bảo chúng được đưa đến đúng các cơ sở tái chế chuyên dụng thay vì bị tuồn ra thị trường đen.
Quản lý toàn bộ vòng đời bằng mã định danh quốc gia
Để tháo gỡ những bất cập hệ thống, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) đã chính thức thiết lập nền tảng thông tin quốc gia để theo dõi toàn bộ vòng đời của mỗi bộ pin. Mỗi viên pin sản xuất ra sẽ được gắn một mã định danh theo tiêu chuẩn quốc gia GB/T 34014. Mã số này cho phép cơ quan quản lý truy xuất nguồn gốc từ khâu sản xuất, bán hàng, sửa chữa cho đến khi bị tháo dỡ và tái chế. Các nhà sản xuất và đơn vị nhập khẩu hiện bị buộc phải nộp đầy đủ dữ liệu kỹ thuật và quy trình tháo dỡ trong vòng 6 tháng sau khi sản phẩm được cấp chứng nhận, tạo nên một “hệ sinh thái” dữ liệu minh bạch và xuyên suốt.
Mở rộng trách nhiệm tái chế và tiềm năng thị trường tỷ đô
Điểm mới của quy định lần này là việc mở rộng trách nhiệm không chỉ với hãng sản xuất pin mà cả các doanh nghiệp kinh doanh xe năng lượng mới. Các đơn vị này phải thiết lập hệ thống trạm thu hồi tại các khu vực tiêu thụ lớn và công khai thông tin liên hệ cho khách hàng. Chỉ những doanh nghiệp được cấp phép mới được tham gia vào quy trình xử lý tổng hợp, ngăn chặn tình trạng pin thải loại bị xử lý ngoài hệ thống chính thức. Với dự báo lượng pin thải loại có thể đạt mức 1 triệu tấn vào năm 2030, thị trường tái chế tại đây đang trở thành “mỏ vàng” với quy mô lên tới 78 tỷ USD vào năm 2025, dẫn đầu bởi những tên tuổi như Brunp Recycling (thuộc CATL).
Chiến lược kiểm soát tài nguyên thứ cấp bền vững
Việc siết chặt quản lý không chỉ đơn thuần là bài toán môi trường mà còn là chiến lược kiểm soát tài nguyên của Trung Quốc. Công nghệ hiện tại đã cho phép các doanh nghiệp nước này thu hồi tới 99,6% các kim loại quý hiếm như nickel, cobalt, mangan và 96,5% lithium từ pin cũ. Bằng cách buộc pin phải được tái chế tập trung và chuyên nghiệp, Trung Quốc đang biến rác thải thành nguồn nguyên liệu thứ cấp quan trọng, giảm sự phụ thuộc vào khai thác khoáng sản tự nhiên. Đây là bước chuyển mình từ giai đoạn phát triển nóng sang quản lý bền vững, củng cố vị thế dẫn đầu của quốc gia này trong cuộc cách mạng xe điện toàn cầu.
TH (Tuoitrethudo)
