VETC tổ chức Hội nghị Phát triển hệ sinh thái sạc mở, quy tụ các đơn vị vận hành trạm sạc (CPO), hãng xe, doanh nghiệp vận tải, nhà đầu tư hạ tầng và các đối tác công nghệ trong chuỗi giá trị xe năng lượng mới.
Hội nghị tập trung thảo luận bài toán liên thông giữa các mạng lưới thông qua eRoaming – giải pháp cho phép người dùng tiếp cận và sử dụng trạm sạc của nhiều nhà vận hành thông qua một nền tảng kết nối chung.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh quá trình điện hóa giao thông tại Việt Nam đang tăng tốc. Dữ liệu trên hệ thống VETC cho thấy tỷ trọng xe năng lượng mới trong số phương tiện đăng ký tài khoản giao thông tăng từ 0,2% năm 2022 lên 28,9% trong 6 tháng đầu năm 2026. Riêng nhóm xe ô tô con, xe du lịch, tỷ trọng này đạt 57,56% trong cùng kỳ.
Sự thay đổi nhanh về cơ cấu phương tiện kéo theo yêu cầu tương ứng đối với hệ sinh thái phục vụ. Hạ tầng sạc không chỉ cần mở rộng về số lượng mà còn phải đáp ứng tốt hơn nhu cầu tìm kiếm, vận hành, thanh toán và sử dụng xuyên mạng lưới.
Từ mở rộng hạ tầng đến bài toán liên thông
Những năm gần đây, ngày càng nhiều hãng xe, nhà đầu tư và đơn vị vận hành tham gia phát triển hạ tầng sạc. Sự đa dạng của các mạng lưới giúp tăng độ phủ và tạo thêm lựa chọn cho người dùng, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán phân mảnh khi mỗi hệ thống có thể vận hành trên một nền tảng, ứng dụng và phương thức thanh toán riêng.
Với người dùng, một hành trình sạc có thể bao gồm nhiều bước: tìm trạm, kiểm tra tình trạng khả dụng, tìm đường, kích hoạt và thanh toán. Với các CPO, đầu tư trạm sạc mới chỉ là bước đầu; hiệu quả khai thác còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận khách hàng và tỷ lệ sử dụng hạ tầng.
Theo ông Hồ Quang Minh – Chủ tịch Hội Net Zero Việt Nam – Châu Á HCM SME (VANZA), quá trình điện hóa giao thông cần được nhìn nhận trong tổng thể chuyển dịch xanh, trong đó hạ tầng giao thông và năng lượng cần được phát triển đồng bộ. “Chuyển đổi sang phương tiện năng lượng mới không chỉ là câu chuyện thay đổi phương tiện, mà còn là quá trình hình thành một hệ sinh thái mới. Hạ tầng sạc có khả năng kết nối và được khai thác hiệu quả sẽ là một trong những điều kiện quan trọng để quá trình chuyển đổi này diễn ra thuận lợi hơn.”
Từ góc độ doanh nghiệp trực tiếp đầu tư và vận hành hạ tầng, ông Nguyễn Đình Hòa – Giám đốc Phát triển Kinh doanh EBOOST cho rằng hiệu quả của trạm sạc không chỉ nằm ở số lượng trụ được đưa vào hoạt động. “Đối với một đơn vị vận hành trạm sạc, bài toán không dừng lại ở việc đầu tư và đưa trạm vào hoạt động. Quan trọng hơn là làm thế nào để hạ tầng đó được sử dụng hiệu quả, có lưu lượng khách hàng ổn định và có thể phát triển bền vững cùng thị trường.”
eRoaming – lớp kết nối giữa các mạng lưới
Đây cũng là bài toán mà eRoaming hướng tới giải quyết. Có thể hiểu đơn giản, eRoaming tạo lớp kết nối giữa các mạng lưới, cho phép người dùng tiếp cận và sử dụng trạm sạc của nhiều nhà vận hành thông qua một nền tảng chung, thay vì phải thiết lập một hành trình riêng với từng mạng lưới.
Với VETC Trạm sạc, người dùng có thể tìm kiếm các điểm sạc thuộc nhiều CPO, kiểm tra tình trạng khả dụng, được dẫn đường, kích hoạt phiên sạc và thanh toán trên cùng một nền tảng.
Để đảm bảo trải nghiệm xuyên suốt, nền tảng cần khả năng trao đổi dữ liệu với hệ thống của từng CPO, từ thông tin vị trí, trạng thái trụ sạc đến xác thực người dùng, quản lý phiên sạc, thanh toán và đối soát.
VETC lựa chọn cách tiếp cận theo các chuẩn kết nối mở như OCPI 2.2.1 và Open API, đóng vai trò là lớp liên thông giữa các hệ thống. Theo đó, CPO vẫn sở hữu và vận hành hạ tầng, chủ động về thương hiệu và chính sách kinh doanh, trong khi nền tảng kết nối bổ sung khả năng tiếp cận người dùng và hỗ trợ các nghiệp vụ chung.
Đối với eRoaming, yêu cầu không chỉ là kết nối được giữa các hệ thống mà còn phải duy trì khả năng vận hành ổn định khi quy mô tăng lên. Nền tảng hiện được thiết kế với độ sẵn sàng 99,9%, thời gian phản hồi API dưới 500 mili giây, cập nhật trạng thái trạm gần thời gian thực, cơ chế đối soát tự động, môi trường kiểm thử riêng và hệ thống giám sát 24/7.
Theo ông Trần Nguyễn Ngọc Thành – Tổng Giám đốc VETC Digital, đơn vị triển khai VETC Trạm sạc: “Tương lai của hạ tầng sạc không chỉ nằm ở việc xây thêm. Tương lai nằm ở khả năng kết nối những gì chúng ta cùng xây dựng.”
Buổi trao đổi cũng có sự tham gia chia sẻ từ ông Lý Hữu Lợi – Head of IT ESKY Corp và ông Trịnh Trung – Giám đốc Smart Charge, với các góc nhìn về yêu cầu kết nối công nghệ và quản lý hạ tầng khi thị trường trạm sạc ngày càng mở rộng. Các ý kiến tại hội nghị nhấn mạnh tầm quan trọng của khả năng tương tác giữa các hệ thống, tận dụng hạ tầng hiện có và ứng dụng công nghệ quản lý, kết nối để nâng cao hiệu quả đầu tư, vận hành cũng như tạo trải nghiệm thuận tiện, thống nhất hơn cho người sử dụng.
Hơn 350 trụ sạc đã kết nối vào hệ sinh thái VETC
Sau 2 tháng triển khai, VETC Trạm sạc đã kết nối 7 đối tác với hơn 350 trụ sạc trên toàn quốc. Theo phạm vi thống kê của VETC, các hệ thống đã kết nối chiếm trên 50% mạng lưới trạm sạc đa thương hiệu, với sự tham gia của ChargeLink, EBOOST, ESKY, Ford Việt Nam, Rabbit EVC, SmartCharge và EV Charge.
Kết quả bước đầu cho thấy eRoaming đang từng bước hình thành mạng lưới thực tế giữa các hệ thống vận hành độc lập. Khi có thêm một CPO tham gia, người dùng có thêm lựa chọn; mạng lưới rộng hơn tạo thêm cơ hội tiếp cận khách hàng cho các CPO và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng. Với các doanh nghiệp vận tải, logistics và đội xe, khả năng kết nối xuyên CPO cũng có thể giúp mở rộng phạm vi tiếp cận hạ tầng và giảm sự phân tán trong quản lý giao dịch sạc.
Hiện nền tảng VETC phục vụ khoảng 5 triệu khách hàng thường xuyên và xử lý gần 2 triệu giao dịch mỗi ngày. VETC định hướng tiếp tục mở rộng kết nối với các CPO, OEM, doanh nghiệp vận tải và các đối tác trong chuỗi giá trị xe năng lượng mới.
Mục tiêu của mô hình là tạo ra một hệ sinh thái trong đó CPO tiếp tục đầu tư và vận hành hạ tầng; hãng xe phát triển phương tiện và khách hàng; doanh nghiệp vận tải tổ chức hoạt động đội xe; các đơn vị công nghệ cung cấp giải pháp; còn nền tảng kết nối tạo khả năng tương tác giữa các hệ thống.
Khi thị trường xe năng lượng mới tiếp tục phát triển, số lượng trạm sạc vẫn là một chỉ số quan trọng. Tuy nhiên, khả năng các mạng lưới khác nhau có thể kết nối, giúp người dùng tiếp cận thuận tiện hơn và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng sẽ ngày càng trở thành một phần quan trọng trong bài toán phát triển thị trường.
Hội nghị Phát triển hệ sinh thái sạc mở là bước tiếp theo trong định hướng này, hướng tới thúc đẩy sự tham gia của nhiều chủ thể và từng bước hình thành một hệ sinh thái sạc mở, liên thông và hiệu quả hơn cho người dùng cũng như các doanh nghiệp.
TH (Otoxemay)
