Tôi bị ngưng thở khi ngủ, con trai tôi cũng được chẩn đoán mắc hội chứng này, còn con gái thì không. Có phải ngưng thở khi ngủ xảy ra ở nam giới nhiều hơn? (Thành Đông, Hà Nội)
Trả lời:
Ngưng thở khi ngủ là tình trạng ngưng hô hấp (ngưng thở) từng cơn kéo dài trên 10 giây kèm theo giảm oxy trong máu lặp lại nhiều lần trong khi ngủ. Tình trạng này ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể, nhất là các cơ quan quan trọng như não, tim mạch.
Tỷ lệ ngưng thở khi ngủ ở nam giới cao hơn rõ rệt, ước tính gấp 2-3 lần so với nữ giới. Nguyên nhân xuất phát từ sự khác biệt trong cấu trúc giấc ngủ và sinh lý hô hấp giữa hai giới. Ở cùng độ tuổi và thể trạng, phụ nữ có xu hướng ngủ sâu hơn, trải qua nhiều giai đoạn ngủ sóng chậm và ít bị gián đoạn trong đêm, duy trì hô hấp ổn định. Ngược lại, nam giới dễ xuất hiện các cơn ngưng thở ở hầu hết các giai đoạn ngủ, đặc biệt trong giấc ngủ không chuyển động mắt nhanh (NREM), khiến tần suất và mức độ ngưng thở cao đáng kể. Chính sự khác biệt này khiến các rối loạn hô hấp khi ngủ ở nam giới phổ biến và nặng nề hơn.
Bác sĩ Lan khám cho bệnh nhân. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Về mặt sinh lý, khi ngủ các cơ vùng hầu họng giãn ra làm đường thở hẹp lại, khiến luồng không khí đi qua khó khăn hơn. Ở nam giới, phản ứng co mạch ngoại vi và giảm thông khí sau mỗi lần tỉnh giấc thường mạnh hơn, khiến hoạt động hô hấp dễ bị ức chế khi ngủ lại. Khi cơ thể phản ứng với tình trạng thiếu oxy, hệ thần kinh kích thích người bệnh thức dậy để mở đường thở. Sau mỗi lần tỉnh giấc, nam giới dễ rơi vào chu kỳ giảm thông khí sâu hơn, làm cơn ngưng thở tái phát nhanh chóng. Sự mất ổn định lặp lại này khiến đường thở trên dễ sụp xuống trong suốt đêm, tạo nên vòng xoáy bệnh lý khó dứt.
Các biểu hiện của ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường. Người bệnh có thể ngáy to, ngưng thở ngắn khi ngủ hay buồn ngủ ban ngày, nhức đầu buổi sáng hoặc giảm tập trung. Phần lớn chỉ phát hiện bệnh do người thân phản ánh về tiếng ngáy hoặc hơi thở bất thường trong đêm.
Nếu nam giới mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn mức độ nặng, liệu pháp áp lực đường thở dương (PAP) là phương pháp điều trị tiêu chuẩn, giúp giữ cho đường thở luôn mở khi ngủ. Một số trường hợp nhẹ hơn có thể dùng thiết bị hỗ trợ qua miệng hoặc phẫu thuật chỉnh hình đường thở. Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục, hạn chế rượu bia và thuốc lá cũng góp phần kiểm soát hiệu quả bệnh. Chủ động tầm soát và điều trị sớm ngưng thở khi ngủ tại các cơ sở chuyên khoa hô hấp là cách bảo vệ giấc ngủ, sức khỏe tim mạch và chất lượng sống lâu dài.
Thạc sĩ, bác sĩ Thân Thị Ngọc Lan
Khoa Hô hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
| Độc giả đặt câu hỏi bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp |
