Trong y học cổ truyền, vỏ quýt khô (trần bì) là dược liệu quý giá với nhiều công dụng chữa bệnh. Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển Y dược Cổ truyền Việt Nam, trần bì sở hữu các tác dụng nổi bật như bổ tỳ, thúc đẩy lưu thông khí, xua tan ẩm ướt và làm tan đờm.
Ngày nay, y học hiện đại đang từng bước chứng minh những giá trị sức khỏe to lớn của loại dược liệu bình dị này. Phân tích hóa học cho thấy vỏ quýt khô chứa khoảng 140 hợp chất, nổi bật nhất là tinh chất flavonoid, tinh dầu dễ bay hơi và ancaloit…
Tiến sĩ Giang thông tin, các nghiên cứu báo cáo rằng chiết xuất từ vỏ quýt có khả năng chống oxy hóa, chống viêm và chống ung thư. Nhờ hương vị độc đáo cùng lợi ích sức khỏe đa dạng, trần bì được ứng dụng rộng rãi trong cả ngành thực phẩm lẫn dược phẩm, hỗ trợ điều trị các vấn đề về tim mạch, tiêu hóa, chống viêm và cải thiện hệ xương.
“Nhiều nghiên cứu dịch tễ học chứng minh mối tương quan tích cực giữa việc hấp thụ flavonoid từ họ cam quýt và sự giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch. Cả nghiên cứu trong ống nghiệm và trên cơ thể sống đều chỉ ra rằng vỏ quýt khô cùng các thành phần hoạt tính chính có thể hỗ trợ điều trị hiệu quả bệnh tim.
Sử dụng trần bì giúp cải thiện chức năng tim, giảm đáng kể tình trạng phì đại cơ tim và xơ hóa tim. Cơ chế phân tử quan trọng liên quan đến việc kích hoạt tế bào tăng sinh thông qua các thụ thể kích hoạt peroxisome đóng vai trò then chốt trong điều hòa chuyển hóa tim và phì đại tim bệnh lý”, Tiến sĩ Giang nói.
Bên cạnh việc hỗ trợ điều trị các bệnh tim mạch, vỏ quýt khô còn là vị thuốc quan trọng trong điều trị các tình trạng liên quan đến tỳ hư ở hệ tiêu hóa. Các nghiên cứu đã đánh giá tác dụng của trần bì đối với triệu chứng thiếu hụt lách ở chuột thử nghiệm.
Kết quả chứng minh vỏ quýt khô làm giảm hiệu quả các triệu chứng do thiếu hụt lách, cải thiện khả năng tiêu hóa, hấp thụ suy giảm, đồng thời điều hòa hormone đường tiêu hóa, cytokine miễn dịch và giảm stress oxy hóa.
Ở một số vùng núi phía Bắc, đặc biệt là khu vực Tây Bắc, người dân thường hái rau ngón về ăn. Nhiều người giật mình khi nghe tên “rau ngón” vì nhầm với cây lá ngón cực độc.
Bộ Y tế khuyến cáo người mắc các bệnh tim mạch nên duy trì vận động nhẹ và vừa tối thiểu 30 phút/ngày (ít nhất 5 ngày/tuần) qua các hình thức như đi bộ, đạp xe chậm, bơi lội hay khiêu vũ.
Phi lao không chỉ là loài cây ven biển quen thuộc giúp chắn gió, giữ cát mà còn là dược liệu hỗ trợ sát khuẩn, tiêu viêm hiệu quả trong y học cổ truyền mà không nhiều người biết.
