Giữ gốc nhãn của ông nội
Nằm giữa vùng đất cồn bốn mùa cây trái sum sê thuộc phường Bình Thủy, TP Cần Thơ, vườn nhãn của anh Trần Thanh Hiếu (46 tuổi) là một trong số ít nơi còn lưu giữ trọn vẹn giống nhãn long bản địa. Vườn nhãn Hiếu Trang trở thành điểm đến được nhiều du khách tìm kiếm khi muốn trải nghiệm không gian miệt vườn đúng chất miền Tây.
Điều làm nên sức hút của khu vườn không chỉ là trái cây chín mọng mà còn là hơn 300 gốc nhãn long cổ thụ với tuổi đời trên nửa thế kỷ.
Theo anh Trần Thanh Hiếu, toàn bộ vườn nhãn này do ông nội anh tự tay đặt nền móng và trồng từ nhiều thập niên trước. Khi anh sinh ra, vườn cây đã tươi tốt nên ước đoán tuổi đời của các cây nhãn hiện tại đều từ 50 năm trở lên.
Điểm đặc biệt nhất làm nên thương hiệu của khu vườn là hình dáng độc nhất vô nhị của những gốc nhãn già. Qua hơn nửa thế kỷ sinh trưởng, thân cây xù xì, nổi các vết u nần tự nhiên và phủ đầy rêu phong. Nhiều gốc cây tự uốn éo, xoắn cuộn từ gốc lên ngọn tạo thành những hình thù kỳ lạ, mô phỏng dáng rồng bay hay các thế cây bonsai đại cảnh.
“Đây là vườn nhãn của ông nội để lại. Hồi trước trên cồn hầu như nhà nào cũng trồng giống nhãn long này, nhưng sau đó nhiều hộ chuyển sang nhãn thái, nhãn da bò hoặc chôm chôm vì hiệu quả kinh tế cao hơn. Gia đình tôi do bận công việc, không có thời gian chặt phá nên vô tình giữ lại được nguyên vẹn di sản của ông bà”, anh Hiếu chia sẻ.
Giống nhãn long đặc trưng bởi phần hạt bên trong có một đường nứt tự nhiên nhìn rất giống mắt rồng. Tuy có nhược điểm hạt to, cơm mỏng hơn các giống nhãn hiện đại, nhãn long cổ lại sở hữu hương vị ngọt gắt cùng mùi thơm nồng nàn đặc trưng, chỉ cần chưng vài chùm là thơm ngát cả nhà.
Dù đã trở thành những “cụ nhãn”, cây vẫn sinh trưởng tốt và cho năng suất ổn định. Theo chủ vườn, mỗi năm khu vườn thu hoạch khoảng 6-10 tấn trái. Những cây càng lớn càng cho nhiều quả nhờ tán rộng và khỏe.
Anh Hiếu cho biết, việc chăm sóc nhãn long không quá khác biệt so với các loại cây ăn trái khác. Nhà vườn chủ yếu bón phân, tưới nước định kỳ. Đặc biệt, giống nhãn long có khả năng chống chịu bệnh chổi rồng tốt hơn nhiều giống nhãn khác nên việc chăm sóc nhẹ nhàng hơn.
Để phục vụ du lịch, anh chủ động xử lý cho cây ra trái quanh năm bằng kỹ thuật khắc cành nhằm kích thích cây phân hóa mầm hoa.
“Nếu tính đúng thời điểm, sau khi khắc cành khoảng 4 tháng là có thể thu hoạch trái. Nhờ vậy, vườn gần như lúc nào cũng có nhãn để phục vụ khách tham quan”, anh Hiếu chia sẻ.
Mô hình du lịch trải nghiệm
Thay vì bán trái cho thương lái bên ngoài, toàn bộ sản lượng của khu vườn hiện được giữ lại để phục vụ mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm. Với giá vé vào cổng 30.000 đồng/người, du khách có thể thoải mái đi dạo dưới tán cây râm mát và tự tay hái trải nghiệm 1-2 chùm nhãn ngay trên cành cổ thụ.
Tại khu vực bàn trà, chủ vườn còn chủ động chuẩn bị thêm nhiều giống nhãn khác như nhãn xuồng, nhãn thái, nhãn da bò để thực khách có thể ăn “bao bụng”, đồng thời dễ dàng so sánh, cảm nhận sự khác biệt về độ ngọt, mùi thơm độc đáo của giống nhãn long cổ so với các loại nhãn khác.
Vào mùa cao điểm du lịch trái cây, khu vườn độc đáo này đón từ 100 đến 300 lượt khách ghé thăm mỗi ngày, mang lại nguồn thu nhập bền vững nhờ biết trân trọng di sản miệt vườn.
Anh Duy Tân (ngụ TP Cần Thơ), cho biết điều khiến anh ấn tượng nhất không phải là những chùm nhãn sai trĩu quả mà là vẻ đẹp của những gốc nhãn cổ hàng chục năm tuổi.
“Tôi từng đi nhiều vườn trái cây ở miền Tây nhưng hiếm nơi nào còn giữ được nhiều cây nhãn già như thế này. Mỗi gốc cây có một hình dáng khác nhau, thân cây uốn lượn rất đẹp. Được tự tay hái nhãn rồi thưởng thức ngay dưới tán cây mang lại cảm giác rất thú vị, khác hẳn mua trái cây ngoài chợ”, anh Tân chia sẻ.
Theo anh Tân, việc chủ vườn vẫn gìn giữ giống nhãn long truyền thống thay vì chặt bỏ để trồng các giống mới có giá trị kinh tế cao hơn cũng góp phần tạo nên nét riêng của mình.
“Không chỉ được ăn trái cây, du khách còn được nghe câu chuyện về lịch sử khu vườn và giống nhãn cổ. Đó mới là điều làm chuyến đi đáng nhớ”, anh nói.
Ảnh: H.Thanh
Đầu tư gần 700 triệu trồng cây chà là, chàng trai 32 tuổi ở Đồng Tháp không chỉ thu trái ngọt mà còn biến khu vườn thành điểm du lịch sinh thái, hút khách.
Giữa lúc giá nhiều loại trái cây trồi sụt, khu vườn của anh Nguyễn Tuấn Khôi vẫn tấp nập xe đưa đón khách du lịch. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, anh Khôi chọn hướng đi “xuất khẩu tại chỗ” – bán trực tiếp trái cây cho khách tham quan.
Khu vườn rộng gần 2ha của một cô chủ ở TP Cần Thơ trở thành điểm đến hút khách nhờ những cây trĩu quả từ gốc đến ngọn.
