Nhà bà Nguyễn Thị B. được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) năm 2016, loại đất HNK (đất trồng cây hàng năm khác).
Đến năm 2021, sổ đỏ bị thu hồi do cấp không đúng diện tích thửa đất.
Khi làm hồ sơ cấp giấy chứng nhận lần đầu, trích lục đo đạc xác định loại đất gồm ODT (đất ở tại nông thôn) và HNK, do trên đất có nhà ở và nhà máy xay lúa được xây dựng từ năm 2017.
Tuy nhiên, đối chiếu quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2025-2030 cho thấy thửa đất không nằm trong quy hoạch đất ở. Vì vậy, đề xuất công nhận đất ở không được chấp thuận do không phù hợp quy hoạch.
Đồng thời, việc cấp lại đất nông nghiệp cũng không thể thực hiện do trên đất đã xây dựng nhà ở và công trình trái phép từ năm 2017.
Công dân thắc mắc, trường hợp này phải xử lý thế nào? Có thể cấp lại sổ đỏ hay phải chờ điều chỉnh quy hoạch giai đoạn sau?
Trả lời vấn đề trên, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, trường hợp đã được cấp sổ đỏ năm 2016 loại đất HNK, như vậy năm 2016 thửa đất đã được xác định là đất nông nghiệp.
Việc thu hồi sổ đỏ năm 2021 là do cấp sai diện tích, không phải sai do mục đích sử dụng nên hồ sơ địa chính vẫn được xác định là đất nông nghiệp.
Trường hợp người sử dụng đất xây dựng nhà ở và nhà máy xay lúa vào năm 2017 khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép là hành vi sử dụng đất sai mục đích và phải bị xử lý theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong trường hợp này, do vi phạm xảy ra sau thời điểm 1/7/2014 nên phải xử lý theo Nghị định 123, sau đó mới được xem xét cấp sổ đỏ.
Bộ cũng lưu ý do hồ sơ công dân cung cấp chưa đầy đủ và còn một số điểm mâu thuẫn, vậy nội dung trả lời trên chỉ mang tính nguyên tắc.
Giấy chứng nhận (sổ đỏ) đã cấp nhưng thể hiện mục đích sử dụng đất không còn phù hợp với quy định pháp luật đất đai hiện hành thì người sử dụng đất phải thực hiện thủ tục cấp đổi.
Theo Luật Đất đai năm 2024, giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở được UBND cấp xã xác nhận đã sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 là một trong các giấy tờ về quyền sử dụng đất.
Các Luật Đất đai qua các thời kỳ (1993, 2003, 2013 và 2024) đều thống nhất quy định: Hộ gia đình được Nhà nước giao hoặc công nhận quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất là của các thành viên trong hộ tại thời điểm được giao đất.
